An Overview of Science Textbooks in the Context of Cultural Heritage Elements

Abstract

The aim of this study is to examine the 5th, 6th, 7th and 8th grade science textbooks that were decided to be taught at the secondary school level in the 2022-2023 academic year in the context of cultural heritage. Eight textbooks belonging to different publishers accessed through the Education Informatics Network were included, with equal numbers from each grade level. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. Textbooks were examined through “The Cultural Heritage Elements Examination Form” developed for the research and analyzed using descriptive analysis method. As a result of the analysis, the most cultural heritage element types were found in the 5th grade textbook. While most of the elements of tangible cultural heritage were included in the textbooks, elements of performing arts were not included in any textbook. The most cultural heritage elements were included in the 6th and 5th grade textbooks, respectively. In all 5th and 6th grade textbooks and 7th and 8th grade textbooks of private publishers, cultural heritage elements were found in limited numbers. In terms of the quantity of cultural heritage elements, 5th and 6th grade textbooks belonging to different publishing houses, which are taught at the same level, are very inconsistent, while 7th and 8th grade textbooks are close to each other and have a small number of cultural heritage elements. It was concluded that the textbooks are not organized and planned in terms of the way cultural heritage elements are presented visually or textually.

Keywords

• Science
• textbook culture
• cultural heritage

Kültürel Miras Unsurları Bağlamında Fen Bilimleri Ders Kitaplarına Bir Bakış

Abstract

Bu çalışmanın amacı 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ortaokul kademesinde okutulmasına karar verilen 5, 6, 7 ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarını kültürel miras bağlamında incelemektir. Eğitim Bilişim Ağı üzerinden ulaşılan farklı yayınevlerine ait her sınıf kademesinden eşit sayıda olmak üzere sekiz ders kitabı dahil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma için geliştirilen “Kültürel Miras Unsurları İnceleme Formu” aracılığıyla ders kitapları incelenerek betimsel analiz yöntemi kullanılarak analizleri yapılmıştır. İnceleme sonucunda 5. sınıf ders kitabında kültürel miras unsur çeşidine en fazla rastlanılmıştır. Ders kitaplarında en fazla somut kültürel miras ögelerine yer verilirken gösteri sanatlarına dair unsurlara hiçbir ders kitabında yer almamıştır. En fazla kültürel miras ögesine sırasıyla 6 ve 5. sınıf ders kitabında yer verilmiştir. Özel yayınevlerine ait 5 ve 6. sınıf ders kitapları ile 7 ve 8. sınıf ders kitaplarının tamamında kültürel miras ögeleri sınırlı sayıda bulunmuştur. Kültürel miras unsurlarının nicelik açısından aynı kademede okutulan farklı yayınevlerine ait 5 ve 6. sınıf ders kitaplarında uyumsuzluk çok fazlayken 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında ise birbirine yakın ve az sayıda yer verilmiştir. Kültürel miras ögelerinin görsel veya metin olarak veriliş biçimi açısından ders kitaplarının düzenli ve planlı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Keywords

• fen bilimleri
• ders kitabı
• kültür
• kültürel miras

References

1. Ahmad, Y. (2006). The scope and defination of heritage: From tangible to intangible. International Journal of Heritage Studies, 12(3), 292-300. https://doi.org/10.1080/13527250600604639
2. Akcaoğlu, C. (2017). Somut olmayan kültürel miras ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanımı [Yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
3. Akdemir, E. ve Çetin-Atasoy, D. (2022). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 7. sınıf ders kitabı. Milli Eğitim Bakanlığı.
4. Aksoy, A. ve Enlil, Z. (2012). Kültürel miras yönetiminde çağdaş yaklaşımlar. Anadolu Üniversitesi.
5. Akter, S., Arslan, H. B. ve Şimşek, M. (2022). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 5. sınıf ders kitabı. Milli Eğitim Bakanlığı.
6. Akyüz, Y. (2016). Eğitimin kültür ve uygarlıkları geliştirme ve yeni nesillere aktarma işlevi. Türkiye Eğitim Dergisi, 1(1), 1-18. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1133657
7. Alkış, S. ve Oğuzoğlu, Y. (2005). İlköğretim öğrencilerinin tarihi çevre bilgisinin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 23-46.
8. Arslanoğlu, İ. (2000). Kültür ve medeniyet kavramları. Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 15, 243-255.

