EN
TR
Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması
Abstract
Bu çalışma Sağlık Bilişleri Anketi’nin (Health Cognition Questionnaire) COVID-19 kapsamında kullanımı için uyarlanması ve COVID-19 tanısı alan ve almayan örneklem için psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Ölçeğin COVID-19 Formu ile sağlık kaygısıyla ilişkili COVID-19 pandemisine özgü işlevsel olmayan inançların belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemini, COVID-19 tanısı almış 18-87 yaş arasındaki 372 (220 Kadın, 152 Erkek), COVID-19 tanısı almamış 18-75 yaş aralığındaki 375 (221 Kadın, 154 Erkek) olmak üzere toplam 747 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi ve Sağlık Veri Formu, Sağlık Bilişleri Anketi COVID-19 Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ile Depresyon, Anksiyete, Stres Skalası [DASS-42] sunulmuştur. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin COVID-19 tanısı almış ve almamış gruplara ayrı olarak uygulanan her iki formun da orijinal ve Türkçe’ye daha önce uyarlanmış versiyonuna uygun şekilde hastalıkla baş etmede güçlük, tıbbi hizmetlerin yetersizliği, hastalığın korkutuculuğu ve hastalık olasılığı olmak üzere dört faktörlü yapı ile aynı madde dağılımı gösterdiği bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği dışında faktörler iç tutarlık sayıları COVID-19 tanısı almamış örneklem için .68-.87 ve Covid-19 tanısı almış örneklem için ise .70-.80 arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizi ile de değerlendirilen Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu’nun Türkiye’de COVID-19 tanısı alan ve almayan kişiler için COVID-19 ile ilgili işlevsel olmayan inançlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu bulunmuştur. Ölçeğin ayrıca COVID-19 pandemisinde uygulanacak müdahale çalışmaları için rehber oluşturacağı düşünülmektedir.
Keywords
Supporting Institution
The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK)
Project Number
120K421
Thanks
Çalışmaya destek sunan bursiyerlere, gönüllü destek olan öğrencilerimize ve çalışmaya katılan tüm çalışmacılarımıza teşekkür ederiz.
References
- Asmundson, G., ve Taylor, S. (2020). How health anxiety influences responses to viral outbreaks like COVID-19: What all decision-makers, health authorities, and health care professionals need to know. Journal of Anxiety Disorders, 71, 102211. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102211
- Aydemir, Ö., Kırpınar, İ., Satı, T., Uykur, B., ve Cengisiz, C. (2013). Sağlık Anksiyetesi Ölçeği’nin Türkçe için güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50, 325-331. https://doi: 10.4274/npa.y6383
- Bilgel, N., ve Bayram, N. (2010). Turkish version of the depression anxiety stress scale (DASS- 42): Psychometric properties. Archives of Neuropsychiatry, 47, 118-26. https://doi: 10.4274/npa.5344
- Deale, A. (2007). Psychopathology and treatment of severe health anxiety. Psychiatry, 6(6), 240–246.
- Fergus, T. A. (2014). Health-related dysfunctional beliefs and health anxiety: Further evidence of cognitive specificity. Journal of Clinical Psychology, 70(3), 248-259. https://doi:10.1002/jclp.22012
- Fulton, J. J., Marcus, D. K., ve Merkey, T. (2011). Irrational health beliefs and health anxiety. Journal of Clinical Psychology, 67(6), 527-538. https://doi: 10.1002/jclp.20769
- Hadjistavropoulos, H. D., Janzen, J. A., Kehler, M. D., Leclerc, J. A., Sharpe, D., ve Bourgault-Fagnou, M. D. (2012). Core cognitions related to health anxiety in self- reported medical and non-medical samples. Journal of Behavioral Medicine, 35, 167-178. https://doi: 10.1007/s10865-011-9339-3
- Hagger, M. S., ve Orbell, S. (2003). A meta-analytic review of the common-sense model of illness representations. Psychology & Health, 18(2), 141–184. https://doi.org/10.1080/088704403100081321
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 28, 2021
Submission Date
April 7, 2021
Acceptance Date
July 18, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 8 Number: 3
APA
Karaköse, S., & Akçinar, B. (2021). Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 8(3), 557-579. https://doi.org/10.31682/ayna.911020
AMA
1.Karaköse S, Akçinar B. Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8(3):557-579. doi:10.31682/ayna.911020
Chicago
Karaköse, Selin, and Berna Akçinar. 2021. “Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 (3): 557-79. https://doi.org/10.31682/ayna.911020.
EndNote
Karaköse S, Akçinar B (October 1, 2021) Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 3 557–579.
IEEE
[1]S. Karaköse and B. Akçinar, “Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 8, no. 3, pp. 557–579, Oct. 2021, doi: 10.31682/ayna.911020.
ISNAD
Karaköse, Selin - Akçinar, Berna. “Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8/3 (October 1, 2021): 557-579. https://doi.org/10.31682/ayna.911020.
JAMA
1.Karaköse S, Akçinar B. Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8:557–579.
MLA
Karaköse, Selin, and Berna Akçinar. “Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 8, no. 3, Oct. 2021, pp. 557-79, doi:10.31682/ayna.911020.
Vancouver
1.Selin Karaköse, Berna Akçinar. Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu: Adaptasyon Çalışması. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021 Oct. 1;8(3):557-79. doi:10.31682/ayna.911020
Cited By
The Impact of COVID-19 on the People with Mental Illnesses: Health Anxiety, Coping Strategies, and Psychological Well-Being
AYNA Klinik Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31682/ayna.1080127THE RELATIONSHIP BETWEEN HEALTH COGNITIONS AND HEALTH SEEKING BEHAVIOR
Journal of International Health Sciences and Management
https://doi.org/10.48121/jihsam.1302071