TR
EN
Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi
Abstract
Bu araştırmanın amacı, Feldman ve Jazaieri (2024) tarafından umudun duygusal boyutunu ölçmek amacıyla geliştirilen Trait Emotion Hope Scale’in (TEHS) Türkçeye uyarlanmış hali olan Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği’nin (MUDÖ) psikometrik özelliklerini incelemektir. Çalışma, açımlayıcı faktör analizi (AFA) için 250 kişilik ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için 365 kişilik iki ayrı örneklemden elde edilen verilerle yürütülmüştür. AFA sonuçları, TEHS’in Türkçe formunun tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek maddelerinin faktör yükleri .75 ile .86 arasında değişirken, toplam varyansın %61.6’sı açıklanmıştır. DFA sonuçları ise modelin iyi uyum sağladığını göstermiştir (CFI = .99, RMSEA = .072). Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (Cronbach alfa ve McDonald’s omega), her iki örneklemde de .90 olarak belirlenmiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, MUDÖ’nün Sürekli Umut Ölçeği, Azimli Umut Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile pozitif; Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği ile negatif; On Maddelik Kişilik Ölçeği’nin dışadönüklük ve uyumluluk boyutlarıyla ise zayıf düzeyde pozitif ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Cinsiyete göre yapılan ölçme değişmezliği analizlerinde yapısal ve kısmen metrik değişmezliğin sağlandığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, MUDÖ’nün umudun duygusal boyutunu ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu desteklemektedir.
Keywords
References
- Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50(4), 312-319. https://doi.org/10.4274/npa.y6128
- Bartlett, M. S. (1954). A note on the multiplying factors for various χ² approximations. Journal of the Royal Statistical Society, 16(2), 296-298.
- Bernardo, A. B. (2010). Extending hope theory: Internal and external locus of trait hope. Personality and individual differences, 49(8), 944-949. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
- Brislin, R. W. (1986). The wording and translation of research instruments. In W. J. Lonner and J. W. Berry (Eds.), Field methods in cross-cultural research (pp. 137-164). Sage.
- Byrne, B. M., Shavelson, R. J., and Muthén, B. (1989). Testing for the equivalence of factor covariance and mean structures: The issue of partial measurement invariance. Psychological Bulletin, 105(3), 456–466. https://doi.org/10.1037/0033-2909.105.3.456
- Chen, F. F. (2007). Sensitivity of goodness of fit indexes to lack of measurement invariance. Structural Equation Modeling, 14(3), 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834
- Cheung, G. W., and Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness‐of‐fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling, 9(2), 233–255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 11, 2026
Publication Date
April 28, 2026
Submission Date
May 9, 2025
Acceptance Date
January 7, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 1
APA
Bakır, V., & Kuşci, İ. (2026). Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407
AMA
1.Bakır V, Kuşci İ. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. WAJES. 2026;17(1):47-69. doi:10.51460/baebd.1696407
Chicago
Bakır, Vedat, and İsmail Kuşci. 2026. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (1): 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407.
EndNote
Bakır V, Kuşci İ (April 1, 2026) Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 1 47–69.
IEEE
[1]V. Bakır and İ. Kuşci, “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”, WAJES, vol. 17, no. 1, pp. 47–69, Apr. 2026, doi: 10.51460/baebd.1696407.
ISNAD
Bakır, Vedat - Kuşci, İsmail. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17/1 (April 1, 2026): 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407.
JAMA
1.Bakır V, Kuşci İ. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. WAJES. 2026;17:47–69.
MLA
Bakır, Vedat, and İsmail Kuşci. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 17, no. 1, Apr. 2026, pp. 47-69, doi:10.51460/baebd.1696407.
Vancouver
1.Vedat Bakır, İsmail Kuşci. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. WAJES. 2026 Apr. 1;17(1):47-69. doi:10.51460/baebd.1696407