EN
TR
Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım
Öz
Mükemmeliyetçilik, klinik anlamda kişinin işlevselliğinde önemli düzeyde sıkıntıya ve
bozulmalara yol açan, aşırı yüksek standartlara sahip olma eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Bu
çalışmada şikâyetlerinin odağı mükemmeliyetçilik olan ve özellikle iş ve çalışma alanlarında buna
dair sıkıntı yaşayan bir vaka ele alınmıştır. Çalışmanın amacı şema terapi formülasyonu ve
teknikleriyle mükemmeliyetçiliğin nasıl çalışılabileceğini örneklemektir. İstanbul Arel
Üniversitesi Klinik Psikoloji Doktora Programı şema terapi süpervizyon dersi kapsamında
danışanla haftada bir, 50 dakika olmak üzere toplamda 11 seans yapılmıştır. Değerlendirme
evresinde, danışana Young Mod Ölçeği, Young Şema Ölçeği, Young Ebeveynlik Ölçeği, YoungRygh Kaçınma Ölçeği ve Young Telafi Ölçeği uygulanmıştır. Kuramsal açıdan
mükemmeliyetçiliğin mekanizmasında daha fazla rol aldığı belirtilen, başarısızlık, yetersiz
özdenetim, yüksek standartlar, karamsarlık ve cezalandırıcılık şemaları, talepkâr ebeveyn, kopuk
korungan ve kopuk kendini avutan şema modları ve uyumsuz başa çıkma biçimleri tespit
edilmiştir. Bu şemalar, şema modları ve başa çıkma biçimlerinin zayıflatılması buna karşın sağlıklı
yetişkin tarafın güçlendirilmesi, terapi hedefi olarak belirlenmiştir. Bu hedeflere ulaşabilmek için
şema terapinin ilişkisel, yaşantısal ve bilişsel stratejileriyle müdahalelerde bulunulmuştur. Sonuç
olarak, danışanın şikayetçi olduğu belirtilerdeki azalmalara ilişkin özbildirimleri
değerlendirildiğinde mükemmeliyetçiliği köken odaklı şema terapiyle çalışmanın öngörülen
değişim hedeflerine ulaşılmasını sağladığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antony, M. M., & Swinson, R. P. (2009). When perfect isn't good enough: Strategies for coping with perfectionism (2nd ed). Oakland, United States of America: Harbinger Publications.
- Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy basics and beyond (2nd ed). New York, US: The Guilford Press.
- Burns, D. D. (2000). Feeling Good: The new mood therapy the clinically proven drug-free treatment for depression. New York, US: HarperCollins Publishers.
- Deas, S., Power, K., Collin, P., Yellowlees, A., & Grierson, D. (2011). The relationship between disordered eating, perceived parenting, and perfectionistic schemas. Cognitive Therapy and Research, 35(5), 414-424. doi: 10.1007/s10608-010-9319-x
- Druss, B. G., Marcus, S. C., Rosenheck, R. A., Olfson, M., Tanielian, T., & Pincus, H. A. (2000). Understanding disability in mental and general medical conditions. American Journal of Psychiatry, 157(9), 1485-1491.
- Earley, J. (2016). Self-therapy, a step-by step guide to using IFS for eating issues, procrastinaton, the inner critic, depression, perfectionism, anger, communication, an more (Vol 3). Larkspur: Pattern System Books.
- Egan, S. J., Wade, T. D., & Shafran, R. (2011). Perfectionism as a transdiagnostic process: A clinical review. Clinical Psychology Review, 31(2), 203-212. doi: 10.1016/j.cpr.2010.04.009
- Egan, S. J., Wade, T. D., & Shafran, R. (2012). The transdiagnostic process of perfectionism. Spanish Journal of Clinical Psychology, 17(3), 279-294.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Olgu Sunumu
Yayımlanma Tarihi
1 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
29 Nisan 2019
Kabul Tarihi
17 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 3
APA
Köse Karaca, B., & Gürsoy, M. (2019). Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 6(3), 312-333. https://doi.org/10.31682/ayna.558846
AMA
1.Köse Karaca B, Gürsoy M. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6(3):312-333. doi:10.31682/ayna.558846
Chicago
Köse Karaca, Bahar, ve Mustafa Gürsoy. 2019. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 (3): 312-33. https://doi.org/10.31682/ayna.558846.
EndNote
Köse Karaca B, Gürsoy M (01 Ekim 2019) Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6 3 312–333.
IEEE
[1]B. Köse Karaca ve M. Gürsoy, “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 3, ss. 312–333, Eki. 2019, doi: 10.31682/ayna.558846.
ISNAD
Köse Karaca, Bahar - Gürsoy, Mustafa. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 6/3 (01 Ekim 2019): 312-333. https://doi.org/10.31682/ayna.558846.
JAMA
1.Köse Karaca B, Gürsoy M. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2019;6:312–333.
MLA
Köse Karaca, Bahar, ve Mustafa Gürsoy. “Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 3, Ekim 2019, ss. 312-33, doi:10.31682/ayna.558846.
Vancouver
1.Bahar Köse Karaca, Mustafa Gürsoy. Mükemmeliyetçiliği Şema Terapiyle Ele Almak: Bir Vaka Üzerinden Anlatım. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Ekim 2019;6(3):312-33. doi:10.31682/ayna.558846
Cited By
Borderline Kişilik Örüntüsü ve İlişki Problemlerinin Şema Terapi ile Çevrimiçi Çalışılması: Bir Vaka Örneği
Ayna Klinik Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31682/ayna.1071857Romantik İlişkide Görülen Obsesif Kompulsif Belirtiler ve Risk Faktörleri
AYNA Klinik Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31682/ayna.882836ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN AKADEMİK MÜKEMMELİYETÇİLİKLERİ İLE BAĞLANMA STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21764/maeuefd.1358405The Mediating Role of Schema Modes in the Relationship Between Parentification and Codependency
The Family Journal
https://doi.org/10.1177/10664807251349847Use of Metaphors in Schema Therapy: Symbolic Expression of Early Maladaptive Schemas
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.1755144