TR
EN
Bilinçli Farkındalık ile Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Öz Şefkatin Aracı Rolü
Öz
Bilinçli farkındalık ve öz şefkat birbirleri ile ilişkili iki önemli kavramdır. Stresli durumlarla başa çıkmada önemli rol oynadıkları yapılan çalışmalar tarafından ortaya konmuştur. Fakat travmatik bir olayın ardından bireylerin kazanımlar sağlayarak güçlenmesini ifade eden travma sonrası büyüme sürecinde nasıl bir rol oynadıklarına ilişkin sınırlı bilgi mevcuttur. Bu araştırma kapsamında bilinçli farkındalık ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini travmatik deneyimi olan 18-65 yaş arasındaki 384 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Stresli Yaşam Olayı Listesi, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Öz Anlayış Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Aracılık analizi bilinçli farkındalık ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkatin tam aracı rolünün olduğunu ve bu rolün deneyimlenen travmatik olayın türünden bağımsız olarak gerçekleştiğini göstermiştir. Bu bulgular, travmatik deneyimi olan bireylerde travma sonrası büyümeyi desteklemek için bilinçli farkındalık ve öz şefkat gibi bilişsel becerilerin geliştirilmesi ve bu becerileri merkeze alan farkındalık temelli terapilerin yararlılığını vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aliche, C. J. (2023). The mediating role of positive reappraisal and self-compassion on the relationship between mindfulness and posttraumatic growth in patients with cancer. South African Journal of Psychology, 53(1), 111-123. https://doi.org/10.1177/00812463221113445
- Alpay, E. H., & Çelik, D. (2022). Complex posttraumatic stress disorder: A review. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(4), 589-596. https://doi.org/10.18863/pgy.1050659
- Aupperle, R. L., Melrose, A. J., Stein, M. B., & Paulus, M. P. (2012). Executive function and PTSD: Disengaging from trauma. Neuropharmacology, 62(2), 686-694. https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2011.02.008
- Armsworth, M. W., & Holaday, M. (1993). The effects of psychological trauma on children and adolescents. Journal of Counseling & Development, 72(1), 49-56. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02276.x
- Beck, A. T., Emery, G., & Greenberg, R. L. (1985). Anxiety disorders and phobias: A cognitive perspective. Basic
- Books. Beshai, S., Prentice, J. L., & Huang, V. (2018). Building blocks of emotional flexibility: Trait mindfulness and self-compassion are associated with positive and negative mood shifts. Mindfulness, 9(3), 939-948. https://doi.org/10.1007/s12671017-0833-8
- Brewin, C. R. (2011). The nature and significance of memory disturbance in posttraumatic stress disorder. Annual Review of Clinical Psychology, 7(1), 203-227. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-032210-104544
- Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.84.4.822
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gelişim Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
13 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
19 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
6 Nisan 2025
Kabul Tarihi
26 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 4