Araştırma Makalesi

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?

Sayı: Advanced Online Publication 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?

Öz

Bu çalışma Soğuk Savaş döneminden itibaren liberal uluslararası sistem içinde Avrupa Birliği’nin (A.B.) rolünü ve devletlerarası emperyalist rekabet içindeki konumunu tarihsel bir bakış açısıyla çalışmayı amaçlar. Soğuk Savaş sırasında stratejik ortak olan Avrupa Ekonomik Topluluğu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) bünyesinde Sovyetler Birliği’ni çevreleme politikasına dahil olurken, Amerika Birleşik Devletleri (A.B.D.) ekonomik olarak güçlü bir Avrupa entegrasyonuna Batı Bloğu’nu da güçlendireceği öngörüsüyle destek vermiştir. Soğuk Savaş’ın sona ermesi bölgesel güçlerin daha özerk politikalar izlemeleri için alan yaratmıştır. A.B. 1993 Maastricht Anlaşması ile Ortak Dış ve Güvenlik Politikası’nı oluşturarak uluslararası politikada siyasi bir aktör olmak için adım atarken, Ekonomik ve Parasal Birlik ile doların hegemonyasına alternatif olma yolunda önemli bir gelişme kaydetmiştir. Ancak 2008 Büyük Duraklama ile birlikte Avrupa entegrasyonu çoklu krize girmiştir. Kuzey ve Güney Avrupa ülkeleri arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar, aşırı sağ ve popülist liderlerin yükselişi entegrasyonun krizini de derinleştirmiş. Bu temel tarihsel gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda çalışmanın üç araştırma sorusu vardır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası sistem içinde A.B.’nin rolü ve gücünün niteliğinde ne gibi değişimler ve devamlılıklar gözlemlemek mümkündür? Soğuk Savaş sonrası A.B. sermayesi A.B.D. sermayesi ile emperyalist bir rekabet içinde midir yoksa Soğuk Savaş döneminin devamlılığı niteliğinde sermaye emperyalizminin A.B.D. liderliğinde devam ettiğini iddia etmek olası mıdır? Avrupa sermayesi temsilcileri Transatlantik ilişkiler konusunda ne gibi bir pozisyon geliştirmişlerdir? Çalışmada bulgular üç tarihsel dönem içinde analiz edilecektir: Soğuk Savaş dönemi, Soğuk Savaş Sonrası dönem ve 2008 Büyük Durgunluk sonrası dönem.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Proje yoktur

Kaynakça

  1. Albo, G. ve Fanelli, C. (2014). Austerity against Democracy: An Authoritarian phase of Neoliberalism?. https://socialistproject.ca/pamphlets/austerity-democracy-authoritarian-phase-neoliberalism/
  2. Anghel, V. ve Jones, E. (2024). The Transatlantic Relationship and the Russia-Ukraine War. Political Science Quarterly, 139(4), 509-528. https://doi.org/10.1093/psquar/qqae051
  3. Becker, J. ve Jäger, J. (2010). Development Trajectories in the Crisis in Europe. Debatte: Journal of Contemporary Central and Eastern Europe, 18(1), 5–27. https://doi.org/10.1080/09651561003732488
  4. Bieler, A. (2000). Globalisation and Enlargement of the European Union: Austrian and Swedish Social Forces in the Struggle over Membership. Routledge.
  5. Bieling, H., Jäger, J. ve Ryner, M. (2016). Regulation Theory and the Political Economy of the European Union. Journal of Common Market Studies, 54(1), 53-69. https://doi.org/10.1111/jcms.12331
  6. Bonefeld, W. (2015). European Economic Constitution and the Transformation of Democracy: On Class and the State of Law. European Journal of International Relations, 21(4), 867-886. https://doi.org/10.1177/1354066115570158
  7. Bonefeld, W. (2017). Authoritarian Liberalism: From Schmitt via Ordoliberalism to the Euro. Critical Sociology, 43(4-5), 747-761. https://doi.org/10.1177/0896920516662695
  8. Boyer, R. (2000). The Unanticipated Fallout of European Monetary Union: The Political and Institutional Deficits of the Euro. C. Crouch (Der.), After the Euro: Shaping Institutions for Governance in the Wake of European Monetary Union (ss. 24-89). Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2025

Kabul Tarihi

17 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Uzgören, E. (2026). AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638
AMA
1.Uzgören E. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.33630/ausbf.1826638
Chicago
Uzgören, Elif. 2026. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638.
EndNote
Uzgören E (01 Mart 2026) AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? Ankara Üniversitesi SBF Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]E. Uzgören, “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”, SBF Dergisi, sy Advanced Online Publication, Mar. 2026, doi: 10.33630/ausbf.1826638.
ISNAD
Uzgören, Elif. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. Advanced Online Publication (01 Mart 2026). https://doi.org/10.33630/ausbf.1826638.
JAMA
1.Uzgören E. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 2026. doi:10.33630/ausbf.1826638.
MLA
Uzgören, Elif. “AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE?”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, sy Advanced Online Publication, Mart 2026, doi:10.33630/ausbf.1826638.
Vancouver
1.Elif Uzgören. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN LİBERAL ULUSLARARASI DÜZEN İÇERİSİNDEKİ KONUMU: STRATEJİK ORTAKLIKTAN KÜRESEL REKABETE? SBF Dergisi. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.33630/ausbf.1826638