BEYTÜŞŞEBAP İLÇESİNİN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ (1927-2017) NÜFUS GELİŞİMİ VE GÜNÜMÜZDE İLÇE NÜFUSUNUN BAZI NİTELİKLERİ

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Şırnak iline bağlı bir ilçe olan Beytüşşebap’ın günümüzdeki nüfusu 16427’dir. Bu çalışmanın amacı Beytüşşebap ilçesinde nüfusun Cumhuriyet dönemindeki gelişimini ve günümüzde ilçe nüfusunun demografik yapısı ile eğitim durumunu incelemektir. Çalışma betimsel bir araştırma olup TÜİK’in verileri en önemli veri kaynaklarını oluşturmaktadır.

Beytüşşebap ilçesinde 1927’de 12883 olan nüfus, 1940’a kadar artarak 16134’e çıkmıştır. İlçe nüfusu 1940’tan sonra azalmaya başlamış, 1945’te 12864’e; 1955’te ise 11539’a inmiştir. 1955’ten sonra ilçe nüfusu tekrar artmaya başlamıştır. 1960’ta 12279 olan ilçe nüfusu, 1990’da 22409’a çıkmıştır. Son 27 yılda Beytüşşebap ilçesinin nüfusu azalma sürecine girmiştir. Nitekim 1990’da 22409 olan ilçe nüfusu 2017 yılında 16427’ye inmiştir. Beytüşşebap ilçesinde nüfusun son yıllarda giderek azalmasın temel nedeni dışarıya yönelik göçlerdir. İlçedeki kırsal nüfusun gelişim grafiği toplam nüfusun grafiğiyle paralellik gösterirken Beytüşşebap kasabasının nüfus gelişimi bazı dönemler diğer ikisinden farklı olmuştur.

Beytüşşebap ilçesinin demografik yapısına bakıldığında ilçe nüfusunda çalışma çağındakilerin çok büyük bir paya sahip olduğu, çocuk nüfusun payının nispeten az olduğu görülmektedir. Çalışma çağındakilerin oranı % 68 civarında iken çocuk ve yaşlı nüfusun oranları sırasıyla % 27 ve % 5 civarındadır. Bu durumun nedeni aslında ilçede asker sayısının oldukça fazla olmasıdır. İlçe nüfusunda 20-24 ve 25-29 yaş gruplarında erkek sayısının kadın sayısına eşit olduğu varsayıldığında bu oranlar değişmekte ve 15+64 yaş grubunun oranı % 63’e inmektedir.

Beytüşşebap ilçesinde toplam bağımlılık oranının % 47 civarındayken genç bağımlılık oranı % 40, yaşlı bağımlılık oranı ise % 7 civarındadır. İlçede 15-64 yaş grubunda olanların nispeten fazla olması nedeniyle toplam bağımlılık ve genç bağımlılık oranları düşük çıkmaktadır.

Okuma-yazma oranının % 93 civarında olduğu ilçede, bu değer erkeklerde % 96, kadınlarda ise % 83’tür. Okuma-yazma bilen nüfusun öğrenim durumu incelendiğinde kadınlarda okur-yazar ve ilkokul mezunu oranı % 53,6; erkeklerde ise % 34,6’dır. Ortaokul ve daha üst öğretim kurumlarından mezun olanların oranı ise kadınlarda nispeten az olup % 46,4; erkeklerde ise daha yüksek olup % 65,4’tür. Son 40 yılda bölgede yaşanan terör eylemleri ilçedeki eğitim faaliyetlerini olumsuz etkilemiştir.