HAYVANSAL KÖKENLİ GIDA MADDELERİNDE VE ÖZELLİKLE ET VE ET ÜRÜNLERİNDE MEVCUT, ANTİBİOTİK VE BENZERİ MADDELERE KARŞI DAYANIKLI (REZİSTANT) BAKTERİLERİN İNSAN VE HAYVAN SAĞLIĞI YÖNÜNDEN ÖNEMİ ÜZERİNE GÖRÜŞLER

Abstract

Antibiotik ve benzeri maddeler hayvancılıkta proflaktik ve terapötik olarak kullanıldıklarının yarusıra, hayvan ycmlerine nisbcten düşük dozlarda ilave edilmek sureti ile de değişik ve geniş bir uygulama alanı daha bulmuşlardır. Özellikle, hayvancılık vc et istihsalinin ileri olduğu ülkelerde bu tatbikat alanı çok yaygın boyutlara ulaşmıştır, Ülkemizde de bu uygulamanın giderek yerlcştiği ve geliştirilmesinc çalışıldığı anlaşılmaktadır. Antibiotik ve benzeri maddelerin hayva'ncılıkta gittikçc artan geniş bir tatbikat sahası bulması, bu maddelerin pozitif etkilerininyanısıra, önemli problemlcre de yol açtığının farkedilmesine sebep olmuştur, Bu problemlerin başında, mikroorganizmaların, kullanılan antibiyotik vc benzeri maddelere karşı dayanıklık (rczistans) kazanmaları ve bu rczistansı cxtra-kromozomal faktörler vasıtası ile diğer bakterilerc de nakledcbilmc (transfer) olanağı gelmektedir. Herhangi bir bakteride, aynı zamanda, "bir" dcn fazla antibiotiğe karşı da mevcut olabilcn rezistansın, kramozamlarla ilgili olmaksızın, aynı veya dcğişik türden bir diğer bakteriye, kısmen veya tamamen (cn bloc) geçirilebildiği bu çeşit bir rezistansa "enfeksiyöz rezistans" adı verilmektedir. Bu mekanizmanın etkisi ile başlangıçta hassas bulunan barsak florasırun yeri, giderek rezistant bakteriler tarafından doldurulabilmekte ve bu flora hayvanlar tarafından bütün çevreye yayılabilmektedir. Hayvanların kesimi, bunu takibeden işlemlcr sırasında, ayrıca depolama ve sevkiyat safhalarında, hayvan ctleri ve et ürünleri dayanıklı bakterilcrle konlamine olmaktadır. Söz konusu olan diğer bir husus da, rezistant bakterilerin sadece hayvanlar kanalıyla değil, bizzat insanlar tarafından da çevreye yayılmalarıdır. Özellikle et ve et ürünlerinin işlenmesindc çalışanlar burada önemli roloynamaktadırlar. Bu takdirde, kontaminasyonun şekli ve yayılma derccesi daha da artmaktadır. Ncticc olarak, rczistant bakterilerin hayvansal kökenli gıda maddeleri ve bunların başında et ve et ürünleri vasıtası ile cndirekt bir yol takibcderek insanlara ulaşması tehlikesi ortaya çıkmaktadır.

Keywords

• hayvansal kökenli gıda
• et ürünleri
• antibiotik

References

1. Ankara Üniversitesi- Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi