Araştırma Makalesi

Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi

Cilt: 21 Sayı: 1 7 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi

Öz

Amerika Birleşik Devletleri’nin, Dünya üzerindeki hegemonyasının başlangıcı olarak kabul edebileceğimiz İkinci Dünya Savaşı sonrasından günümüze kadar temel hatları itibariyle değişmeyen bir Avrasya stratejisi bulunmaktadır. Söz konusu stratejinin temellerini Nicholas J. Spykman İkinci Dünya Savaşı’ndan önce oluşturmuştur ve bu strateji günümüze kadar fazlaca değişmeden gelmiştir. Spykman’ın temelde dile getirdiği, Amerikan Dış Politikası’nın ve güvenliğinin, coğrafi unsurlara göre planlanması gerekliliğidir. Soğuk Savaş dönemi boyunca Spykman’ın jeopolitik teorisi bağlamında hareket eden ve Amerikan hegemonyasının sürdürülmesi bakımından da başarıya ulaştığına kanaat getirebileceğimiz söz konusu strateji, SSCB’nin çöküşü ile birlikte farklı bir boyuta doğru evrilmeye başlamıştır. Avrasya’da tekrar baskın bir gücün ortaya çıkması Çin’in ekonomik olarak güçlenmesi ile birlikte gündeme gelmiştir. Çin’in Kuşak-Yol Projesi, doğusundaki birkaç rotadan hareketle, Spykman’ın çok önem verdiği Kenar Kuşak bölgesini takip ederek Avrupa’ya ulaşmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Çin’in söz konusu projesi Amerikan hegemonyasına güncel en büyük tehditlerden birisi olarak değerlendirilebilir. Zira Kuşak Yol Projesi Avrasya bölgesini önce ekonomik ve sonra da beklenen üzere siyasi olarak istikrara kavuşturacak potansiyeli barındırmaktadır. Dolayısıyla ABD’nin Avrasya’dan dışlanması ve Çin’in ön plana çıkması Amerikan hegemonyasının kaybedilmesi anlamına gelecektir. Bu bağlamda günümüzde yaşanan siyasi gerginliklerin Spykman’ın belirttiği Kenar Kuşak özelinde olması tesadüften öte ABD ve Çin arasında yaşanan çetin mücadelenin yansımaları olarak görülebilir. Bu makalenin amacı, yaklaşık bir asır önce Amerikan dış politikasını şekillendiren Spykman’ın jeopolitik teorisinin günümüzde hala geçerli olup olmadığını, diğer jeopolitik teorisyenlerin de alana sunduklarıyla karşılaştırarak değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andersen, L. E. ve Jiang, Y. (2018), China’s Engagement in Pakistan, Afghanistan and Xinjiang, Will China’s Root Cause Model Provide Regional Stability and Security?, Danish Institute for International Studies.
  2. Arase, D. (2015), “China’s Two Silk Roads Initiative: What It Means for Southeast Asia”, Southeast Asian Affairs, 41 (1), 25-45.
  3. Brands, H. (2018), “American grand strategy in the post–Cold War era”, (Ed.) Russell W. Glenn, New Directions in Strategic Thinking 2.0, Canberra: ANU Press.
  4. Crowl, P. A. (1986), “Alfred Thayer Mahan: The Naval Historian”, (Ed.), Peter Paret, Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age, Priceton: Princeton University Press.
  5. D’Estmael, T. W. (1999), “Les Théories des Relations Internationales a L'épreuve de L'apres-guerre Froide: Defis Theoriques Pluriels” Studia Diplomatica, 52 (1/2), 161-175.
  6. Duchatel, M. (2016), “China's Policy in the East China Sea: The Role of Crisis Management Mechanism Negotiations with Japan (2008-2015)”, China Perspectives, 107 (3), 13-21.
  7. Fairbank, J. K. (1966), “The People's Middle Kingdom”, Council on Foreign Relations, 44 (4), 574-586.
  8. Garson, R. (1979), “The Role of Eastern Europe in America's Containment Policy, 1945-1948”, Journal of American Studies, 13 (1), 73-92.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2020

Kabul Tarihi

1 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öztürk, T., & İrfanoğlu, E. (2021). Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi, 21(1), 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368
AMA
1.Öztürk T, İrfanoğlu E. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2021;21(1):17-27. doi:10.25294/auiibfd.809368
Chicago
Öztürk, Tolga, ve Eren İrfanoğlu. 2021. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi 21 (1): 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368.
EndNote
Öztürk T, İrfanoğlu E (01 Mayıs 2021) Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi 21 1 17–27.
IEEE
[1]T. Öztürk ve E. İrfanoğlu, “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”, Akdeniz İİBF Dergisi, c. 21, sy 1, ss. 17–27, May. 2021, doi: 10.25294/auiibfd.809368.
ISNAD
Öztürk, Tolga - İrfanoğlu, Eren. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi 21/1 (01 Mayıs 2021): 17-27. https://doi.org/10.25294/auiibfd.809368.
JAMA
1.Öztürk T, İrfanoğlu E. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 2021;21:17–27.
MLA
Öztürk, Tolga, ve Eren İrfanoğlu. “Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi”. Akdeniz İİBF Dergisi, c. 21, sy 1, Mayıs 2021, ss. 17-27, doi:10.25294/auiibfd.809368.
Vancouver
1.Tolga Öztürk, Eren İrfanoğlu. Amerikan Dış Politikasında Jeopolitiğin Önemi. Akdeniz İİBF Dergisi. 01 Mayıs 2021;21(1):17-2. doi:10.25294/auiibfd.809368

Cited By

Dizinler

143751437114372      14373