9. Asatekin, N. G. (2004). Kültür ve doğa varlıklarımız: neyi, niçin, nasıl korumalıyız? TC Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü.
10. Batmaz, O. ve Yurtbakan, E. (2023). İlkokul Türkçe, hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının kültürel miras unsurları açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(1), 1-21. https://doi.org/10.37217/tebd.1115153
11. Bayır, Ö. G. ve Köse, T. Ç. (2019). Kültürel miras ve korunmasına ilişkin ortaokul öğrencilerinin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1827-1840. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3393
12. Baylak, H. M., Şimşek, A. ve Küçükkılıç, A. (2023). Coğrafya ders kitaplarının kültürel miras olarak değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 54-69.
13. Bouchenaki, M. (2003). The interdependency of the tangible and intangible cultural heritage. ICOMOS 14th General Assembly and Scientific Symposium’da sunulmuş bildiri, Victoria Falls, Zimbabwe. Bowen, G. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
14. Bülbül, H. (2016). Müze ile eğitim yoluyla ortaokul öğrencilerinde kültürel miras bilinci oluşturma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(3), 681-694.
15. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
16. Copeland, T. (2004). Heritage and education: A European perspective. The Hague Forum 2004’de sunulmuş bildiri, The Hague, Netherlands. https://docplayer.net/22783082-The-hague-forum-2004.html
17. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Sage. https://doi.org/10.4135/9781452230153
18. Corbishley, M. (2000). Living heritage. History Today, 50(8), 36-37. https://doi.org/10.1017/S1551929500059460
19. Curtis, R., & Seymour, C. (2004). Louisiana heritage education program and heritage in the classroom: children's attitudes toward cultural heritage. Journal of Social Studies Research, 28(2), 20-24.
20. Çağırkan, B., Bilek, G., & Telli, H. (2021). The perception of leisure time and concrete historical and cultural heritage awareness among university students. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 914-922.
21. Çeçen, A. (1996). Kültür ve politika. Gündogan.
22. Çelikpazu, E. E. ve Aktaş, E. (2011). MEB 6, 7 ve 8. sınıf türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin değer iletimi açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 6(2), 413-424.
23. Çevirme, H. (2018). Türk Dili ve Edebiyatı dersi öğretim programının kültürel işlevi. Turkish Studies, 13(23), 37-52. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.14273
24. Çiğdem C., Minoğlu-Balçık, G. ve Karaca, Ö. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 6. sınıf ders kitabı. Sevgi.
25. Dawson, C. (2009). Introduction to research methods: A practical guide for anyone undertaking a research project. How to Books Ltd.
26. Demir, D. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretim kitaplarının kültürel içeriği. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 1, 53-61.
27. Demirçalı, S. ve Alkan, B. (2022). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 6. sınıf ders kitabı. Milli Eğitim Bakanlığı.
28. Demirel, Ö. (2000). Türkçe öğretimi. Pegem Akademi.
29. Demirezen, S. ve Aktaş, G. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 413-434. https://doi.org/10.35675/befdergi.699782
30. Dönmez, C. ve Yeşilbursa, C. C. (2014). Kültürel miras eğitiminin öğrencilerin somut kültürel mirasa yönelik tutumlarına etkisi. İlköğretim Online, 13(2), 425-442.
31. Dursun, F. ve Eşgi, N. (2008). 4 ve 5. sınıf sosyal bilgiler öğretimi ders kitaplarının görsel tasarım ilklerine göre değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 21-34.
32. Freebody, P. (2003). Qualitative research in education: Interaction and practice. Sage.
33. George, J. M., & Jones, G. R. (2008). Understanding and managing organizational behavior (5. b.). Prentice Hall.
34. Gerçek, F. (1999). Türk müzeciliği. TC Kültür Bakanlığı.
35. Gezer, İ. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 7. sınıf ders kitabı. Aydın.
36. Glesne, C. (2011). Becoming qualitative researchers: An Introduction (4th ed.). Pearson.
37. Gretta, K. N. (2001). A critical analysis of multicultural education with special referance to the values issue in the South African context [Yüksek lisans tezi]. University of South Africa.
