Research Article

MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”

Volume: 9 Number: 16 August 29, 2026
EN TR

MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”

Abstract

Birinci Dünya Harbi’nin sonunu izleyen günlerde, Mondros Mütarekesi’nin imzalanması, halkta barışın artık yakın olduğu düşüncesini yaratmıştır. Ancak devlet yönetiminde olanlar, savaş süresince gösterilen “fedakârlık ve mahrumiyetleri” gelecekteki bağımsızlık için kullanamamıştır. Ordunun çeşitli cephelerde üstün düşman kuvvetlerine karşı tereddütsüz verdiği mücadele de onlar için itici bir güç olamamıştır. Mütareke sonrası üç hükümet değişmiş, harpte önemli görevlerde bulunanlar ülkeyi terk etmiş, “Meclis-i Mebusan” kapanmış, mütareke şartları henüz uygulanırken İstanbul ve ülkenin bir çok yeri “İtilaf Devletleri” tarafından işgal edilmiş, Ordu terhis edilmeye çalışılmış, tüm bunların üzerine bir de “basın sansürü” uygulanmıştır. Haberlere ilişkin her türlü evrakın, 1 Aralık 1918’den itibaren “basılmadan önce toplatılması” şeklinde uygulanmaya başlayan sansür; ülkeyi işgal etmekte olan “İtilaf Devletleri”nin kara ve deniz harekâtları ile hareket halindeki birliklerinden bahsetmeyi, üst düzey Osmanlı memurları ile halklarına ağır sözler sarf etmeyi kapsamaktadır. Bu makalede, 1913’de “İttihâd ve Terakkî Cemiyeti” tarafından gerçekleştirilen “Bab-ı Âli baskını” sonrası ilan edilen sıkıyönetime bağlı olarak “yeniden canlandırılmaya çalışılan sansür”den bahsedilmektedir. Makalenin hazırlanmasında İstanbul basınından yararlanılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Ethical Statement

Etik bir husus yoktur.

Thanks

Yok

References

  1. Meclis-i Ayan, Zabıt Ceridesi, On Beşinci İnikat, 12 Kanunuevvel 1334 (1918).
  2. Ati, İkdam, Takvim-i Vekayi, Tasvir-i Efkar, Vakit (2 Kasım 1918-10 Şubat 1919).
  3. İnuğur, M. Nuri. Basın ve Yayın Tarihi. DER Yayınları. İstanbul 2005.
  4. İskit, Server. Türkiye’de Matbuat İdareleri ve Politikaları. Başvekalet Basın ve Yayın Umum Müdürlüğü Yayını No: 2. Ankara 1943.
  5. Koloğlu, Orhan. Osmanlı’dan 21. Yüzyıla Basın Tarihi. Pozitif Yayınları. İstanbul 2006.
  6. PTT Genel Müdürlüğü. İstiklal Harbi’mizde PTT. Gökçe Ofset. Ankara 2009.
  7. TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı. Osmanlı’dan Günümüze Türk Anayasa Metinleri, 1876 Kanun-i Esasi. TBMM Basımevi. Ankara 2023.
  8. Tökin, Füruzan Husrev. Basın Ansiklopedisi. Kulen Basımevi. İstanbul 1963.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Late Modern Ottoman History

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 29, 2026

Submission Date

May 21, 2026

Acceptance Date

August 29, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 16

APA
Ökte, S. K. (2026). MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, 9(16). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1956181
AMA
1.Ökte SK. MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ.” ATAD JOURNAL. 2026;9(16). doi:10.56448/ataddergi.1956181
Chicago
Ökte, Sezai Kürşat. 2026. “MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN ‘BASIN SANSÜRÜ’”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi 9 (16). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1956181.
EndNote
Ökte SK (August 1, 2026) MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 9 16
IEEE
[1]S. K. Ökte, “MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN ‘BASIN SANSÜRÜ’”, ATAD JOURNAL, vol. 9, no. 16, Aug. 2026, doi: 10.56448/ataddergi.1956181.
ISNAD
Ökte, Sezai Kürşat. “MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN ‘BASIN SANSÜRÜ’”. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 9/16 (August 1, 2026). https://doi.org/10.56448/ataddergi.1956181.
JAMA
1.Ökte SK. MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”. ATAD JOURNAL. 2026;9. doi:10.56448/ataddergi.1956181.
MLA
Ökte, Sezai Kürşat. “MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN ‘BASIN SANSÜRÜ’”. Akademik Tarih Ve Araştırmalar Dergisi, vol. 9, no. 16, Aug. 2026, doi:10.56448/ataddergi.1956181.
Vancouver
1.Sezai Kürşat Ökte. MONDROS MÜTAREKESİ SONRASI UYGULANAN “BASIN SANSÜRÜ”. ATAD JOURNAL. 2026 Aug. 1;9(16). doi:10.56448/ataddergi.1956181

                                                     The Journal of Academic History and Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
                                                                                                     33583335823358433585