Research Article

Bilinçli Farkındalık ile Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Öz Şefkatin Aracı Rolü

Volume: 29 Number: 4 December 19, 2025
TR EN

Bilinçli Farkındalık ile Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Öz Şefkatin Aracı Rolü

Öz

Bilinçli farkındalık ve öz şefkat birbirleri ile ilişkili iki önemli kavramdır. Stresli durumlarla başa çıkmada önemli rol oynadıkları yapılan çalışmalar tarafından ortaya konmuştur. Fakat travmatik bir olayın ardından bireylerin kazanımlar sağlayarak güçlenmesini ifade eden travma sonrası büyüme sürecinde nasıl bir rol oynadıklarına ilişkin sınırlı bilgi mevcuttur. Bu araştırma kapsamında bilinçli farkındalık ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini travmatik deneyimi olan 18-65 yaş arasındaki 384 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Stresli Yaşam Olayı Listesi, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Öz Anlayış Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Aracılık analizi bilinçli farkındalık ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkatin tam aracı rolünün olduğunu ve bu rolün deneyimlenen travmatik olayın türünden bağımsız olarak gerçekleştiğini göstermiştir. Bu bulgular, travmatik deneyimi olan bireylerde travma sonrası büyümeyi desteklemek için bilinçli farkındalık ve öz şefkat gibi bilişsel becerilerin geliştirilmesi ve bu becerileri merkeze alan farkındalık temelli terapilerin yararlılığını vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aliche, C. J. (2023). The mediating role of positive reappraisal and self-compassion on the relationship between mindfulness and posttraumatic growth in patients with cancer. South African Journal of Psychology, 53(1), 111-123. https://doi.org/10.1177/00812463221113445
  2. Alpay, E. H., & Çelik, D. (2022). Complex posttraumatic stress disorder: A review. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(4), 589-596. https://doi.org/10.18863/pgy.1050659
  3. Aupperle, R. L., Melrose, A. J., Stein, M. B., & Paulus, M. P. (2012). Executive function and PTSD: Disengaging from trauma. Neuropharmacology, 62(2), 686-694. https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2011.02.008
  4. Armsworth, M. W., & Holaday, M. (1993). The effects of psychological trauma on children and adolescents. Journal of Counseling & Development, 72(1), 49-56. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02276.x
  5. Beck, A. T., Emery, G., & Greenberg, R. L. (1985). Anxiety disorders and phobias: A cognitive perspective. Basic
  6. Books. Beshai, S., Prentice, J. L., & Huang, V. (2018). Building blocks of emotional flexibility: Trait mindfulness and self-compassion are associated with positive and negative mood shifts. Mindfulness, 9(3), 939-948. https://doi.org/10.1007/s12671017-0833-8
  7. Brewin, C. R. (2011). The nature and significance of memory disturbance in posttraumatic stress disorder. Annual Review of Clinical Psychology, 7(1), 203-227. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-032210-104544
  8. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.84.4.822

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Developmental Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 13, 2025

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

April 6, 2025

Acceptance Date

October 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 29 Number: 4

APA
Dinç, Ş. N., & Işık, E. (2025). Bilinçli Farkındalık ile Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Öz Şefkatin Aracı Rolü. Current Perspectives in Social Sciences, 29(4), 815-828. https://doi.org/10.53487/atasobed.1669984

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29909