TERSİNE LOJİSTİK VE E-TİCARET İLİŞKİSİ: BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME

Year 2025, Volume: 16 Issue: 2, 1130 - 1147, 29.12.2025

Kübra Topcuoğlu Onat

https://doi.org/10.54688/ayd.1761293

Abstract

Günümüzde e-ticaretin küresel ölçekte hızlı büyümesi, ürün iadeleri, yeniden kullanım ve geri dönüşüm gibi tersine lojistik süreçlerini stratejik bir alan haline getirmiştir. Özellikle sürdürülebilirlik odaklı lojistik yaklaşımlar, akademik literatürde artan ilgiyle karşılanmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, e-ticaret ve tersine lojistik konusundaki bilimsel yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemekte; alandaki gelişim sürecini, öne çıkan araştırma temalarını, etkili yazarları ve iş birliği yapılarıyla birlikte ortaya koymayı amaçlamaktadır. Scopus veri tabanında “reverse logistics”, “e-commerce” ve “sustainable e-commerce” anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda 2020–2025 yılları arasında yayımlanan toplam 1.958 akademik yayın analiz kapsamına alınmıştır. VOSviewer yazılımı kullanılarak yayın eğilimleri, atıf analizi, anahtar kelime analizi ve yazar iş birliği ağları görselleştirilmiştir. Analiz sonuçları, özellikle 2020 sonrasında tersine lojistik konulu yayınlarda belirgin bir artış yaşandığını ortaya koymuştur. En üretken ülkeler arasında Çin, Hindistan ve ABD yer almakta; Türkiye ise artan katkısıyla dikkat çekmektedir. Anahtar kelime analizinde “sürdürülebilirlik”, “döngüsel ekonomi”, “Endüstri 4.0”, “blokzincir” ve “tedarik zinciri yönetimi” gibi kavramlar literatürde en çok tekrar eden temalar arasında yer almaktadır. Bulgular, tersine lojistik alanında sürdürülebilirlik ve dijitalleşme odaklı yeni araştırma eğilimlerinin şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, e-ticaret bağlamında tersine lojistiğe ilişkin bilimsel gelişmeleri bütüncül bir şekilde analiz ederek, literatürdeki boşlukları belirlemeyi ve gelecekteki araştırmalara yön göstermeyi amaçlamaktadır.

Keywords

Tersine lojistik , E-Ticaret , Sürdürülebilirlik , Bibliyometrik Analiz

Relationship Between Reverse Logistics and E-Commerce: A Bibliometric Review

Abstract

Today, the rapid global growth of e-commerce has made reverse logistics processes, such as product returns, reuse, and recycling, a strategic area. Sustainability-focused logistics approaches, in particular, are attracting increasing interest in the academic literature. In this context, this study examines scientific publications on e-commerce and reverse logistics using bibliometric analysis, aiming to reveal the development process in the field, prominent research themes, influential authors, and collaboration structures. A total of 1,958 academic publications published between 2020 and 2025 were included in the analysis, based on a search of the Scopus database using the keywords "reverse logistics", "e-commerce", and "sustainable e-commerce". Publication trends, citation analysis, keyword analysis, and author collaboration networks were visualized using VOSviewer software. The analysis results revealed a significant increase in publications on reverse logistics, particularly after 2020. China, India, and the United States are among the most productive countries, while Turkey stands out with its increasing contribution. In the keyword analysis, concepts such as "sustainability," "circular economy," "Industry 4.0," "blockchain," and "supply chain management" are among the most frequently recurring themes in the literature. The findings reveal that new research trends focused on sustainability and digitalization are emerging in the field of reverse logistics. This study aims to identify gaps in the literature and guide future research by holistically analyzing scientific developments related to reverse logistics in the context of e-commerce.

