Research Article

İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri

Volume: 16 Number: 3 December 26, 2025
TR EN

İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri

Abstract

Bu araştırmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sayıların denk gösterimlerine dair kavrayışlarının ve esnek hesaplama becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemine göre belirlenen 157 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri onluk taban bilmeceleri ve esnek hesaplama soruları aracılığıyla toplanmıştır. Onluk taban bilmeceleri, öğrencilerin, sayıların denk gösterimlerini kavrama, alışılmışın dışında gruplama yapabilme, sayıyı yeniden adlandırma gibi becerilerini ölçmeye yönelik sorulardan oluşmaktadır. Öğrencilerin esnek hesaplama becerileri ise iki ve üç basamaklı sayılarla toplama/çıkarma işlemlerini içeren dört soru ile incelenmiştir. Onluk taban bilmecelerinde çocukların sorulara verdikleri yanıtlar doğru/yanlış olarak kodlanmış ve betimsel istatistik değerleri (frekans ve yüzde değerleri) hesaplanmıştır. Öğrencilerin esnek hesaplama becerilerini incelemek amacıyla ise kullandıkları stratejiler incelenmiştir. Öğrencilerin sayıların denk gösterimlerine dair kavrayışlarının esnek hesaplama becerilerine göre nasıl farklılaştığını incelemek için Kruskal Wallis testi yapılmıştır. Analiz sonuçları, öğrencilerin onluk taban bilmecelerinden aldıkları puanların, esnek hesaplama becerilerine göre farklılaştığını göstermektedir. Buna göre, basamak değeri bilgisini kavramsallaştırabilen öğrenciler aynı zamanda esnek hesaplamalar yapabilmektedir. Bunun aksine basamak değerini, sayılara ilişkin çoklu temsilleri ve denk gösterimleri yeterince anlamlandıramayan öğrencilerin ise işlemsel bilgiye bağlılığı bir kez daha kanıtlanmıştır. Basamak değeri kavramının öğretiminde gruplama, yeniden adlandırma, yeniden gruplandırma, farklı temsillere yer verme gibi süreçlere yer verilmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Baroody, A. J. (2013). The development of adaptive expertise and flexibility: The integration of conceptual and procedural knowledge. In The development of arithmetic concepts and skills (pp. 1-33). Routledge.
  2. Cawley, J.F., Parmar, R.S., Lucas-Fusco, L.M., Kilian, J.D., & Foley, T.E. (2007). Place value and mathematics for students with mild disabilities: Data and suggested practices. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 3(1), 21–39.
  3. Can, D. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sayı duyusu performansının bazı değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 18(4), 1751-1765.
  4. Can, D., Yetkin Özdemir, İ. E. (2020). An Examination of Fourth-Grade Elementary School Students’ Number Sense in Context-Based and Non-Context-Based Problems. International Journal of Science and Mathematics Education, 18, 1333–1354. https://doi.org/10.1007/s10763-019-10022-3
  5. Chan, B.M.Y., & Ho, C.S.H. (2010). The cognitive profile of Chinese children with mathematics difficulties. Journal of Experimental Child Psychology, 107, 260–279.
  6. Cobb, P., & Wheatley, G. (1988). Children’s initial understandings of ten. Focus on Learning Problems in Mathematics, 10(3), 1–28.
  7. Cooper, L. L., & Tomayko, M. C. (2011). Understanding place value. Teaching Children Mathematics, 17(9), 558-567.
  8. Çekirdekçi, S., Şengül, S., & Doğan, M. C. (2016). 4. sınıf öğrencilerinin sayı hissi ile matematik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Qualitative Studies, 11(4), 48-66.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 26, 2025

Publication Date

December 26, 2025

Submission Date

January 30, 2025

Acceptance Date

September 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 3

APA
Can, D. (2025). İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(3), 3950-3981. https://doi.org/10.51460/baebd.1630256
AMA
1.Can D. İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri. WAJES. 2025;16(3):3950-3981. doi:10.51460/baebd.1630256
Chicago
Can, Derya. 2025. “İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları Ve Esnek Hesaplama Becerileri”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 (3): 3950-81. https://doi.org/10.51460/baebd.1630256.
EndNote
Can D (December 1, 2025) İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16 3 3950–3981.
IEEE
[1]D. Can, “İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri”, WAJES, vol. 16, no. 3, pp. 3950–3981, Dec. 2025, doi: 10.51460/baebd.1630256.
ISNAD
Can, Derya. “İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları Ve Esnek Hesaplama Becerileri”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 16/3 (December 1, 2025): 3950-3981. https://doi.org/10.51460/baebd.1630256.
JAMA
1.Can D. İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri. WAJES. 2025;16:3950–3981.
MLA
Can, Derya. “İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları Ve Esnek Hesaplama Becerileri”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 16, no. 3, Dec. 2025, pp. 3950-81, doi:10.51460/baebd.1630256.
Vancouver
1.Derya Can. İlkokul Öğrencilerinin Sayıların Denk Gösterimlerine Dair Kavrayışları ve Esnek Hesaplama Becerileri. WAJES. 2025 Dec. 1;16(3):3950-81. doi:10.51460/baebd.1630256