Research Article

Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi

Volume: 17 Number: 1 April 28, 2026
TR EN

Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

Öz. Bu çalışma, görme engelli bireylerin benlik saygısını yordayan faktörleri belirleyerek, öz yeterlik, bağlanma stilleri, değer odaklı yaşam ve aile rol performansının bu süreçteki rolünü incelemektedir. Araştırma, görme engelli bireylerin psikososyal iyi oluşlarını bireylerin psikososyal iyi oluşlarını destekleyen etkili müdahale ve politikaların geliştirilmesine ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırma örneklemi, Türkiye'de yaşayan 163 görme engelli bireyden oluşmaktadır ve veriler çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, çalışan bireylerin çalışmayanlara, yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin düşük eğitim düzeyine sahip olanlara kıyasla daha yüksek benlik saygısı bildirdiğini göstermektedir. Genel öz yeterliğin, güvenli bağlanma stilinin ve değer odaklı yaşam biçiminin benlik saygısını pozitif yönde etkilediği; kaygılı-kararsız bağlanma stilinin ise negatif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte aile rol performansının da benlik saygısını güçlendiren önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. Son olarak, benlik saygısı katılımcıların cinsiyetine göre anlamlı bir fark göstermemektedir. Sonuçlar, görme engelli bireylerin psikososyal iyi oluşlarını desteklemek için öz yeterlik inancını artırmaya yönelik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, güvenli bağlanma gelişimini teşvik eden, değer odaklı yaşamı destekleyen ve aile içi rol performansını güçlendiren sosyal destek programlarının, bu bireylerin benlik saygısını artırmada etkili olabileceği öngörülmektedir.

Keywords

References

  1. Açak, M. ve Karademir, T. (2011). İşitme engelli öğrencilerin benlik saygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 165-179.
  2. Akın, A. ve Uğur, E. (2014). Aile Rol Performansı Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi, 4(2), 125-133.
  3. Attawong, T. ve Kovindha, A. (2005). The influencing factors of acceptance of disablility in spinal cord injured patients. Nepal Journal of Neuroscience, 2(1), 67-70. https://doi.org/10.3126/njn.v2i1.19997.
  4. Augestad, L. B. (2017). Self-concept and self-esteem among children and young adults with visual impairment: a systematic review. Cogent Psychology, 4(1). https://doi.org/10.1080/23311908.2017.1319652.
  5. Aypay, A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-131.
  6. Banks, L. M., Hameed, S., Kawsar Usman, S. ve Kuper, H. (2020). No one left behind? Comparing poverty and deprivation between people with and without disabilities in the maldives. Sustainability, 12(5), 2066-2678. https://doi.org/10.3390/su12052066.
  7. Bano, H., Anjum, N. ve Pasha, S. (2015). Differences in self-esteem of university students with and without disability. Journal of Educational Research (1027-9776), 18(1).
  8. Beach, J. D., Robinet, J. M. ve Hakim-Larson, J. (1995). Self-esteem and independent living skills of adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 89(6), 531-540. https://doi.org/10.1177/0145482X9508900609.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management), Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 16, 2026

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

May 27, 2025

Acceptance Date

March 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 1

APA
Demirdöven, M., Acar, B., & Yaman, Ö. M. (2026). Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004
AMA
1.Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. WAJES. 2026;17(1):581-608. doi:10.51460/baebd.1707004
Chicago
Demirdöven, Merve, Burak Acar, and Ömer Miraç Yaman. 2026. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (1): 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004.
EndNote
Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM (April 1, 2026) Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 1 581–608.
IEEE
[1]M. Demirdöven, B. Acar, and Ö. M. Yaman, “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”, WAJES, vol. 17, no. 1, pp. 581–608, Apr. 2026, doi: 10.51460/baebd.1707004.
ISNAD
Demirdöven, Merve - Acar, Burak - Yaman, Ömer Miraç. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17/1 (April 1, 2026): 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004.
JAMA
1.Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. WAJES. 2026;17:581–608.
MLA
Demirdöven, Merve, et al. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 17, no. 1, Apr. 2026, pp. 581-08, doi:10.51460/baebd.1707004.
Vancouver
1.Merve Demirdöven, Burak Acar, Ömer Miraç Yaman. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. WAJES. 2026 Apr. 1;17(1):581-608. doi:10.51460/baebd.1707004