Tuhfe olarak adlandırılan iki ve üç dilli manzum lügatler Anadolu sahasında 14. yüzyıldan itibaren görülmektedir. 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanan bu geleneğin son temsilcilerinden olan Tuhfe-i Sabrî an Lisân-ı Bulgarî bilinen tek manzum Bulgarca-Türkçe sözlük olma özelliğini taşımaktadır. Sözlükte 2000 civarında Türkçe kelimenin Bulgarca karşılıkları verilmiştir.
Bu çalışmada öncelikle Tuhfe-i Sabrî’nin içerik, dil ve imla özelliklerinden bahsedilecek ve sonrasında sözlükten alınan örnek metne yer verilecektir.
Çalışmamızın amacı eseri Türk ve Bulgar dilleri üzerinde çalışan akademisyenlere tanıtmak ve gelecekteki çalışmalar için temel teşkil etmektir.
Анадолы топырағында Tuhfe деген атаумен аталатын бірнеше тілді сөздіктер XIV ғасырдан бастап кездеседі. XIX ғасырдың соңына дейін жалғасып келе жатқан бұл дәстүр бойынша дайындалған сөздіктің бірі – «Tuhfe-i Sabrî an Lisân-ı Bulgarî». Бұл еңбектің ерекшелігі бір ғана түрік-болгар сөздігі ретінде қолданылуында. Сөздікте, шамамен, 2000-ға жуық түрік тіліндегі сөздердің болгар тіліндегі мағыналары берілген. Мақалада сөздікте кездесетін мәтіндерден мысалдар келтіріп, «Tuhfe-i Sabrî»-дің мазмұны, тілі және жазу стилінің ерекшеліктері қарастырылған.
Мақала авторының мақсаты – бұл шығарманы түрік және бұлғар тілі салалары бойынша ғылыми-зерттеу жүргізіп отырған ғалымдарға таныту және ғылыми айналымға енгізіп, осы саланың ары қарай жүйелі дамуына үлес қосу.
Сөздік Аруз «Tuhfe-i Sabrî an Lisân-ı Bulgarî Sabrî» Бұлғар тілі Бұлғар-түрік тілдерінің сөздігі
Dictionaries in verse with two or three languages have been seen in Anatolian area since the 14th. century. As we know, Tuhfe-i Sabrî an Lîsân-ı Bulgarî is the only Bulgarian-Turkish dictionary in verse. It is one of the last representatives of the tuhfe tradition which reached the end of the 19th. century. In the dictionary there are about 2000 Turkish words and their Bulgarian counterparts.
In this study, we will talk about the content, language features and orthography of Tuhfe-i Sabrî and we will give a sample text from the dictionary. The goal of our study is to present the work to the academics who study Turkish and Bulgarian languages and to establish a base for the future researches.
Многоязычные стихотворные словари, называемые Тухфе, встречаются в Анатолии, начиная с XIV века. Один из последних представителей этой традиции, относящийся к концу 19-го века, Tuhfe-i Sabrî an Lisân-ı Bulgarî - единственный известный тюркско-болгарский стихотворный словарь. В словаре около 2000 тюркским словам были даны болгарские эквиваленты. В статье в первую очередь исследуются содержание, язык и особенности правописания Tuhfe-i Sabrî, затем предоставляется образец текста из словаря.
Цель данной работы заключается в ознакомление с данным словарем молодых ученых, которые специализируются на тюркских и болгарских языках, а также создание основы для будущих исследований.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Linguistics |
Journal Section | Research Articles |
Authors | |
Publication Date | April 27, 2018 |
Published in Issue | Year 2018 Issue: 88 |