EN
TR
Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini
Abstract
Türk hukukundaki topluluk davaları kuralları; hukuka aykırılığın tespiti, önlenmesi ve durdurulmasıyla sınırlı olup tüketicilerin ortak zararlarının kolektif tazminine imkân tanımamaktadır. Mevzuattaki bu eksiklik, özellikle yaygın ancak küçük miktarlı zararlar söz konusu olduğunda, bireysel dava açmanın maliyet ve zahmeti nedeniyle tüketicilerin hak aramaktan vazgeçmesine ve teşebbüslerin haksız kazanç sağlamasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, AB’nin 2020/1828 sayılı Topluluk Davaları Direktifi ile bu Direktif’i Alman hukukuna aktarmayı amaçlayan Tüketici Hakları Uygulama Kanunu (VDuG) dikkate alınarak Türk hukuku için kolektif bir tazminat mekanizmasının kurulması gerektiği savunulmaktadır. Kurulacak bu mekanizma, küçük miktarlı zararların tazminine dair faydasının yanında tek bir olaydan kaynaklanan kitlesel zararlarda da çok sayıda bireysel davanın açılmasını önleyerek usul ekonomisine hizmet edecektir.
Müstakbel düzenlemede öncelikle, hukukî dinlenilme hakkı ve tasarruf ilkesiyle uyumlu olan beyanla katılım (opt-in) sisteminin benimsenmesi gerekir. Ayrıca; davanın kabul edilebilmesi için tüketici taleplerinin “esas itibarıyla benzer” olması; tazminatın hesaplanmasında götürü usul gibi esnek yöntemlere izin verilmesi; mahkemece verilecek kararın davaya katılan tüketiciler açısından bağlayıcı olması ve dava tipinin ayrı bir kanun yerine 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yapılacak bir değişiklikle hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Keywords
References
- Alamdari, David. “Verbraucherschutz Durch Abhilfeklagen.” NJOZ, 2023, 1472-75.
- Alexander, Christian. “Kollektiver Rechtsschutz im Zivilrecht und Zivilprosessrecht.” JuS, 2009, 590-94.
- Althammer, Christoph. Zöller ZPO. 32. bs. Ottoschmidt, 2018.
- Arslan, Ramazan, Ejder Yılmaz, Sema Taşpınar Ayvaz ve Emel Hanağası. Medenî Usul Hukuku. Yetkin, 2024.
- Atalı, Murat, İbrahim Ermenek ve Ersin Erdoğan. Medenî Usûl Hukuku. Yetkin, 2024.
- Aydınlı, Ogün Erşan. Milletlerarası Özel Hukukta Topluluk Davası. Adalet, 2023.
- Azar-Baud, Maria José, Alexandra Giannopoulou, Ander Maglica ve Ianika Tzankova. Collective redress: A compare-and-contrast analysis of ten jurisdictions in the European Union. DigiRise, 2024.
- Better Finance. “Wirecard abuse review by ESMA reveals significant failures and conflicts of interests in national financial supervision and the need for effective collective redress for abused investors.” 2020. https://betterfinance.eu/publication/wirecard-abuse-review-by-esma-revealssignificant-failures-and-conflicts-of-interests-in-national-financial-supervisionand-the-need-for-effective-collective-redress-for-abused-investors/.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Law in Context (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 30, 2025
Submission Date
August 14, 2025
Acceptance Date
October 29, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 74 Number: 4
APA
Erzurumlu Işık, N., & Taştan, F. G. (2025). Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74(4), 1917-1968. https://doi.org/10.33629/auhfd.1764709
AMA
1.Erzurumlu Işık N, Taştan FG. Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;74(4):1917-1968. doi:10.33629/auhfd.1764709
Chicago
Erzurumlu Işık, Nurbanu, and Furkan Güven Taştan. 2025. “Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74 (4): 1917-68. https://doi.org/10.33629/auhfd.1764709.
EndNote
Erzurumlu Işık N, Taştan FG (December 1, 2025) Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74 4 1917–1968.
IEEE
[1]N. Erzurumlu Işık and F. G. Taştan, “Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 74, no. 4, pp. 1917–1968, Dec. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1764709.
ISNAD
Erzurumlu Işık, Nurbanu - Taştan, Furkan Güven. “Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74/4 (December 1, 2025): 1917-1968. https://doi.org/10.33629/auhfd.1764709.
JAMA
1.Erzurumlu Işık N, Taştan FG. Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;74:1917–1968.
MLA
Erzurumlu Işık, Nurbanu, and Furkan Güven Taştan. “Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 74, no. 4, Dec. 2025, pp. 1917-68, doi:10.33629/auhfd.1764709.
Vancouver
1.Nurbanu Erzurumlu Işık, Furkan Güven Taştan. Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;74(4):1917-68. doi:10.33629/auhfd.1764709