Tüketici Etnosentrizminin Yerli Ürün Satın Alma Niyetine Etkisi: Türk Menşeili Fındıklı Çikolata Markaları Üzerine Bir Araştırma
Abstract
Amaç: Çalışmanın amacı, Türkiye’de yaşayan tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin Türk menşeili fındıklı çikolata markalarını satın alma niyetleri üzerindeki etkisini incelemektir.
Materyal ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Türkiye’de ikamet eden 18-65 yaş arası fındıklı çikolata tüketen kişiler oluşturmaktadır. Örneklem kitlesini, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 943 fındıklı çikolata tüketicisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin analizinde öncelikle ölçeklere güvenilirlik, geçerlilik ve faktör analizi uygulanmıştır. Daha sonra, değişkenler arasındaki ilişkilerin yönü ve büyüklüğü pearson korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Son olarak ise, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini incelemek amacıyla regresyon analizleri yapılmıştır.
Araştırma Bulguları: Araştırma sonucunda, tüketicilerin büyük çoğunluğunun fındıklı çikolata ürünlerine karşı marka sadakati geliştirdikleri ve alışverişlerinde ürünün menşei ülke bilgisine dikkat ettikleri görülmüştür. Korelasyon analizi sonucunda, tüketici etnosentrizmi ile yerli ürün satın alma niyeti arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları tüketici etnosentrizminin yerli ürün satın alma niyetini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları doğrultusunda işletmelerin stratejik kararlar alırken tüketicilerin fındıklı çikolata tüketim tercihleri ve yerli ürünlere bakış açıları hakkında bilgi sahibi olmalarının, fındıklı çikolata pazarında rekabet avantajı elde etmelerine ve bu yönde pazarlama stratejileri geliştirmelerine katkı sağlayabileceği ifade edilebilir.
Keywords
Fındık, fındıklı çikolata, tüketici etnosentrizmi, Türk menşeili fındıklı çikolata markaları, yerli ürün satın alma niyeti
References
- Afacan, Ö., & Aydogdu, M. (2006). The science technology society (STS) course attitude scale. International Journal of Environmental and Science Education, 1(2), 189-201
- Akın, M., Baloğlu, S., Okumuş, A., & Öztürk, S. (2017). Tüketici etnosentrizmi, kozmopolitlik, satın alma tarzı, ilgilenim ve algılanan riskin yerli giyim ürünü satın alma niyetine etkisi. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 257-295.
- Aytop, Y., Çetinkaya, S., & Değirmenci, B.I. (2023). Yerli ürün satın alma niyetinin tüketici etnosentrizmine etkisinin belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 131-146
- Avcı, İ. (2020). Yerli markalı otomobil satın alma niyetinde etnosentrizm, ülke imajı ve yenilikçiliğin etkisi: Türkiye’nin otomobili (TOGG) bağlamında bir araştırma. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 439-466.
- Avcı, İ., & Yıldız, S. (2021). Tüketici etnosentrizmi ve yerli ürün satın alma niyeti: Türk ve Leh öğrencilerin karşılaştırılması. The Journal of International Scientific Researches, 6(3), 277-298.
- Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. 2. Baskı, Pegem Yayıncılık, Ankara.
- Bozyiğit, S., & Akkan, E. (2011). Tüketici etnosentrizmi ile satın alma niyeti ve otoriter tutumla yetiştirilme arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik pilot bir çalışma. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 98-118.
- Camgöz, S. M., & Sürücü Ertem, P. (2007). Should food manufacturers care about country-of-origin effect?, Journal of Food Products Marketing, 14(1), 87-105.
- Doğan, H.G., Gürler, A.Z., & Ağcadağ, D. (2014). Hedonik tüketim alışkanlıkları üzerine etkili faktörlerin değerlendirilmesi (Tokat ili örneği). Journal of International Social Research, 7(30), 69-77.
- Erdogan, B.Z., & Uzkurt, C. (2010). Effects of ethnocentric tendency on consumers' perception of product attitudes for foreign and domestic products. Cross Cultural Management: An International Journal, 17(4), 393-406.