Araştırma Makalesi

Cumhuriyet Senatosu Mardin Üyesi Abdülkerim Saraçoğlu'nun Hayatı ve Senato'daki Faaliyetleri

Sayı: 23 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Cumhuriyet Senatosu Mardin Üyesi Abdülkerim Saraçoğlu'nun Hayatı ve Senato'daki Faaliyetleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, 1961-1980 arası dönemde Cumhuriyet Senatosu’nda görev yapan Mardin Senatörü Dr. Abdülkerim Saraçoğlu’nun hayatı ve senatodaki faaliyetleri hakkında bilgi vermektir. 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasası ile Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki meclisli bir yönetim sistemi teşkil edilmiştir. Cumhuriyet Senatosu, Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyeler, tabii üyeler ve genel oyla seçilen 150 üyeden oluşmuştur. Yasama süreçlerinde Millet Meclisi’ni denetleyecek, anayasaya aykırı kanunların çıkmasını engelleyecek ve toplumsal sorunların çözümünde etkin bir rol üstlenecek bir denetim mekanizması olarak düşünülen Cumhuriyet Senatosu, 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar görev yapmıştır. 1982 Anayasası ile Cumhuriyet Senatosu kaldırılarak tek meclisli sisteme geri dönülmüştür. 1961-1980 yılları arasındaki bu 19 yıllık süreçte Cumhuriyet Senatosu’nda Mardin vilayeti toplam yedi senatör ile temsil edilmiştir. Bu senatörlerden biri olan Dr. Abdülkerim Saraçoğlu, 1961-1973 yılları arasında Mardin senatörü olarak görev yapmıştır. Bu çalışmada, Saraçoğlu’nun senatörlük görevi boyunca Senato çatısı altında gerçekleştirdiği faaliyetleri ele alınarak temsil ettiği bölgenin sorunlarını Senato gündemine ne derecede taşıdığı ve bunlara yönelik çözüm arayışları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca, Saraçoğlu’nun ülke genelini ilgilendiren meselelere yaklaşımı ve yasama süreçlerine katkısının neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmanın temel kaynağını Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergileri oluşturmuştur. Ayrıca Literatür taranarak konu ile ilgili yayınlanmış çalışmalardan da istifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

1961 Anayasası, , Cumhuriyet Senatosu, , Senatör, , Mardin, , Abdülkadir Saraçoğlu.

Kaynakça

  1. Ahmad, F. (1992a). Demokrasi sürecinde Türkiye 1945-1980. İstanbul: Hil Yayınları.
  2. Ahmad, F. (1995b). Modern Türkiye'nin oluşumu. (Çev. Yavuz Alogan), İstanbul: Sarmal Yayınevi.
  3. Ahmad, F. ve Ahmad, B. T. (1976). Türkiye’de çok partili politikanın açıklamalı kronolojisi (1945-1971). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  4. Akşin, S. (1997). Ana çizgileriyle Türkiye’nin yakın tarihi 2. İstanbul: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş.
  5. Aydın, M. A. (2001). Kanun-ı Esasi. Diyanet İslâm Ansiklopedisi (XXIV. cilt). (ss. 328-330). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. Aydın, S. ve Taşkın, Y. (2018). l960’tan günümüze Türkiye tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
  7. Cavlak, T. (1990). Cumhuriyet döneminde idari taksimat ve mülki teşkilat (1923-1950). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). T.C. Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  8. Çoker, F. (1998). Türk parlamento tarihi Cumhuriyet Senatosu üyelerinin özgeçmişleri (1961-1964). (Cilt: I). Ankara: TBMM Vakfı Yayınları.
  9. Fedai, A. (2023). Cumhuriyet döneminde Mardin (1923-1960). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). T.C. Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  10. Karatepe, Ş. (1997). Darbeler anayasa ve modernleşme. İstanbul: İz Yayıncılık.

Kaynak Göster

APA
Dinçer, B. (2025). Cumhuriyet Senatosu Mardin Üyesi Abdülkerim Saraçoğlu’nun Hayatı ve Senato’daki Faaliyetleri. Bingöl Araştırmaları Dergisi, 23, 58-87. https://doi.org/10.53440/bad.1795892