Araştırma Makalesi

Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi

Cilt: 23 Sayı: 4 24 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi

Öz

Bu çalışma, kadın ve erkek akademisyenlerin özel hayat ve akademi arasındaki dengeyi ne şekilde kurmaya çalıştıklarını, evliliğe, ebeveynliğe, ev içi emeğe yaklaşımlarını ve pratiklerini analiz etmektedir. Anlam ve deneyim analizlerini mümkün kılmayı hedefleyen nitel araştırma tekniği ile var olan literatür temel alınarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme soruları üzerinden bireylerin akademide konumlanış biçimlerini ve koşullarını etkileyen, cinsiyet farklılıkları, iş ve aile yaşamlarını kapsayan öznel deneyimlerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla 18 kadın ve 18 erkek akademisyenle görüşme yapılmıştır. Yapılan görüşmeler tematik analiz yöntemiyle ilgili literatürle bağ kurularak anlamlı, tekrarlayan ve bütünlüklü kodları içeren deneyim ve anlam dünyalarını sunma doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgulara göre başat iki temadan ilki akademik kariyerin aile ve yaşam kararlarını nasıl etkilediği; ikincisi ise aile ve yaşam kararlarının akademik kariyere nasıl yansıdığı olarak ortaya konmuştur. Bulgular, aile kurma ve akademik kariyer arasında kalma biçimlerine, evlilik ve çocuk yapmanın ötelenmesi ile bakım emeğinin cinsiyetlendirilişine dair sonuçlar içermektedir. Ayrıca akademisyenlerin akademik hayatlarının, kariyer kararlarının ve bunlarla baş etme biçimlerinin cinsiyetlendirilmiş bakım emeğinden nasıl etkilendiğine dair değerlendirmeler sunulmaktadır. Böylelikle Türkiye'de bakım emeğinin kadın ve erkek akademisyenlerin deneyimlerine etkisini ortaya koyarak alandaki literatüre ve sosyal politika yaklaşımlarına katkı sağlamak hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmaya katılan Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Fen Fakültesi öğretim üyelerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akkan, B. (2019). Care as an inequality-creating phenomenon: an intersectional analysis of the care practices of young female careers in Istanbul. Journal of Gender Studies, 28 (8), 895-905. doi: 10.1080/09589236.2019.1597338
  2. Altınoluk, D. (2017). Cinsiyetlendirilmiş kurum olarak akademi: erkek akademisyenlerin “öteki” üzerinden erkeklik inşaları. Masculinities: A Journal of Identity and Culture, 8, 37-58. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/mjic/issue/43442/530155
  3. Başarır, F. ve Mediha S. (2015). Kadın akademisyenlerin ‘kadın akademisyen olma’ya ilişkin algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 5(1), 41-51. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/higheredusci/issue/61486/918088
  4. Belkıs, Ö. (2016). Anneliğin akademik kariyer gelişimine etkileri üzerine nitel bir araştırma. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 250-263. Erişim adresi: http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/ 26a.ozlem_belkis.pdf
  5. Bielby, W. T. ve Bielby, D. D. (1989). Family ties: Balancing commitments to work and family in dual earner households. American Sociological Review, 54(5), 776–789. doi: 10.2307/2117753
  6. Baker, M. (2008, Temmuz). The family life of academics: gendered priorities and institutional constraints. Australian Institute of Family Studies yıllık konferansında sunulan bildiri, Melbourne. Erişim adresi: https://citeseerx.ist.psu.edu/documentrepid=rep1&type=pdf&doi=26f25efa0321d404f8ea35b3d1a359960b0de667
  7. Boyacioglu, İ. ve Hünler, O. (2019). Türkiye’de psikoloji alanında kadın çalışmaları ve kadın akademisyenlerin çalışma ortamı üzerine bir inceleme. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 2(1), 1-18. doi: 10.33708/ktc.440079
  8. Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. doi: 10.1191/1478088706qp063oa

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Aile ve İlişkiler Sosyolojisi, Çalışma Sosyolojisi, Cinsiyet Sosyolojisi, Endüstri Sosyolojisi, Kadın Araştırmaları, Kültür Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

12 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özateşler Ülkücan, G., Çelik, Ş., & Yurttaşen, D. (2023). Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1173-1192. https://doi.org/10.18037/ausbd.1333261
AMA
1.Özateşler Ülkücan G, Çelik Ş, Yurttaşen D. Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi. AÜSBD. 2023;23(4):1173-1192. doi:10.18037/ausbd.1333261
Chicago
Özateşler Ülkücan, Gül, Şebnem Çelik, ve Duygu Yurttaşen. 2023. “Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (4): 1173-92. https://doi.org/10.18037/ausbd.1333261.
EndNote
Özateşler Ülkücan G, Çelik Ş, Yurttaşen D (01 Aralık 2023) Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 4 1173–1192.
IEEE
[1]G. Özateşler Ülkücan, Ş. Çelik, ve D. Yurttaşen, “Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi”, AÜSBD, c. 23, sy 4, ss. 1173–1192, Ara. 2023, doi: 10.18037/ausbd.1333261.
ISNAD
Özateşler Ülkücan, Gül - Çelik, Şebnem - Yurttaşen, Duygu. “Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/4 (01 Aralık 2023): 1173-1192. https://doi.org/10.18037/ausbd.1333261.
JAMA
1.Özateşler Ülkücan G, Çelik Ş, Yurttaşen D. Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi. AÜSBD. 2023;23:1173–1192.
MLA
Özateşler Ülkücan, Gül, vd. “Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 4, Aralık 2023, ss. 1173-92, doi:10.18037/ausbd.1333261.
Vancouver
1.Gül Özateşler Ülkücan, Şebnem Çelik, Duygu Yurttaşen. Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi. AÜSBD. 01 Aralık 2023;23(4):1173-92. doi:10.18037/ausbd.1333261

Cited By