Ebeveyn Tutumları ile Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Sosyal Duygusal Uyum Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Abstract
Bu araştırmanın amacı ebeveyn tutumları ile okul öncesi dönem çocuklarının sosyal-duygusal uyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiş olup, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarına devam eden 60-72 aylık 675 çocuk ve ebeveynleri araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Karabulut Demir ve Şendil (2008) tarafından geliştirilen "Ebeveyn Tutumları Ölçeği", Güven ve Işık (2006) tarafından hazırlanan "Beş Yaş Çocukları İçin Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Aile Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde non-parametrik testlerden Kruskal Wallis Testi ile gruplar arası karşılaştırmalar yapılmış, farklılık kaynaklarını belirlemek amacıyla Mann-Whitney U Testi uygulanmış ve anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulguları, ebeveyn tutumları ile çocukların sosyal-duygusal uyum düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda, sosyal-duygusal uyumun alt boyutları olan sosyal yaşamın gereklerine uygun davranma, sosyal çevreye pozitif yaklaşma, akranlarla etkileşim ve sosyal duruma uygun tepki verme becerileri ile demokratik ebeveyn tutumları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Buna karşılık, otoriter ebeveyn tutumları ile sosyal-duygusal uyum becerileri arasında negatif yönde ilişkiler belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ebeveyn tutumlarının çocuğun doğum sırası, annenin çalışma durumu, anne ve baba eğitim düzeyi ile sosyoekonomik statüye bağlı olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, cinsiyet değişkeninin ebeveyn tutumları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Öte yandan, çocukların sosyal-duygusal uyum düzeyleri bakımından ise baba eğitim durumu ve sosyoekonomik durum değişkenlerinin anlamlı farklılıklar yarattığı belirlenmiştir.
Ethical Statement
Yazarlar olarak bu çalışmanın hazırlanması ve yayımlanması sürecinde tüm etik ilkelere uyduğumuzu beyan ederiz. Çalışmada bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı herhangi bir durum bulunmamaktadır.
Supporting Institution
Dokuz Eylül Üniversitesi
Project Number
Yöktezde bulunan 894649 numaralı tezden üretilmiştir.
References
- Agbaria, Q. ve Mahamid, F. (2023). The association between parenting styles, maternal self-efficacy, and social and emotional adjustment among Arab preschool children. Psicologia: Reflexão e Crítica, 36(10). https://doi.org/10.1186/s41155-023-00252-4
- Alisinanoğlu, F. ve Ulutaş, İ. (2000). Çocuklarda kaygı ve bunu etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi, 145, 15-19.
- Aral, N., Kandır, A., ve Can Yaşar, M. (2011). Okul Öncesi Eğitimin Çocukların Gelişimine Etkisi. Morpa Kültür Yayınları.
- Arı, R. ve Tezel Şahin, F. (2011). Okul öncesi eğitimin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 271-285.
- Bacanlı, H. (2012). Sosyal Beceri Eğitimi (4. baskı), Pegem Akademi.
- Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887-907.
- Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology Monograph, 4(1, Pt.2), 1–103. https://doi.org/10.1037/h0030372
- Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56–95. https://doi.org/10.1177/0272431691111004
- Begde, Z. ve Özyürek, A. (2016). Öğretmen ve anne-baba tutumlarının okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerine etkisi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 204-232. https://doi.org/10.17539/aej.07642
- Bornstein, M. H. (2002). Handbook of parenting (Vol. 1, 2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
- Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
- Büyüköztürk, Ş. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi.
- Calp Ş., Karaman R. ve Çavuşoğlu F. (2018). İlkokulda akran ilişkileri: Farklı başarı düzeyindeki dördüncü sınıf öğrencileri arkadaş özerklik desteği hissediyor mu? Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 8 (1):237-265.
- Cohen, D. H. (1990). The development of play. New York: New York University Press.
- Çetinkaya N. (2016). 4-5 yaş arası okul öncesindeki çocukların sosyal-duygusal uyku ile anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiler (Kars ili örneği). Kafkas Üniversitesi, Kars.
- Çorapçı, F., Aksan, N., Arslan-Yalçın, D. ve Yağmurlu, B. (2010). Okul öncesi dönemde duygusal, davranışsal ve sosyal uyum taraması: Sosyal yetkinlik ve davranış değerlendirme-30 ölçeği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 17(2), 63-74.