38. Güfta, H. ve Kan, M. (2011). İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitabının dil ile ilgili kültür ögeleri açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 239-256.
39. Gülden, B. (2019). Türkçe öğretim programlarının ve Türkçe ders kitaplarının kültür aktarımı bağlamında somut olmayan kültürel miras ögeleri açısından incelenmesi [Doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
40. Gürdoğan-Bayır, Ö. ve Çengelci-Köse, T. (2019). Kültürel miras ve korunmasına ilişkin ortaokul öğrencilerinin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1827-1840. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3393
41. Güven, A. Z. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurlarının yeri ve kullanımı. International Journal of Language Academy, 6(1), 369-378. https://doi.org/10.18033/ijla.3867
42. Güvendi, M. F. (2021). İlkokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan kültürel ögelerin incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 19(42), 9-37. https://doi.org/10.34234/ded.895236
43. Hakkoymaz, S. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının gözünden ilkokul Türkçe derslerinde somut olmayan kültürel mirasın aktarımı. Temel Eğitim, 3(2), 15-25. https://doi.org/10.52105/temelegitim.3.2.2
44. Halaç, H. H. ve Demir, İ. (2017). Toplumsal hafızamız kültürel mirasımız. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52), 1441-1445. https://doi.org/10.17719/jisr.2017.1993
45. Hereduc, A. (2005). Heritage in the classroom: A practical manuel for teachers. https://www.hereduc. net/hereduc
46. Hunter, K. (1988). Heritage education in the social studies. Information Analysis.
47. Ito, N. (2003). Intangible cultural heritage involved in tangible cultural heritage. ICOMOS 14th General Assembly and Scientific Symposium’da sunulmuş bildiri, Victoria Falls, Zimbabwe.
48. İşeri, K. (2007). Altıncı sınıf Türkçe ders kitabinin ilköğretim Türkçe programının amaçlarına uygunluğunun değerlendirilmesi. Dil Dergisi, 136, 58-74.
49. Kabapınar, F. (2003). Oluşturmacı anlayışı yansıtması açısından Türk ve İngiliz fen bilgisi kitaplarındaki görsel öğeler. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 119-126.
50. Kafadar, T. (2021). Cultural heritage in social studies curriculum and cultural heritage awareness of middle school students. International Journal of Progressive Education, 17(2), 260-274. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.332.16
51. Kasapoğlu-Akyol, P. (2016). Somut olmayan kültürel mirasın örgün eğitime uygulanması: Ağ araştırması (webquest) örneği. Millî Folklor, 28(111), 125-146.
52. Kılcan, B. ve Akbaba, B. (2013). Sosyal bilgiler öğretim programında yer alan kültürel mirasa duyarlılık değerine ilişkin öğrenci algılarının incelenmesi. Journal of World of Turks, 5(3), 113-137.
53. Koşar, H. (2022). EtnoSTEM yaklaşımının 7. sınıf öğrencilerinin kültürel farkındalıklarına, 21. yüzyıl becerilerine ve fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi.
54. Kotluk, N. (2018). Kültürel değerlere duyarlı eğitime ilişkin öğretmenlerin öz-yeterlik algılarının ve görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
55. Köroğlu, Ö., Yıldırım, H. U. ve Avcıkurt, C. (2018). Kültürel miras kavramına ilişkin algıların metafor analizi yoluyla incelenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 5(1), 98-113.
56. Krippendorff, K. (2004). Reliability in content analysis: Some common misconception and recommendations. Human Communication Research, 30, 411-33. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.2004.tb00738.x
57. Kurnaz, M. A. (2013). Investigation of the student teachers’ skills of transition between multiple representations about pressure. International Journal of Academic Research Part B, 5(1), 66-71. https://doi.org/10.7813/2075-4124.2013/5-1/B.12
58. Kurnaz, M. A., Çevik, E. E. ve Bayri, N. G. (2016). Fen ve teknoloji ders kitaplarındaki gösterim türleri arası geçişlerin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 5(3), 31-47.
59. Lederman, N. G. (2004). Syntax of nature of science within ınquiry and science instruction. L. B. Flick & N. G. Lederman (Ed.), Scientific inquiry and nature of science içinde (s. 301-317). Kluwer Academic Publishers.
60. Marshall, C., & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage.
61. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
62. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. b.). Sage.
63. MEB. (2018). Fen bilimleri öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Devlet Kitapları Basım Evi.
64. MEB Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği (2021, 14 Ekim). Resmi gazete (Sayı: 31628). https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_10/15214644_derskitaplari_yonetmeligi.pdf
65. Moralı, G. ve Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129. https://doi.org/10.16916/aded.609340
66. Moralı, G. ve Öner, G. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurlarının incelenmesi. Turkish Stıdies - Language and Literature, 14(3), 1345-1357. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies
67. NRC. (2013). Next generation science standards: for states, by states. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/18290
68. Nuzzaci, A. (2020). The right of children to use cultural heritage as a cultural right. Open Journal of Social Sciences, 8, 574-599. https://doi.org/10.4236/jss.2020.84042
69. Oğuz, M. Ö. (2013). Terim olarak somut olmayan kültürel miras. Milli Folklor, 25(100), 5-13.
70. Okur, A. ve Keskin, F. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: İstanbul yabancılar için Türkçe öğretim seti örneği. International Journal of Social Science, 6(2), 1619-1640.
71. O'Leary, Z. (2017). The essential guide to doing your research project. Sage.
72. Özay, E. ve Hasenekoğlu, İ. (2007). Lise-3 biyoloji ders kitaplarındaki görsel sunumla gözlemlenen bazı sorunlar. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 4(1), 80-91.
73. Özbaş, M. ve Çulha-Özbaş, B. (2022). Ortaokul sosyal bilgiler öğretim programına ve ders kitaplarına yansıyan somut olmayan kültürel miras unsurları. Diyalektolog, 31, 75-98. https://doi.org/10.29228/diyalektolog.66983
74. Özdemir, E. (2023). Fen bilimleri ders kitaplarının içerdiği kök değerler açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 504-528. https://doi.org/10.53444/deubefd.1211295
75. Özgat-Tatan, O. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür aktarımı: Yedi İklim Türkçe öğretim seti örneği (A1-A2 düzeyi) [Yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
76. Özkan, R. (2010). Türk eğitim sisteminde himayeci değerler: İlköğretim ders kitapları örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1124-1141.
77. Özkan-Köse, P. ve Yüksel, A. L. (2019). 5, 6, 7 ve 8. sınıf müzik ders kitaplarının somut olmayan kültürel miras öğeleri bakımından incelenmesi. Art-e Sanat Dergisi, 12, 125-149. https://doi.org/10.21602/sduarte.627129
78. Özlem, D. (2008). Felsefe ve doğa bilimleri. Notos Kitap.
79. Öztürk, H. M., Güngör, H. ve Ogelman, H. G. (2021). Okul öncesi dönemde kültürel miras eğitimine ilişkin öğretmen görüşleri: Denizli ili örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 175-203. https://doi.org/10.32572/guntad.878268
80. Pehlivan, A. (2015). Açık ve örgün eğitim sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programında somut olmayan kültürel miras ögelerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi.
81. Pehlivan, A. ve Kolaç, E. (2016). Açık-örgün eğitim sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programında somut olmayan kültürel miras ögeleri. Turkish Studies, 11(19), 655-670. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.10095
82. Pektaş, M. ve Kurnaz, M. A. (2013). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin ölçme-değerlendirmede kavram haritası kullanım durumları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 9(1), 1-10. Sağ, Ç. ve Ünal, F. (2019). Öğrencilerin somut olmayan kültürel mirasa ilişkin farkındalıklarının belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1550-1560. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019..-519901
83. Sarıtaş, D. (2019). Bilimin sosyo-kültürel doğası bağlamında fen bilimleri öğretmenlerinin yerli ve yabancı bilim insanları hakkındaki bilgilerinin karşılaştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 720-735.
84. Sarıtaş, D. (2020). Güncel fen bilimleri öğretim programının bilim-kültür-bilim tarihi ilişkisi açısından incelenmesi ve uygun bir ilişki için kuramsal öneriler. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 3(1), 28-38.
