Bazı tritikale hat ve F1 melezlerinin sera koşullarında tarımsal özelliklerinin belirlenmesi
Abstract
Yüksek adaptasyon kabiliyeti ve diğer tahıl türlerine göre marjinal alanlarda daha yüksek verim vermesi sebebi ile öne çıkan bir serin iklim tahılı olan tritikale, özellikle yem bitkisi olarak kuru ot ve tane ürün olarak kullanılmaktadır. Artan yem ihtiyacı ve değişen iklim koşulları göz önüne alındığında tritikalenin bu yem açığını kapatmadaki rolünün gün geçtikçe artacağı öngörülmektedir.
Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Serasında tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüştür. Çalışmada 9 adet F1 kademesinde melez hat ve 4 adet ileri hat ana materyal olarak kullanılmıştır. Varyans analizi sonucuna göre çalışmada incelenen tüm özellikler bakımından genotiplerin istatistiksel olarak farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Başaklanma gün sayısı 52.00-63.00 gün, SPAD değeri 46.53-56.57, bitki boyu 77.67-102.75 cm, sararma gün sayısı 89.00-94.67 gün, başak uzunluğu 5.96-8.93 cm, başakta başakçık sayısı 15.38-24.42 adet, başakta tane sayısı 19.79-46.56 adet, başakta tane ağırlığı 0.69-1.74 g ve bin tane ağırlığı 34.61-40.11 g arasında değişmiştir. Özellikler arası ilişkiler incelendiğinde SPAD değerinin bin tane ağırlığı ve bitki boyu ile, bitki boyunun başak uzunluğu, başakta tane sayısı ve başakta tane ağırlığı değerleri ile olumlu ve önemli ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; T1 hattı erkencilik, T7 hattı bitki boyu bakımından ön plana çıkarken, tane verimi bakımından T6, T7, T8 ve T12 hatları ön plana çıkmaktadır.
Keywords
References
- Akgün, İ., Altındal, D., 2011. Bazı tritikale genotiplerinde tane verimi ve stabilite analizi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1), 7-14.
- Akgün, İ., Kaya, M., Altındal, D., 2007. Isparta ekolojik koşullarında bazı tritikale hat/çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 171-182.
- Akıncı, C., Yıldırım, M., Sönmez, N. 2001. Diyarbakır koşullarına uygun tritikale çeşit ve hatlarının belirlenmesi. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi. 17-21 Eylül 2001, Cilt 1, 237-242, Tekirdağ.
- Alp, A., 2009. Diyarbakır kuru koşullarında bazı tescilli tritikale (XTriticosecale Wittmack) çeşitlerinin tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 19(2), 61-70.
- Atak, M., 2004. Farklı triticale hatlarının morfolojik ve DNA markörleriyle genetik karakterizasyonu. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Ankara. Doktora tezi, 106 syf.
- Bezabih, A., Girmay, G., Lakewu, A., 2019. Performance of triticale varieties for the marginal highlands of Wag-Lasta, Ethiopia. Cogent Food & Agriculture, 5(1), 1574109.
- Biberdzic, M., Lalevic, D., Barac, S., Stojkovic, S., 2017. Productive traits of triticale depending on sowing rate and meteorological conditions in tested years. Poljoprivreda i Sumarstvo, 63(1), 129.
- Boeven, P. H., Würschum, T., Weissmann, S., Miedaner, T., Maurer, H. P., 2016. Prediction of hybrid performance for Fusarium head blight resistance in triticale (× Triticosecale Wittmack). Euphytica, 207(3), 475-490.
- Boru, K., 2020. Bazı ileri kademe tritikale hatalarının Bursa ekolojik koşullarında verim ve kalite yönünde araştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü.
- Djekić, V., Milovanović, M., Staletić, M., Perišić, V., 2010. Investigation of yield components Kragujevac varieties winter triticale. Zbornik naučnih radova instituta PKB Agroekonomik 16, 1-2, 35-41.