Araştırma Makalesi

Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi

Cilt: 17 Sayı: 1 28 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi

Öz

Öz. Bu çalışma, görme engelli bireylerin benlik saygısını yordayan faktörleri belirleyerek, öz yeterlik, bağlanma stilleri, değer odaklı yaşam ve aile rol performansının bu süreçteki rolünü incelemektedir. Araştırma, görme engelli bireylerin psikososyal iyi oluşlarını bireylerin psikososyal iyi oluşlarını destekleyen etkili müdahale ve politikaların geliştirilmesine ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırma örneklemi, Türkiye'de yaşayan 163 görme engelli bireyden oluşmaktadır ve veriler çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, çalışan bireylerin çalışmayanlara, yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin düşük eğitim düzeyine sahip olanlara kıyasla daha yüksek benlik saygısı bildirdiğini göstermektedir. Genel öz yeterliğin, güvenli bağlanma stilinin ve değer odaklı yaşam biçiminin benlik saygısını pozitif yönde etkilediği; kaygılı-kararsız bağlanma stilinin ise negatif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte aile rol performansının da benlik saygısını güçlendiren önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. Son olarak, benlik saygısı katılımcıların cinsiyetine göre anlamlı bir fark göstermemektedir. Sonuçlar, görme engelli bireylerin psikososyal iyi oluşlarını desteklemek için öz yeterlik inancını artırmaya yönelik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, güvenli bağlanma gelişimini teşvik eden, değer odaklı yaşamı destekleyen ve aile içi rol performansını güçlendiren sosyal destek programlarının, bu bireylerin benlik saygısını artırmada etkili olabileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açak, M. ve Karademir, T. (2011). İşitme engelli öğrencilerin benlik saygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 165-179.
  2. Akın, A. ve Uğur, E. (2014). Aile Rol Performansı Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi, 4(2), 125-133.
  3. Attawong, T. ve Kovindha, A. (2005). The influencing factors of acceptance of disablility in spinal cord injured patients. Nepal Journal of Neuroscience, 2(1), 67-70. https://doi.org/10.3126/njn.v2i1.19997.
  4. Augestad, L. B. (2017). Self-concept and self-esteem among children and young adults with visual impairment: a systematic review. Cogent Psychology, 4(1). https://doi.org/10.1080/23311908.2017.1319652.
  5. Aypay, A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-131.
  6. Banks, L. M., Hameed, S., Kawsar Usman, S. ve Kuper, H. (2020). No one left behind? Comparing poverty and deprivation between people with and without disabilities in the maldives. Sustainability, 12(5), 2066-2678. https://doi.org/10.3390/su12052066.
  7. Bano, H., Anjum, N. ve Pasha, S. (2015). Differences in self-esteem of university students with and without disability. Journal of Educational Research (1027-9776), 18(1).
  8. Beach, J. D., Robinet, J. M. ve Hakim-Larson, J. (1995). Self-esteem and independent living skills of adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 89(6), 531-540. https://doi.org/10.1177/0145482X9508900609.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç), Sağlık Bilimleri Eğitimi ve Program Geliştirme: Tıp, Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

13 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Demirdöven, M., Acar, B., & Yaman, Ö. M. (2026). Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004
AMA
1.Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. BAEBD. 2026;17(1):581-608. doi:10.51460/baebd.1707004
Chicago
Demirdöven, Merve, Burak Acar, ve Ömer Miraç Yaman. 2026. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (1): 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004.
EndNote
Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM (01 Nisan 2026) Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 1 581–608.
IEEE
[1]M. Demirdöven, B. Acar, ve Ö. M. Yaman, “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”, BAEBD, c. 17, sy 1, ss. 581–608, Nis. 2026, doi: 10.51460/baebd.1707004.
ISNAD
Demirdöven, Merve - Acar, Burak - Yaman, Ömer Miraç. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 581-608. https://doi.org/10.51460/baebd.1707004.
JAMA
1.Demirdöven M, Acar B, Yaman ÖM. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. BAEBD. 2026;17:581–608.
MLA
Demirdöven, Merve, vd. “Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 581-08, doi:10.51460/baebd.1707004.
Vancouver
1.Merve Demirdöven, Burak Acar, Ömer Miraç Yaman. Görme Engelli Yetişkin Bireylerde Benlik Saygısını Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. BAEBD. 01 Nisan 2026;17(1):581-608. doi:10.51460/baebd.1707004