Araştırma Makalesi

Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması

Cilt: 75 Sayı: 1 11 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması

Öz

Küreselleşme nedeniyle sınırlar hem fiilen hem de hukuken aşılmakta ve iş hukukunda ciddi bir değişim yaşanmaktadır. Sınır ötesi faaliyet gösteren şirketler kendi ülke hukuklarından kaçarken, küresel tedarik zincirlerinde sanayi devrimi çalışma koşullarını günümüzde uygulayarak zorla çalışma kapsamında değerlendirdiğimiz ve literatürde “Sweatshops” olarak adlandırılan işyerlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Modern kölelik atölyeleri olarak çevirdiğimiz bu işyerlerinde çalışan işçilerin iş hukukunda korunmasının nasıl gerçekleştirileceği ise tartışmalıdır. Uzun yıllardır refleksif iş hukuku teorisi çerçevesinde yumuşak hukuk araçlarıyla korunmaya çalışılan atölye işçilerinin çalışma koşullarında istenilen iyileşme gerçekleştirilemeyince sert hukuka geçiş gündeme gelmiştir. Ülkeler, iş hukukunda küreselleşmenin işçilerin korunması üzerinde neden olduğu normatif zayıflamayı yumuşak hukuktan sert hukuka doğru bir paradigma değişimiyle aşmaya çalışmaktadır. Bu çerçevede, farklı uluslararası çerçeveleri ve araçları çeşitli biçimlerde ulusal hukuka dâhil ederek ve bunları sert hukukla birleştirerek çok uluslu şirketler için farklı bağlayıcılık derecelerinde yükümlülükler oluşturulmaya çalışmıştır. Bunun yanı sıra Avrupa Birliği Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi çerçevesinde atölye işçilerinin sert hukuk araçlarıyla korunması çalışmalarındaysa görünürde sert hukuk fiilen ise yumuşak hukukun ötesine geçemeyen bir noktaya ulaşılmıştır. Çalışmamızda Sweatshops kavramı açıklayıcı yöntemle tanımlanmakta, atölye işçilerinin iş hukukunda korunması öncelikle refleksif iş hukuku teorisi çerçevesinde ardından ise sert hukuk paradigması değişimi ekseninde ulusötesi iş hukukundan yararlanılarak ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahn, Keon-Hyung. “Main contents and implications of the 2023 revision of the OECD Guidelines for Multinational Enterprises.” Journal of International Logistics and Trade 24, sy 2 (2024). https://doi.org/10.1108/JILT-12-2023-0081.
  2. Akdikmen, Resuhi. Langenscheidt’s Standard Turkish Dictionary. Langenscheidt Publishers, 1986.
  3. Antràs, Pol. “Conceptual Aspects of Global Value Chain.” NBER Working Paper No. 26539, 2019, 1-30. https://10.1093/wber/lhaa006.
  4. Arnold, Denis G., ve Laura P. Hartman. “Worker Rights and Low Wage Industrialization: How to Avoid Sweatshops.” Human Rights Quarterly 28, no.3 (2006): 676-700. http://10.1353/hrq.2006.0029.
  5. Ashiagbor, Diamond. “Evaluating the Reflexive Turn in Labour Law.” İçinde The Autonomy of Labour Law, editör Alan Bogg, Cathryn Costello, ACL Davies, ve Jeremias Prassl. Hart Publishing, 2015.
  6. Barrientos, Stephanie Ware. “‘Labour Chains’: Analysing the Role of Labour Contractors in Global Production Networks.” The Journal of Development Studies 49, sy 8 (2013): 1058-71. https://10.2139/ssrn.1895292.
  7. Baysal, Ulaş, ve Çiçek Ersoy. “Alman Tedarik Zincirleri Özen Yükümlülükleri Kanunu (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz) ve Türkiye’deki Çalışma İlişkilerine Etkileri.” Sicil İş Hukuk Dergisi II, no. 48 (2022): 72-83.
  8. Black, Henry Campbell. Black’s Law Dictionary: Definitions of the Terms and Phrases of American and English Jurisprudence, Ancient and Modern. 4th Edition. West Publishing Co., 1968.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

2 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 75 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sağlam, N. (2026). Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 75(1), 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086
AMA
1.Sağlam N. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. AÜHFD. 2026;75(1):781-857. doi:10.33629/auhfd.1806086
Chicago
Sağlam, Nazlı. 2026. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75 (1): 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086.
EndNote
Sağlam N (01 Haziran 2026) Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75 1 781–857.
IEEE
[1]N. Sağlam, “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”, AÜHFD, c. 75, sy 1, ss. 781–857, Haz. 2026, doi: 10.33629/auhfd.1806086.
ISNAD
Sağlam, Nazlı. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 75/1 (01 Haziran 2026): 781-857. https://doi.org/10.33629/auhfd.1806086.
JAMA
1.Sağlam N. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. AÜHFD. 2026;75:781–857.
MLA
Sağlam, Nazlı. “Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 75, sy 1, Haziran 2026, ss. 781-57, doi:10.33629/auhfd.1806086.
Vancouver
1.Nazlı Sağlam. Modern Kölelik Atölyeleri (Sweatshops) İşçilerinin İş Hukukunda Korun(ama)ması. AÜHFD. 01 Haziran 2026;75(1):781-857. doi:10.33629/auhfd.1806086
.