Research Article

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?

Number: Advanced Online Publication March 31, 2026
TR EN

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?

Abstract

Bu çalışma Soğuk Savaş döneminden itibaren liberal uluslararası sistem içinde Avrupa Birliği’nin (A.B.) rolünü ve devletlerarası emperyalist rekabet içindeki konumunu tarihsel bir bakış açısıyla çalışmayı amaçlar. Soğuk Savaş sırasında stratejik ortak olan Avrupa Ekonomik Topluluğu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) bünyesinde Sovyetler Birliği’ni çevreleme politikasına dahil olurken, Amerika Birleşik Devletleri (A.B.D.) ekonomik olarak güçlü bir Avrupa entegrasyonuna Batı Bloğu’nu da güçlendireceği öngörüsüyle destek vermiştir. Soğuk Savaş’ın sona ermesi bölgesel güçlerin daha özerk politikalar izlemeleri için alan yaratmıştır. A.B. 1993 Maastricht Anlaşması ile Ortak Dış ve Güvenlik Politikası’nı oluşturarak uluslararası politikada siyasi bir aktör olmak için adım atarken, Ekonomik ve Parasal Birlik ile doların hegemonyasına alternatif olma yolunda önemli bir gelişme kaydetmiştir. Ancak 2008 Büyük Duraklama ile birlikte Avrupa entegrasyonu çoklu krize girmiştir. Kuzey ve Güney Avrupa ülkeleri arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar, aşırı sağ ve popülist liderlerin yükselişi entegrasyonun krizini de derinleştirmiş. Bu temel tarihsel gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda çalışmanın üç araştırma sorusu vardır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası sistem içinde A.B.’nin rolü ve gücünün niteliğinde ne gibi değişimler ve devamlılıklar gözlemlemek mümkündür? Soğuk Savaş sonrası A.B. sermayesi A.B.D. sermayesi ile emperyalist bir rekabet içinde midir yoksa Soğuk Savaş döneminin devamlılığı niteliğinde sermaye emperyalizminin A.B.D. liderliğinde devam ettiğini iddia etmek olası mıdır? Avrupa sermayesi temsilcileri Transatlantik ilişkiler konusunda ne gibi bir pozisyon geliştirmişlerdir? Çalışmada bulgular üç tarihsel dönem içinde analiz edilecektir: Soğuk Savaş dönemi, Soğuk Savaş Sonrası dönem ve 2008 Büyük Durgunluk sonrası dönem.

Keywords

Project Number

Proje yoktur

References

  1. Albo, G. ve Fanelli, C. (2014). Austerity against Democracy: An Authoritarian phase of Neoliberalism?. https://socialistproject.ca/pamphlets/austerity-democracy-authoritarian-phase-neoliberalism/
  2. Anghel, V. ve Jones, E. (2024). The Transatlantic Relationship and the Russia-Ukraine War. Political Science Quarterly, 139(4), 509-528. https://doi.org/10.1093/psquar/qqae051
  3. Becker, J. ve Jäger, J. (2010). Development Trajectories in the Crisis in Europe. Debatte: Journal of Contemporary Central and Eastern Europe, 18(1), 5–27. https://doi.org/10.1080/09651561003732488
  4. Bieler, A. (2000). Globalisation and Enlargement of the European Union: Austrian and Swedish Social Forces in the Struggle over Membership. Routledge.
  5. Bieling, H., Jäger, J. ve Ryner, M. (2016). Regulation Theory and the Political Economy of the European Union. Journal of Common Market Studies, 54(1), 53-69. https://doi.org/10.1111/jcms.12331
  6. Bonefeld, W. (2015). European Economic Constitution and the Transformation of Democracy: On Class and the State of Law. European Journal of International Relations, 21(4), 867-886. https://doi.org/10.1177/1354066115570158
  7. Bonefeld, W. (2017). Authoritarian Liberalism: From Schmitt via Ordoliberalism to the Euro. Critical Sociology, 43(4-5), 747-761. https://doi.org/10.1177/0896920516662695
  8. Boyer, R. (2000). The Unanticipated Fallout of European Monetary Union: The Political and Institutional Deficits of the Euro. C. Crouch (Der.), After the Euro: Shaping Institutions for Governance in the Wake of European Monetary Union (ss. 24-89). Oxford University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Politics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 31, 2026

Publication Date

March 31, 2026

Submission Date

November 19, 2025

Acceptance Date

December 17, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

APA
Uzgören, E. (2026). AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638
AMA
1.Uzgören E. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.33630/ausbf.1826638
Chicago
Uzgören, Elif. 2026. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, no. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638.
EndNote
Uzgören E (March 1, 2026) AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? Ankara Üniversitesi SBF Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]E. Uzgören, “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”, SBF Dergisi, no. Advanced Online Publication, Mar. 2026, doi: 10.33630/ausbf.1826638.
ISNAD
Uzgören, Elif. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. Advanced Online Publication (March 1, 2026). https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638.
JAMA
1.Uzgören E. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 2026. doi:10.33630/ausbf.1826638.
MLA
Uzgören, Elif. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, no. Advanced Online Publication, Mar. 2026, doi:10.33630/ausbf.1826638.
Vancouver
1.Elif Uzgören. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 2026 Mar. 1;(Advanced Online Publication). doi:10.33630/ausbf.1826638