Research Article

Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması

Volume: 75 Number: 1 June 11, 2026
EN TR

Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması

Abstract

Küreselleşme nedeniyle sınırlar hem fiilen hem de hukuken aşılmakta ve iş hukukunda ciddi bir değişim yaşanmaktadır. Sınır ötesi faaliyet gösteren şirketler kendi ülke hukuklarından kaçarken, küresel tedarik zincirlerinde sanayi devrimi çalışma koşullarını günümüzde uygulayarak zorla çalışma kapsamında değerlendirdiğimiz ve literatürde “Sweatshops” olarak adlandırılan işyerlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Modern kölelik atölyeleri olarak çevirdiğimiz bu işyerlerinde çalışan işçilerin iş hukukunda korunmasının nasıl gerçekleştirileceği ise tartışmalıdır. Uzun yıllardır refleksif iş hukuku teorisi çerçevesinde yumuşak hukuk araçlarıyla korunmaya çalışılan atölye işçilerinin çalışma koşullarında istenilen iyileşme gerçekleştirilemeyince sert hukuka geçiş gündeme gelmiştir. Ülkeler, iş hukukunda küreselleşmenin işçilerin korunması üzerinde neden olduğu normatif zayıflamayı yumuşak hukuktan sert hukuka doğru bir paradigma değişimiyle aşmaya çalışmaktadır. Bu çerçevede, farklı uluslararası çerçeveleri ve araçları çeşitli biçimlerde ulusal hukuka dâhil ederek ve bunları sert hukukla birleştirerek çok uluslu şirketler için farklı bağlayıcılık derecelerinde yükümlülükler oluşturulmaya çalışmıştır. Bunun yanı sıra Avrupa Birliği Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi çerçevesinde atölye işçilerinin sert hukuk araçlarıyla korunması çalışmalarındaysa görünürde sert hukuk fiilen ise yumuşak hukukun ötesine geçemeyen bir noktaya ulaşılmıştır. Çalışmamızda Sweatshops kavramı açıklayıcı yöntemle tanımlanmakta, atölye işçilerinin iş hukukunda korunması öncelikle refleksif iş hukuku teorisi çerçevesinde ardından ise sert hukuk paradigması değişimi ekseninde ulusötesi iş hukukundan yararlanılarak ele alınmaktadır.

Keywords

References

  1. Ahn, Keon-Hyung. “Main contents and implications of the 2023 revision of the OECD Guidelines for Multinational Enterprises.” Journal of International Logistics and Trade 24, sy 2 (2024). https://doi.org/10.1108/JILT-12-2023-0081.
  2. Akdikmen, Resuhi. Langenscheidt’s Standard Turkish Dictionary. Langenscheidt Publishers, 1986.
  3. Antràs, Pol. “Conceptual Aspects of Global Value Chain.” NBER Working Paper No. 26539, 2019, 1-30. https://10.1093/wber/lhaa006.
  4. Arnold, Denis G., ve Laura P. Hartman. “Worker Rights and Low Wage Industrialization: How to Avoid Sweatshops.” Human Rights Quarterly 28, no.3 (2006): 676-700. http://10.1353/hrq.2006.0029.
  5. Ashiagbor, Diamond. “Evaluating the Reflexive Turn in Labour Law.” İçinde The Autonomy of Labour Law, editör Alan Bogg, Cathryn Costello, ACL Davies, ve Jeremias Prassl. Hart Publishing, 2015.
  6. Barrientos, Stephanie Ware. “‘Labour Chains’: Analysing the Role of Labour Contractors in Global Production Networks.” The Journal of Development Studies 49, sy 8 (2013): 1058-71. https://10.2139/ssrn.1895292.
  7. Baysal, Ulaş, ve Çiçek Ersoy. “Alman Tedarik Zincirleri Özen Yükümlülükleri Kanunu (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz) ve Türkiye’deki Çalışma İlişkilerine Etkileri.” Sicil İş Hukuk Dergisi II, no. 48 (2022): 72-83.
  8. Black, Henry Campbell. Black’s Law Dictionary: Definitions of the Terms and Phrases of American and English Jurisprudence, Ancient and Modern. 4th Edition. West Publishing Co., 1968.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Labour and Social Security Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 11, 2026

Submission Date

October 17, 2025

Acceptance Date

March 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 75 Number: 1

APA
Sağlam, N. (2026). Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 75(1), 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086
AMA
1.Sağlam N. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;75(1):781-857. doi:10.33629/auhfd.1806086
Chicago
Sağlam, Nazlı. 2026. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75 (1): 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086.
EndNote
Sağlam N (June 1, 2026) Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75 1 781–857.
IEEE
[1]N. Sağlam, “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 75, no. 1, pp. 781–857, June 2026, doi: 10.33629/auhfd.1806086.
ISNAD
Sağlam, Nazlı. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75/1 (June 1, 2026): 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086.
JAMA
1.Sağlam N. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;75:781–857.
MLA
Sağlam, Nazlı. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 75, no. 1, June 2026, pp. 781-57, doi:10.33629/auhfd.1806086.
Vancouver
1.Nazlı Sağlam. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;75(1):781-857. doi:10.33629/auhfd.1806086