Research Article

Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar

Volume: 12 Number: Özel Sayı October 29, 2023
Şehriban Çelik Tuğlu , Arzu Coşkuntuna *
EN TR

Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar

Abstract

Amaç: Bu çalışmada fındık bahçelerinde önemli ürün kayıplarına neden olan külleme hastalığına (Erysiphe corulacearum) karşı bazı bitki aktivatörleri (Harpin protein %1, Lactobacillus acidophilus maya ekstraktı + benzoik asit karışımı, Acibenzolor-S-methyl+Metalaxyl-M) ve antagonist fungus Ampelomyces quisqualis M10 içerikli biyolojik bir fungisitin etkinliği araştırılmıştır. Materyal ve Yöntem: Bu çalışma, Sakarya ilinde tamamı Yomra fındık çeşidinden oluşan, külleme hastalığı ile doğal olarak enfekteli kapama bir fındık bahçesinde yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlı olarak kurulmuş, her bir tekrarda 3 ocak olacak şekilde ve bloklar arasında birer ocak bırakılarak düzenlenmiştir. Her bir ocak yaklaşık 10 bitki içermektedir. Denemede her bir ocağın dört yönünden, tesadüfen seçilen 40 adet yaprak (her tekerrürden toplam 120 yaprak) toplanmıştır. Yapraklardaki hastalık şiddeti değerleri 0-4 skalası kullanılarak Townsend-Heuberger formülüne göre değerlendirilmiştir. Tüm uygulamaların yüzde etkileri Abbott formülüne göre hesaplanmıştır. Araştırma Bulguları: Bitki aktivatörleri ile yaprak uygulamalarından elde edilen sonuçlara göre, Acibenzolar- S- methyl + Metalaxyl-M (ASM+M) aktivatörler içerisinde %55.83 ile en yüksek etkiyi göstermiştir. ASM+M’in külleme hastalığı üzerindeki etkisi fluopyram+tebuconazole aktif maddeli test fungisitinin %63.27 oranındaki etkisi ile istatistiki olarak aynı grup içerisinde yer almışlardır. L. acidophilus %49.26 ve harpin protein ise %33.34 oranlarında hastalığı baskılamada etkili olmuşlardır. Biyolojik fungisit Ampelomyces quisqualis M-10 ise %45.86 oranında külleme hastalığına karşı etkili bulunmuştur. Sonuç: Günümüzde fındıkta külleme hastalığına karşı kullanılan kimyasal fungisitler, insan ve çevre sağlığını tehlike altında bırakmaktadır. Bu çalışmada bitki aktivatörlerinden ASM-M ve harpin protein fındıkta külleme hastalığı ile kimyasal mücadeleye alternatif olarak ilk kez bu araştırmada ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular ışığında, fluopyram+tebuconazole aktif maddeli kimyasal fungisitin hastalığı önlemede gösterdiği etki ile ASM-M’in etkinliği aynı oranlarda bulunmuştur. Gelecekte bitki aktivatörlerinin ve biyolojik kökenli fungisitlerin farklı kombinasyonlarının külleme hastalığına karşı denemeye alınmasının, hastalığı baskı altına almada ümitvar sonuçlar vereceği düşünülmektedir.

Keywords

fındık, külleme, kontrol, bitki aktivatörü, fungisit

Ethical Statement

Makalemiz Etik Beyan Gerektirmemektedir

References

  1. Abasova, LV., Aghayeva, DN. & Takamatsu, S. (2018). Notes on powdery mildews of the genus Erysiphe from Azerbaijan. Current Research in Environmental & Applied Mycology, 8(1), 30¨C53.
  2. Altın, N. (2017). Düzce ili fındık bahçelerinde külleme hastalığının bulunma oranı hastalık şiddeti ve yaygınlığının belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni, 57(2), 113-122.
  3. Altın, N., & Gülcü, B. (2018). Potential of Ampelomyces as a Biological Control Agent against Powdery Mildew in Hazelnut Orchards. International Journal of Agriculture & Biology, 20(9), 2064-2068.
  4. Anonim, (2019a). Foşa (Yomra), (10.04.2019), Erişim adresi:https://arastirma.tarimorman.gov.tr/findik/Sayfal ar/ Detay.aspx?SayfaId=21
  5. Anonim, (2019b). Messenger (05.04.2019). Erişim adresi: http://amc-tr.com/Detay_messengerc2ae-gold-42.html
  6. Anonim, (2019c). ISR 2000. (05.04.2019). Erişim adresi: https://www.alltech.com/node/8121.
  7. Anonim, (2019d). AQ 10. (05.04.2019). Erişim adresi: http://www.boyutft.com/aq10.php
  8. Anonim, (2019e). Bitki hastalıkları standart ilaç deneme metotları (04.09.2019). Erişim adresi: https://shorturl.at/oKTV8
  9. Anonim, (2019f). BİON (05.04.2019) Erişim adresi MX.https://www.syngenta.com.tr/sites/g/files/zhg251/f/bion_mx_44_wg_msc_etiket.pdf?t oken=1555308459
  10. Anonim, (2022). FAO İstatistik, bitkisel üretim. (18.09.2023) Erişim adresi: https://www.fao.org/faostat/en/#data/QV.
APA
Çelik Tuğlu, Ş., & Coşkuntuna, A. (2023). Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar. Akademik Ziraat Dergisi, 12(Özel Sayı), 177-184. https://doi.org/10.29278/azd.1362699
AMA
1.Çelik Tuğlu Ş, Coşkuntuna A. Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar. Akademik Ziraat Dergisi. 2023;12(Özel Sayı):177-184. doi:10.29278/azd.1362699
Chicago
Çelik Tuğlu, Şehriban, and Arzu Coşkuntuna. 2023. “Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar”. Akademik Ziraat Dergisi 12 (Özel Sayı): 177-84. https://doi.org/10.29278/azd.1362699.
EndNote
Çelik Tuğlu Ş, Coşkuntuna A (October 1, 2023) Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar. Akademik Ziraat Dergisi 12 Özel Sayı 177–184.
IEEE
[1]Ş. Çelik Tuğlu and A. Coşkuntuna, “Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar”, Akademik Ziraat Dergisi, vol. 12, no. Özel Sayı, pp. 177–184, Oct. 2023, doi: 10.29278/azd.1362699.
ISNAD
Çelik Tuğlu, Şehriban - Coşkuntuna, Arzu. “Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar”. Akademik Ziraat Dergisi 12/Özel Sayı (October 1, 2023): 177-184. https://doi.org/10.29278/azd.1362699.
JAMA
1.Çelik Tuğlu Ş, Coşkuntuna A. Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar. Akademik Ziraat Dergisi. 2023;12:177–184.
MLA
Çelik Tuğlu, Şehriban, and Arzu Coşkuntuna. “Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar”. Akademik Ziraat Dergisi, vol. 12, no. Özel Sayı, Oct. 2023, pp. 177-84, doi:10.29278/azd.1362699.
Vancouver
1.Şehriban Çelik Tuğlu, Arzu Coşkuntuna. Fındık Küllemesi Hastalığının Kimyasal Mücadelesine Alternatif Uygulamalar. Akademik Ziraat Dergisi. 2023 Oct. 1;12(Özel Sayı):177-84. doi:10.29278/azd.1362699