Research Article

Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi

Volume: 21 Number: 1 May 7, 2021
EN TR

Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi

Abstract

Amerika Birleşik Devletleri’nin, Dünya üzerindeki hegemonyasının başlangıcı olarak kabul edebileceğimiz İkinci Dünya Savaşı sonrasından günümüze kadar temel hatları itibariyle değişmeyen bir Avrasya stratejisi bulunmaktadır. Söz konusu stratejinin temellerini Nicholas J. Spykman İkinci Dünya Savaşı’ndan önce oluşturmuştur ve bu strateji günümüze kadar fazlaca değişmeden gelmiştir. Spykman’ın temelde dile getirdiği, Amerikan Dış Politikası’nın ve güvenliğinin, coğrafi unsurlara göre planlanması gerekliliğidir. Soğuk Savaş dönemi boyunca Spykman’ın jeopolitik teorisi bağlamında hareket eden ve Amerikan hegemonyasının sürdürülmesi bakımından da başarıya ulaştığına kanaat getirebileceğimiz söz konusu strateji, SSCB’nin çöküşü ile birlikte farklı bir boyuta doğru evrilmeye başlamıştır. Avrasya’da tekrar baskın bir gücün ortaya çıkması Çin’in ekonomik olarak güçlenmesi ile birlikte gündeme gelmiştir. Çin’in Kuşak-Yol Projesi, doğusundaki birkaç rotadan hareketle, Spykman’ın çok önem verdiği Kenar Kuşak bölgesini takip ederek Avrupa’ya ulaşmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Çin’in söz konusu projesi Amerikan hegemonyasına güncel en büyük tehditlerden birisi olarak değerlendirilebilir. Zira Kuşak Yol Projesi Avrasya bölgesini önce ekonomik ve sonra da beklenen üzere siyasi olarak istikrara kavuşturacak potansiyeli barındırmaktadır. Dolayısıyla ABD’nin Avrasya’dan dışlanması ve Çin’in ön plana çıkması Amerikan hegemonyasının kaybedilmesi anlamına gelecektir. Bu bağlamda günümüzde yaşanan siyasi gerginliklerin Spykman’ın belirttiği Kenar Kuşak özelinde olması tesadüften öte ABD ve Çin arasında yaşanan çetin mücadelenin yansımaları olarak görülebilir. Bu makalenin amacı, yaklaşık bir asır önce Amerikan dış politikasını şekillendiren Spykman’ın jeopolitik teorisinin günümüzde hala geçerli olup olmadığını, diğer jeopolitik teorisyenlerin de alana sunduklarıyla karşılaştırarak değerlendirmektir.

Keywords

References

  1. Andersen, L. E. ve Jiang, Y. (2018), China’s Engagement in Pakistan, Afghanistan and Xinjiang, Will China’s Root Cause Model Provide Regional Stability and Security?, Danish Institute for International Studies.
  2. Arase, D. (2015), “China’s Two Silk Roads Initiative: What It Means for Southeast Asia”, Southeast Asian Affairs, 41 (1), 25-45.
  3. Brands, H. (2018), “American grand strategy in the post–Cold War era”, (Ed.) Russell W. Glenn, New Directions in Strategic Thinking 2.0, Canberra: ANU Press.
  4. Crowl, P. A. (1986), “Alfred Thayer Mahan: The Naval Historian”, (Ed.), Peter Paret, Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age, Priceton: Princeton University Press.
  5. D’Estmael, T. W. (1999), “Les Théories des Relations Internationales a L'épreuve de L'apres-guerre Froide: Defis Theoriques Pluriels” Studia Diplomatica, 52 (1/2), 161-175.
  6. Duchatel, M. (2016), “China's Policy in the East China Sea: The Role of Crisis Management Mechanism Negotiations with Japan (2008-2015)”, China Perspectives, 107 (3), 13-21.
  7. Fairbank, J. K. (1966), “The People's Middle Kingdom”, Council on Foreign Relations, 44 (4), 574-586.
  8. Garson, R. (1979), “The Role of Eastern Europe in America's Containment Policy, 1945-1948”, Journal of American Studies, 13 (1), 73-92.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 7, 2021

Submission Date

October 12, 2020

Acceptance Date

November 1, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 21 Number: 1

APA
Öztürk, T., & İrfanoğlu, E. (2021). Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi, 21(1), 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368
AMA
1.Öztürk T, İrfanoğlu E. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2021;21(1):17-27. doi:10.25294/auiibfd.809368
Chicago
Öztürk, Tolga, and Eren İrfanoğlu. 2021. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi 21 (1): 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368.
EndNote
Öztürk T, İrfanoğlu E (May 1, 2021) Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi 21 1 17–27.
IEEE
[1]T. Öztürk and E. İrfanoğlu, “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”, Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 21, no. 1, pp. 17–27, May 2021, doi: 10.25294/auiibfd.809368.
ISNAD
Öztürk, Tolga - İrfanoğlu, Eren. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi 21/1 (May 1, 2021): 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368.
JAMA
1.Öztürk T, İrfanoğlu E. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2021;21:17–27.
MLA
Öztürk, Tolga, and Eren İrfanoğlu. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 21, no. 1, May 2021, pp. 17-27, doi:10.25294/auiibfd.809368.
Vancouver
1.Tolga Öztürk, Eren İrfanoğlu. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2021 May 1;21(1):17-2. doi:10.25294/auiibfd.809368

Cited By