- Demiriz, S. ve Öğretir, A. D. (2007). Alt ve Üst Sosyo-Ekonomik Düzeydeki 10 Yaş Çocuklarının Anne Tutumlarının İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 1(15),105-122.
- Denham, S. A. (1998). Emotional development in young children. Guilford Press.
- Dönmezer, İ. (2001). Ailede İletişim ve Etkileşim (3. Baskı). Sistem Yayıncılık.
- Durmuş, R. (2006). 3-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin kişilik özellikleri ile anne-baba tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul. Garip, S. (2010). 5-6 Yaş Döneminde, Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden Çocuğu Olan Eşlerin Çocuk Yetiştirme Stilleri ile Evlilik Uyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Gökçe, F. (2013). 5-6 Yaş Çocukların Sosyal-Duygusal Uyumları ile Annelerin Çocuk Yetiştirme Tutumlarının İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
- Gülay, H. (2011). Anne-Babaların Kabul Red Boyutlarının 5-6 Yaş Çocuklarının Sosyal Beceri Düzeyleri Üzerindeki Yordayıcı Rolü. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(2), 163-176.
- Güner, A. (2011). Okul öncesi çocuklar ve ebeveynlerinin bağlanma güvenlikleri ile çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Güneysu, S. (1986). Üniversite gençlerinin kendini kabul düzeyine ana-baba tutumlarının etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Günindi, Y. (2010). Anasınıfına Devam Eden Altı Yaş Çocuklarına Uygulanan Sosyal Uyum Beceri Eğitimi Programının Çocukların Sosyal Uyum Becerilerinin Gelişimine Etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Güven, Y. ve Işık, B. (2006). Beş yaş çocukları için marmara sosyal duygusal uyum ölçeği’nin (MASDU-5 yaş) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(23), 125-142.
- Grolnick, W. S. ve Ryan, R. M. (1989). Parenting styles and their effects on children's self-regulation and academic achievement. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1140-1148.
- Hoffman, M. L. (1988). The ethical problems of parenting and child rearing. In D. S. W. (Ed.), Handbook of child development (pp. 107-129). Wiley. Kandır, A. ve Alpan, U. Y. (2008). Okul öncesi dönemde sosyal-duygusal gelişime anne-baba davranışlarının etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 14(14), 33-38.
- Karabulut Demir, E. (2007). Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ). (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Karabulut Demir, E. ve Şendil, G. (2008). Ebeveyn tutum ölçeği (ETÖ), Türk Psikoloji Yazıları, 11 (21), 15-25.
- Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
- Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (27. basım). Nobel Yayın Dağıtım.
- Maccoby, E. E., ve Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In P. H. Mussen (Series Ed.) & E. M. Hetherington (Vol. Ed.), Handbook of Child Psychology: Vol. 4. Socialization, Personality, and Social Development (4th ed., pp. 1–101). Wiley, New York.
- McLoyd, V. C., Jayaratne, T. E., Ceballo, R., ve Borquez, J. (1994). Unemployment and work interruption among African American single mothers: Effects on parenting and adolescent socioemotional functioning. Child Development, 65(2), 562-589. https://doi.org/10.2307/1131402
- Oğuzkan, F. (1983). Eğitim terimleri sözlüğü. Emel Matbaacılık.
- Oktay, A. (1999). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon Yayıncılık.
- Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., Aydoğan, Y. vd. (2014). Okul öncesi çocuklar için sosyal beceri destek eğitimi öğretmen rehber kitabı (OSBEP). Fikriala Görsel İletişim Hizmetleri.
- Önder, A., ve Gülay Ogelman, H. (2011). Anaokuluna devam eden çocukların sosyal-duygusal uyumları ile annelerinin tutumları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 23–40.
- Özgan, H. ve Yel, S. (2016). Okul öncesi eğitimin çocukların gelişimi üzerindeki etkileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 147-156.
- Özgülük, G., (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında tam ve yarım günlük eğitim programlarına göre 5-6 yaş grubu çocuklarının sosyal ve duygusal gelişimlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Padem Göksu, G., ve Konaklı, T. (2012). Eğitim araştırmalarında örnekleme yöntemleri. Eğitim Bilimleri ve Uygulama Dergisi, 11(2), 47–59.