85. Schulz, R. (1990). Bridging the gap between teaching and learning: a critical look at foreign language textbooks. S. Magnan (Ed.), Challenges in the 1990s for college foreign language programs içinde (s. 167-182). Heinle/American Association of University Supervisors & Coordinators.
86. Selanik-Ay, T. ve Korkmaz, Ç. (2017). Sosyal bilgiler programında yer alan değerler ve kültürel ögeler bağlamında “Küçük Hezarfen” çizgi filmi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 49-62.
87. Sidekli, S. ve Karaca, L. (2013). Sosyal bilgiler öğretiminde yerel, kültürel miras öğelerinin kullanımına ilişkin öğretmen adayı görüşleri. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 5, 20-38.
88. Sinav, Ö. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 5. sınıf ders kitabı. SDR Dikey.
89. Sülün, A. ve Balkı, N. (2008). Türkiye’de fen ve teknoloji eğitimi ve kültür. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(1), 85-98.
90. Şahin, M. (2014). Sosyal Bilgiler ders kitaplarının görsel tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 31-46.
91. Taşdemir, M. (2018). Ortaokul altıncı sınıf sosyal bilgiler ders kitabı metinlerinin kültürel mirasa duyarlılık değeri açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
92. Travers, M. (2001). Qualitative research through case studies. Sage. https://doi.org/10.4135/9781849209724
93. Tuncel, G. ve Altuntaş, B. (2020). İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin kültürel miras algısı: Göstergebilimsel bir analiz. International Journal of Field Education, 6(1), 123-140. https://doi.org/10.32570/ijofe.731122
94. Türker, A. ve Çelik, İ. (2012). Somut olmayan kültürel miras unsurlarının turistik ürün olarak geliştirilmesine yönelik alternatif öneriler. Yeni Fikir Dergisi, 4(9), 86-98.
95. Türker, M. Z. (1994). Gençlik ve milli kültür. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 1(1), 289-291.
96. Türkyılmaz, D. (2013). Somut olmayan kültürel miras çalışmaları bağlamında TÜRKSOY bölgesel seminerlerine ilişkin bir değerlendirme. Milli Folklor Dergisi, 100, 40-49.
97. Ulum, Ö. G., & Bada, E. (2016). Cultural elements in EFL course books. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 15-26. https://doi.org/10.21547/jss.256738
98. Ulusoy, H. (2015). Av turizminin kırsal turizm açısından kırsal kalkınma üzerindeki etkisinin irdelenmesi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 2, 74-80.
99. Ulusoy, K. (2009). Sosyal Bilgiler dersi kültür ve miras öğrenme alanının işlenişinin 4. ve 5. sınıf öğrencileri tarafından değerlendirilmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler e-Dergisi, 18, 1-26.
100. Ulusoy, K. (2011). Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü (bir sözlü kültür ve sosyal çevre eğitimi çalışması). Milli Folklor, 23(89), 159-169.
101. UNESCO. (2003). Somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi. https://www.unesco.org.tr/Pages/209/181
102. Yancı, M. V. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 8. sınıf ders kitabı. SDR Dikey.
103. Yeşilbursa, C. C. (2013). Altıncı sınıf öğrencilerinin somut kültürel mirasa yönelik görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 405-420.
104. Yeşilbursa, C. C., & Uslu, S. (2014). The comparison of Turkish and American preservice social studies teachers' attitudes toward heritage education. Turkish Studies, 9(8), 879-891. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7148
105. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. b.). Seçkin.
106. Yıldız, D. ve Ceran, D. (2020). 5. ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurları. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 44, 295-308. https://doi.org/10.21497/sefad.845421
107. Yıldız, D. ve Ceran, D. (2021). 6. ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurları. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 51, 321-337. https://doi.org/10.21563/sutad.984797
108. Yılmaz, L. (2020). Mersin’de somut kültürel miras bilinci ve koruma üzerine bir değerlendirme. Amisos, 5(8), 156-177.
109. Yılmaz, S. (2023). İlkokul öğrencilerinin kültürel mirasa duyarlılıklarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 451-510. https://doi.org/10.29299/kefad.1225890
110. Yiğit, E. (2022). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri 8. sınıf ders kitabı. Adım Adım Matbaa.