Research Article

PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Volume: 24 Number: 1 March 21, 2021
EN TR

PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Abstract

Amaç: Palyatif hastaları ile zamanının büyük bir bölümünü geçiren bakım vericiler fiziksel, psikolojik, sosyal, maddi ve manevi olmak üzere birçok açıdan etkilenmektedir. Bu çalışma palyatif hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükünü ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı- kesitsel bir araştırmadır.
Yöntem: Bu araştırma 01 Kasım 2018-15 Haziran 2019 tarihleri arasında Ankara Pursaklar Devlet Hastanesi palyatif servisinde yatmakta olan hastalara en az bir ay süre ile bakım veren 98 bakım verici ile yürütülmüştür. Veri toplamada “Sosyodemografik Veri Formu” ve “Bakım Verenin Stres ölçeği (BVSÖ)” kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelikler, ortalamalar, One Way Anova, Independent Sample t Testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistik anlamlılık düzeyi için p< 0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Bakım verenlerin %59.2’sinin kadın, %69’unun evli olduğu, %93.9’unun bakım verirken güçlük yaşadığı, %89.8’inin bakım verirken destek aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların Bakım Verenin Stres Ölçeği toplam puan ortalaması 8.94 ± 2.03 olup, %87.7’sinde subjektif bakım yükünün olduğu görülmüştür. Palyatif hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükü ile yaş (p=0.032), aylık gelir durumu (p= 0. 020), bakım veren hastaya yakınlık derecesi (p=0.001), hastanın bakımıyla ilgilenilen süre (p=0.009), bakım verirken birinden destek alma (p=0.018), bakım verirken zorlanılan alan (p=0.023) ve günlük verilen bakım süresi (p=0.000) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır.
Sonuç: Palyatif hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükünün incelendiği bu araştırmada subjektif bakım yükünün yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Palyatif hastasına primer bakım vericiler için gereksinimlerine göre psikolojik ve sosyal destek sağlanması, sağlık profesyonellerinde bu konuda farkındalık oluşturulması önerilebilir. 

Keywords

References

  1. 1. Elçigil A. Palyatif bakım hemşireliği. Gülhane Tıp Dergisi 2012; 54(4): 329-34.
  2. 2. Dünya Sağlık Örgütü. DSÖ (2020). Palyatif bakımın tanımı. Erişim: http://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/ Erişim: 20/04/2020.
  3. 3. Ozgul N, Koc O, Gultekin M, Goksel, F, Kerman S, Tanyeri P. ve ark. Opioids for Cancer Pain: Availability, Accessibility, and Regulatory Barriers in Turkey and Pallia-Turk Project. Journal of Pediatric Hematology/Oncology 2011; 33: 29-32.
  4. 4. Lynch T, Conno, S, Clark D. Mapping Levels of Palliative Care Development: A Global Update. Journal of Pain Symptom Management 2013; 45: 1094-106.
  5. 5. Sagha Zadeh R, Eshelman P, Setla J, Sadatsafavi H. Strategies to İmprove Quality of Life at the end of Life: İnterdisciplinary Team Perspectives. American Journal of Hospice and Palliative Medicine 2018; 35(3): 411-16.
  6. 6. Davies JM, Sleeman KE, Leniz J, Wilson R, Higginson IJ, Verne J. et al. Socioeconomic Position and Use of Healthcare in the Last Year Of Life: A systematic review and meta-analysis. PLoS medicine, 2019;16(4). https://doi.org/ 10.1371/journal.pmed.1002782
  7. 7. Kabalak AA, Öztürk H, Çağıl H. Yaşam Sonu Bakım Organizasyonu: Palyatif bakım. Yoğun Bakım Dergisi 2013; 11(2): 56-70.
  8. 8. Tuncay T. Kanserle Başetmede Destek Grupları. Journal of Society & Social Work, 2010; 21(1):59-71.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 21, 2021

Submission Date

June 8, 2020

Acceptance Date

March 17, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 24 Number: 1

APA
Bilgehan, T., & İnkaya, B. (2021). PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 24(1), 51-58. https://doi.org/10.17049/ataunihem.748923
AMA
1.Bilgehan T, İnkaya B. PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2021;24(1):51-58. doi:10.17049/ataunihem.748923
Chicago
Bilgehan, Tuğba, and Bahar İnkaya. 2021. “PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 24 (1): 51-58. https://doi.org/10.17049/ataunihem.748923.
EndNote
Bilgehan T, İnkaya B (March 1, 2021) PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 24 1 51–58.
IEEE
[1]T. Bilgehan and B. İnkaya, “PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”, Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, vol. 24, no. 1, pp. 51–58, Mar. 2021, doi: 10.17049/ataunihem.748923.
ISNAD
Bilgehan, Tuğba - İnkaya, Bahar. “PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 24/1 (March 1, 2021): 51-58. https://doi.org/10.17049/ataunihem.748923.
JAMA
1.Bilgehan T, İnkaya B. PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2021;24:51–58.
MLA
Bilgehan, Tuğba, and Bahar İnkaya. “PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, vol. 24, no. 1, Mar. 2021, pp. 51-58, doi:10.17049/ataunihem.748923.
Vancouver
1.Tuğba Bilgehan, Bahar İnkaya. PALYATİF HASTALARINA BAKIM VEREN BİREYLERİN BAKIM YÜKÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2021 Mar. 1;24(1):51-8. doi:10.17049/ataunihem.748923

Cited By

Journal is listed in the EBSCO CINAHL Database since 2019.

Journal of Anatolian Nursing and Health Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0)

20547