Research Article

Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi

Volume: 5 Number: 2 August 1, 2025
EN TR

Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi

Abstract

Bağımsız denetim, firmaların yayınlamış oldukları mali verinin güvenirliğini artırmak için bir güvence sistemidir. Türkiye’de bağımsız denetim ilk olarak 70’li yıllarda ihtiyari olarak başlamış ve 80’li yıllarda yasal mevzuat oluşturularak belli firmalar için zorunlu hale gelmiştir. Mali verinin güvenirliğinin sağlanası bakımından kritik öneme sahip olduğundan bağımsız denetim piyasasında zaman içerisinde pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de denetim piyasasının yoğunlaşma düzeyini güncel veriler ile ölçmek ve önceki çalışmalar ile kıyaslayarak, yoğunlaşma oranının değişiminin, denetim firmalarının gelir dağılımı üzerine etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla 2020-2023 yılları arasında yayınlanan toplam 372 şeffaflık raporlarından elde edilen veriler kullanılmaktadır. Çalışma sonuçlarını Türkiye’de yapılan önceki çalışmalar ile kıyaslayabilmek için önceki çalışmalarda kullanılan N-Firma Yoğunlaşma Oranı, Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısı ve Herfindahl-Hirschman Endeksi yöntemleri kullanılarak analizler yapılmaktadır. Yapılan analizler sonucunda Türkiye’de denetim piyasasının yoğunluğunun sınırlı miktarda azalmasına rağmen piyasanın oligopol görünümünün devam ettiği ve yoğunlaşma oranındaki sınırlı azalışın Gini Katsayısı verilerine göre bağımsız denetim kurumları arasında kazanç dağılımına etkisinin olmadığı ve adaletsiz dağılımın devam ettiği anlaşılmaktadır. Ek olarak denetim piyasasında 4 büyük denetim firmasının piyasaya hakimiyetini devam ettirdiği ve Türkiye’nin denetim piyasası yoğunluğu bakımından Avrupa Birliği ülkeleri ile benzer olduğu sonucuna varılmaktadır.

Keywords

References

  1. Andrew, U. (2024). Audit pricing and audit market concentration in Nigeria: the moderating effect of firm attributes. Jalingo Journal of Social and Management Sciences, 5(4), 241-249.
  2. Abidin, S., Beattie, V., ve Goodacre, A. (2010). Audit market structure, fees and choice in a period of structural change: Evidence from the UK–1998–2003. British Accounting Review, 42(3), 187–206. doi:1016/j.bar.2010.04.002
  3. Andriani, Y., Martika, S. Y., ve Ermawati, L. (2024). He effect of market concentration audit, audit tenure, and audit fees on audit quality (study on companies listed in the jakarta islamic index (JII) in 2020-2023). ProBusiness: Management Journal, 15(3), 352-358. doi: 10.62398/probis.v15i3
  4. Avrupa Komisyonu. (2010). Green paper audit policy: Lessons from the crisis, (COM (2010) 561 final). Erişim Adresi:https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/com/com_com(2010)0561_/com_com(2010)0561_en.pdf
  5. Avrupa Komisyonu (2021). Report from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Central Bank and the European Systemic Risk Board, COM(2021) 29 final, (Article 27 of Regulation (EU)No 537/2014). Erişim Adresi: https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?uri=CELEX:52021DC0029
  6. Beattie, V., Goodacre, A., ve Fearnley, S. (2003). And then there were four: A study of UK audit market concentration ‐ causes, consequences and the scope for market adjustment. Journal of Financial Regulation and Compliance, 11(3), 250-265. doi: 10.1108/13581980310810561
  7. Bigus, J., ve Zimmermann, R. (2008). Non‐audit fees, market leaders and concentration in the german audit market: a descriptive analysis. International Journal of Auditing, 12(3), 159-179. doi: 10.1111/j.1099- 1123.2008.00378.x
  8. Boone, J. P., Khurana, I. K., ve Raman, K. K. (2012). Audit market concentration and auditor tolerance for earnings management. Contemporary Accounting Research, 29(4), 1171-1203. doı: 10.1111/j.1911- 3846.2011.01144.x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Accounting, Auditing and Accountability (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 1, 2025

Submission Date

May 3, 2025

Acceptance Date

July 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Yıldırım, O., & Ayanoğlu, Y. (2025). Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi. Denetim Ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 5(2), 167-183. https://izlik.org/JA45JD24NS
AMA
1.Yıldırım O, Ayanoğlu Y. Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi. AUDAS. 2025;5(2):167-183. https://izlik.org/JA45JD24NS
Chicago
Yıldırım, Oktay, and Yıldız Ayanoğlu. 2025. “Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi”. Denetim Ve Güvence Hizmetleri Dergisi 5 (2): 167-83. https://izlik.org/JA45JD24NS.
EndNote
Yıldırım O, Ayanoğlu Y (August 1, 2025) Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi 5 2 167–183.
IEEE
[1]O. Yıldırım and Y. Ayanoğlu, “Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi”, AUDAS, vol. 5, no. 2, pp. 167–183, Aug. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA45JD24NS
ISNAD
Yıldırım, Oktay - Ayanoğlu, Yıldız. “Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi”. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi 5/2 (August 1, 2025): 167-183. https://izlik.org/JA45JD24NS.
JAMA
1.Yıldırım O, Ayanoğlu Y. Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi. AUDAS. 2025;5:167–183.
MLA
Yıldırım, Oktay, and Yıldız Ayanoğlu. “Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi”. Denetim Ve Güvence Hizmetleri Dergisi, vol. 5, no. 2, Aug. 2025, pp. 167-83, https://izlik.org/JA45JD24NS.
Vancouver
1.Oktay Yıldırım, Yıldız Ayanoğlu. Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi. AUDAS [Internet]. 2025 Aug. 1;5(2):167-83. Available from: https://izlik.org/JA45JD24NS