TR
EN
Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, Feldman ve Jazaieri (2024) tarafından umudun duygusal boyutunu ölçmek amacıyla geliştirilen Trait Emotion Hope Scale’in (TEHS) Türkçeye uyarlanmış hali olan Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği’nin (MUDÖ) psikometrik özelliklerini incelemektir. Çalışma, açımlayıcı faktör analizi (AFA) için 250 kişilik ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) için 365 kişilik iki ayrı örneklemden elde edilen verilerle yürütülmüştür. AFA sonuçları, TEHS’in Türkçe formunun tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek maddelerinin faktör yükleri .75 ile .86 arasında değişirken, toplam varyansın %61.6’sı açıklanmıştır. DFA sonuçları ise modelin iyi uyum sağladığını göstermiştir (CFI = .99, RMSEA = .072). Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (Cronbach alfa ve McDonald’s omega), her iki örneklemde de .90 olarak belirlenmiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, MUDÖ’nün Sürekli Umut Ölçeği, Azimli Umut Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile pozitif; Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği ile negatif; On Maddelik Kişilik Ölçeği’nin dışadönüklük ve uyumluluk boyutlarıyla ise zayıf düzeyde pozitif ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Cinsiyete göre yapılan ölçme değişmezliği analizlerinde yapısal ve kısmen metrik değişmezliğin sağlandığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, MUDÖ’nün umudun duygusal boyutunu ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50(4), 312-319. https://doi.org/10.4274/npa.y6128
- Bartlett, M. S. (1954). A note on the multiplying factors for various χ² approximations. Journal of the Royal Statistical Society, 16(2), 296-298.
- Bernardo, A. B. (2010). Extending hope theory: Internal and external locus of trait hope. Personality and individual differences, 49(8), 944-949. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
- Brislin, R. W. (1986). The wording and translation of research instruments. In W. J. Lonner and J. W. Berry (Eds.), Field methods in cross-cultural research (pp. 137-164). Sage.
- Byrne, B. M., Shavelson, R. J., and Muthén, B. (1989). Testing for the equivalence of factor covariance and mean structures: The issue of partial measurement invariance. Psychological Bulletin, 105(3), 456–466. https://doi.org/10.1037/0033-2909.105.3.456
- Chen, F. F. (2007). Sensitivity of goodness of fit indexes to lack of measurement invariance. Structural Equation Modeling, 14(3), 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834
- Cheung, G. W., and Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness‐of‐fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling, 9(2), 233–255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
11 Nisan 2026
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
9 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
7 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1
APA
Bakır, V., & Kuşci, İ. (2026). Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407
AMA
1.Bakır V, Kuşci İ. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. BAEBD. 2026;17(1):47-69. doi:10.51460/baebd.1696407
Chicago
Bakır, Vedat, ve İsmail Kuşci. 2026. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (1): 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407.
EndNote
Bakır V, Kuşci İ (01 Nisan 2026) Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 1 47–69.
IEEE
[1]V. Bakır ve İ. Kuşci, “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”, BAEBD, c. 17, sy 1, ss. 47–69, Nis. 2026, doi: 10.51460/baebd.1696407.
ISNAD
Bakır, Vedat - Kuşci, İsmail. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 47-69. https://doi.org/10.51460/baebd.1696407.
JAMA
1.Bakır V, Kuşci İ. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. BAEBD. 2026;17:47–69.
MLA
Bakır, Vedat, ve İsmail Kuşci. “Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 47-69, doi:10.51460/baebd.1696407.
Vancouver
1.Vedat Bakır, İsmail Kuşci. Mizaçsal Umut Duygusu Ölçeği: Türkiye Örnekleminde Yeni Bir Ölçeğin Psikometrik İncelemesi. BAEBD. 01 Nisan 2026;17(1):47-69. doi:10.51460/baebd.1696407