Case Report

Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım

Volume: 6 Number: 3 October 1, 2019
EN TR

Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım

Abstract

Mükemmeliyetçilik, klinik anlamda kişinin işlevselliğinde önemli düzeyde sıkıntıya ve bozulmalara yol açan, aşırı yüksek standartlara sahip olma eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada şikâyetlerinin odağı mükemmeliyetçilik olan ve özellikle iş ve çalışma alanlarında buna dair sıkıntı yaşayan bir vaka ele alınmıştır. Çalışmanın amacı şema terapi formülasyonu ve teknikleriyle mükemmeliyetçiliğin nasıl çalışılabileceğini örneklemektir. İstanbul Arel Üniversitesi Klinik Psikoloji Doktora Programı şema terapi süpervizyon dersi kapsamında danışanla haftada bir, 50 dakika olmak üzere toplamda 11 seans yapılmıştır. Değerlendirme evresinde, danışana Young Mod Ölçeği, Young Şema Ölçeği, Young Ebeveynlik Ölçeği, YoungRygh Kaçınma Ölçeği ve Young Telafi Ölçeği uygulanmıştır. Kuramsal açıdan mükemmeliyetçiliğin mekanizmasında daha fazla rol aldığı belirtilen, başarısızlık, yetersiz özdenetim, yüksek standartlar, karamsarlık ve cezalandırıcılık şemaları, talepkâr ebeveyn, kopuk korungan ve kopuk kendini avutan şema modları ve uyumsuz başa çıkma biçimleri tespit edilmiştir. Bu şemalar, şema modları ve başa çıkma biçimlerinin zayıflatılması buna karşın sağlıklı yetişkin tarafın güçlendirilmesi, terapi hedefi olarak belirlenmiştir. Bu hedeflere ulaşabilmek için şema terapinin ilişkisel, yaşantısal ve bilişsel stratejileriyle müdahalelerde bulunulmuştur. Sonuç olarak, danışanın şikayetçi olduğu belirtilerdeki azalmalara ilişkin özbildirimleri değerlendirildiğinde mükemmeliyetçiliği köken odaklı şema terapiyle çalışmanın öngörülen değişim hedeflerine ulaşılmasını sağladığı tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. Antony, M. M., & Swinson, R. P. (2009). When perfect isn't good enough: Strategies for coping with perfectionism (2nd ed). Oakland, United States of America: Harbinger Publications.
  2. Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy basics and beyond (2nd ed). New York, US: The Guilford Press.
  3. Burns, D. D. (2000). Feeling Good: The new mood therapy the clinically proven drug-free treatment for depression. New York, US: HarperCollins Publishers.
  4. Deas, S., Power, K., Collin, P., Yellowlees, A., & Grierson, D. (2011). The relationship between disordered eating, perceived parenting, and perfectionistic schemas. Cognitive Therapy and Research, 35(5), 414-424. doi: 10.1007/s10608-010-9319-x
  5. Druss, B. G., Marcus, S. C., Rosenheck, R. A., Olfson, M., Tanielian, T., & Pincus, H. A. (2000). Understanding disability in mental and general medical conditions. American Journal of Psychiatry, 157(9), 1485-1491.
  6. Earley, J. (2016). Self-therapy, a step-by step guide to using IFS for eating issues, procrastinaton, the inner critic, depression, perfectionism, anger, communication, an more (Vol 3). Larkspur: Pattern System Books.
  7. Egan, S. J., Wade, T. D., & Shafran, R. (2011). Perfectionism as a transdiagnostic process: A clinical review. Clinical Psychology Review, 31(2), 203-212. doi: 10.1016/j.cpr.2010.04.009
  8. Egan, S. J., Wade, T. D., & Shafran, R. (2012). The transdiagnostic process of perfectionism. Spanish Journal of Clinical Psychology, 17(3), 279-294.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Case Report

Publication Date

October 1, 2019

Submission Date

April 29, 2019

Acceptance Date

September 17, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 6 Number: 3

APA
Köse Karaca, B., & Gürsoy, M. (2019). Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 6(3), 312-333. https://doi.org/10.31682/ayna.558846
AMA
1.Köse Karaca B, Gürsoy M. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6(3):312-333. doi:10.31682/ayna.558846
Chicago
Köse Karaca, Bahar, and Mustafa Gürsoy. 2019. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 (3): 312-33. https://doi.org/10.31682/ayna.558846.
EndNote
Köse Karaca B, Gürsoy M (October 1, 2019) Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 3 312–333.
IEEE
[1]B. Köse Karaca and M. Gürsoy, “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 6, no. 3, pp. 312–333, Oct. 2019, doi: 10.31682/ayna.558846.
ISNAD
Köse Karaca, Bahar - Gürsoy, Mustafa. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6/3 (October 1, 2019): 312-333. https://doi.org/10.31682/ayna.558846.
JAMA
1.Köse Karaca B, Gürsoy M. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6:312–333.
MLA
Köse Karaca, Bahar, and Mustafa Gürsoy. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 6, no. 3, Oct. 2019, pp. 312-33, doi:10.31682/ayna.558846.
Vancouver
1.Bahar Köse Karaca, Mustafa Gürsoy. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019 Oct. 1;6(3):312-33. doi:10.31682/ayna.558846

Cited By