Keywords

Reverse Logistics , E-Commerce , Sustainability , Bibliometric Analysis

References

• Alkan, G., Yılmaz, B., & Oğuz, S. (2020). Tersine lojistik alanındaki yayınların bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(3), 711-729.
• Aria, M. & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975.
• Bouzedif, M. (2025). Blockchain and AI in reverse logistics: A qualitative synthesis of strategic applications and challenges. London Journal, 449, 449U.
• Cano, J. A., Londoño-Pineda, A., & Rodas, C. (2022). Sustainable logistics for e-commerce: A literature review and bibliometric analysis. Sustainability, 14(19), 12247.
• Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E. & Herrera, F. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: A practical application to the Fuzzy Sets Theory field. Journal of Informetrics, 5(1), 146–166.
• Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296.
• dos Santos Lobato, F., Melo, A. C. S., Junior, A. E. B., de Lucena Nunes, D. R., Nagata, V. D. M. N., de Lima, R. B., & Martins, V. W. B. (2024). Reverse logistics of construction and demolition waste: a bibliometric analysis of the literature and perspectives for future research. Revista de Gestão e Secretariado, 15(4), e3660-e3660.
• Eren, G. (2023). E-ticaret ile ilgili akademik yayınların bibliyometrik haritalama yöntemi ile analizi (Master's thesis, Bartin University (Turkey)).
• Erturgut, R., & Gürler, H. E. (2020). Tersine Lojistik Teori ve Uygulamalarinin Son 10 Yili: Bibliyometrik Bir Analiz. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (28), 25-46.
• Falagas, M. E., Pitsouni, E. I., Malietzis, G. A. & Pappas, G. (2008). Comparison of PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar: Strengths and weaknesses. The FASEB Journal, 22(2), 338–342.
• Gallegos, G. M. C., Valenzo-Jiménez, M. A., Tapia, G. G., Rodríguez, S. A. E., Paniagua, C. F. O., & Leslie, H. S. (2024). A Systematic Review of Reverse Logistics Research: Bibliometric Study of the Years 2013-2023. Journal of Scientometric Research, 13(3), 732-744.
• Gokila, V. (2020). A study on the growth of e-commerce during COVID-19. E-commerce operations and supply chain management, 42.
• Gronphet, S. & Onputtha, S. (2025). The influence of e-commerce seller reverse logistics quality on customer loyalty: The mediating role of customer experience and perceived value. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(3), 511–526.
• Güven, H. (2020). Covid-19 sürecinde e-ticaret sitelerine yöneltilen müşteri şikayetlerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 511-530.
• He, P., Wang, T. Y., Shang, Q., Zhang, J., & Xu, H. (2024). Knowledge mapping of e-commerce supply chain management: a bibliometric analysis. Electronic Commerce Research, 24(3), 1889-1925.
• Huang, L. (2024). Evolving ecommerce logistics planning: Integrating embedded technology and ant colony algorithm for enhanced efficiency. arXiv preprint.
• Karlsson, S., Oghazi, P., Hellstrom, D., Patel, P. C., Papadopoulou, C., & Hjort, K. (2023). Retail returns management strategy: An alignment perspective. Journal of Innovation & Knowledge, 8(4), 100420.
• Kılıç, E., & Yaprak, B. (2022). Sürdürülebilir lojistik uygulaması olarak tersine lojistik üzerine Türkiye’de yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 101–120.
• Kirvanoğlu Altın, B., & Kirçova, İ. (2024). Tüketiciler, e-ticaret kapsamında iade süreçleri ve bunların çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri hakkında farkındalık. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 4(2), 45–61.
• Kumar, R. et al. (2018). Did we get it right? Predicting query performance in ecommerce search. arXiv preprint.
• Mangan, J., Lalwani, C. & Lalwani, C. L. (2021). Global logistics and supply chain management. John Wiley & Sons.
• Melacini, M., Perotti, S., Rasini, M. & Tappia, E. (2018). E-fulfilment and distribution in omni-channel retailing: A systematic literature review. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 48(4), 391–414.
• Montoya, F. G., Baños, R. & Montoya, M. G. (2022). Trends in green logistics research: A bibliometric analysis. Sustainability, 14(8), 4522.
• Nanayakkara, P. R., Jayalath, M. M., Thibbotuwawa, A., & Perera, N. (2022). A circular reverse logistics framework for handling e-commerce returns. Cleaner Logistics and Supply Chain, 4(1), 100–114.
• Nguyen, M. A. & Khoa, V. D. (2024). Impact of reverse logistics on the shopping experience of e-commerce customers.
• Özgüneş, D. (2018). Tedarik sürecinde bir anahtar süreç: Tersine lojistik. Lojistik Derneği Bildiri Kitabı, 7(1), 549–557.
• Rita, P., & Ramos, R. F. (2022). Global research trends in consumer behavior and sustainability in E-Commerce: A bibliometric analysis of the knowledge structure. Sustainability, 14(15), 9455.
• Salas-Navarro, K., Castro-García, L., Assan-Barrios, K., Vergara-Bujato, K., & Zamora-Musa, R. (2024). Reverse logistics and sustainability: A bibliometric analysis. Sustainability, 16(13), 5279.
• Salinas-Ríos, K. (2022). Bibliometrics, a useful tool within the field of research. Journal of Basic and Applied Psychology Research, 3(6), 9-16.
• Silva, A. F. S. D., Moris, V. A. D. S., Silva, J. E. A. R. D., Voltarelli, M. A., & Sigahi, T. F. (2025). Machine Learning in Reverse Logistics: A Systematic Literature Review. Algorithms, 18(10), 650.
• Tekin, M., Öztürk, D., & Bahar, İ. (2021). Tersine lojistiğin bibliyometrik analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 87-100.
• Tsolakis, N. K., Vlachos, D. & Keramydas, C. A. (2021). Digital supply chain: Bibliometric analysis and research agenda. Computers & Industrial Engineering, 160, 107588.
• Türkoğlu, M., Duran, G., & Yetişen, S. (2022). Türkiye’de e-ticaret üzerine yapılmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 462-476.
• U-Dominic, C. M., Orji, I. J. & Okwu, M. (2021). Analyzing the barriers to reverse logistics (RL) implementation: A hybrid model based on IF-DEMATEL-EDAS. Sustainability, 13(19), 10876.
• Van Eck, N. J. & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523–538.
• Wang, Y. & Zhao, J. (2024). Research on Jing Dong’s self-built logistics based on Technology Acceptance Model. arXiv preprint.
• Yan, E. & Ding, Y. (2009). Applying centrality measures to impact analysis: A coauthorship network analysis. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 60(10), 2107–2118.
• Zhao, Y., Fan, Z. P. & Hu, C. (2021). A bibliometric analysis of logistics and supply chain management research based on complex network theory. Complexity, 2021, Article ID 6624973.