- Payton, J. W., Wardiaw, D. M., Graczyk, P. A., Bloodworth, M. R., Tompsett, C. J., ve Weissberg, R. P. (2000). Social and emotional learning: A framework for promoting mental health and reducing risk behavior in children and youth. Journal of School Health, 70, 179-185.
- Pekkarakaş, E. (2010). 3-6 Yaş Çocukların Babalarının Çocuk Yetiştirme Tutumları ile Eğitime Katılım Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
- San Bayhan, P. ve Artan, İ. (2012). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa Yayınevi.
- Sarı, E. (2007). Anasınıfına Devam Eden 5-6 Yaş Grubu Çocukların, Annelerinin Çocuk Yetiştirme Tutumlarının, Çocuğun Sosyal Uyum ve Becerilerine Etkisinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Sertelin, Ç. (2003). Ebeveyn tutumlarının sosyo-kültürel yapı ve aile fonksiyonları ile ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Şahin, D., Ocak Karabay, Ş. ve Demir, T. (2017). 5 Yaş Çocuklarının Sosyal Duygusal Uyumları ile süresinin Tutumları Arasındaki İlişki. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-14. Şahin Zeteroğlu, E. (2014). Altı yaşındaki çocukların anne baba tutumları ile çoklu zekâ alanları ve grup içi etkinlik düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.
- Şentürk, S. (2007). 5-6 yaş çocukların çalışan ve çalışmayan annelerinin çocuk yetiştirme tutumları ile bu çocukların sosyal-duygusal uyum düzeylerinin karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Tezel Şahin, F. ve Özyürek, A. (2008).5-6 Yaş Grubu Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Demografik Özelliklerinin Çocuk Yetiştirme Tutumlarına Etkisinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 395-414.
- Ucur, Z. E. (2005). Farklı aile tutumlarının okulöncesi dönem 5 yaş çocuklarının bilişsel performans düzeylerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
- Ünsal, F. Ö. (2010). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların sosyal duygusal uyumları ile davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- West, S. G., Finch, J. F. ve Curran, P. J. (1995). Structural equation modeling: Concepts, issues and applications SAGE Publications. Thousand Oaks, CA.
- Yapıcı, Ş. ve Yapıcı, M. (2010). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Anı Yayıncılık.
- Yaşar Ekici, F. (2015). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların sosyal becerileri ile aile özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(02), 9.
- Yavuzer, H. (2007). Çocuk eğitimi el kitabı (24. basım). Remzi Kitabevi.
- Yılmaz, B., ve Yağmurlu, B. (2013). Çocukların sosyal yetkinlikleri ile annelerin ebeveynlik stilleri ve duygusal sosyalizasyon davranışları arasındaki ilişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 28(71), 55–67.
Examining the Relationship Between Parental Attitudes and Preschool Children’s Social Emotional Adaptation Skills
Abstract
This study aimed to examine the relationship between parental attitudes and the social-emotional adjustment levels of preschool children. Using a correlational survey design —a quantitative research method—the study sample consisted of 675 children aged 60 to 72 months and their parents, all attending kindergartens affiliated with the Ministry of National Education during the 2022–2023 academic year. Data were collected using the Parental Attitudes Scale (Karabulut Demir & Şendil, 2008), the Marmara Social Emotional Adjustment Scale for Five-Year-Old Children (Güven & Işık, 2006), and a Family Information Form developed by the researcher. For data analysis, the Kruskal-Wallis test, a non-parametric method, was utilized to compare groups, followed by the Mann-Whitney U test to identify sources of differences. The significance level was set at 0.05. Findings indicated significant relationships between parental attitudes and children's social-emotional adjustment levels. Correlation analyses revealed positive associations between democratic parental attitudes and various sub-dimensions of social-emotional adjustment, including conformity to social norms, positive approach to the social environment, peer interaction, and appropriate responses to social situations. Conversely, authoritarian parental attitudes were negatively correlated with social-emotional adjustment skills. Additionally, parental attitudes significantly varied based on birth order, maternal employment status, parental education levels, and socioeconomic status, while no significant differences were observed regarding the child’s gender. Regarding social-emotional adjustment, significant differences were found related to the father's education level and socioeconomic status.
Ethical Statement
As the authors, we declare that we have complied with all ethical principles during the preparation and publication process of this study. There is no violation of scientific research or publication ethics in this work.
Supporting Institution
Dokuz Eylül University
Project Number
Yöktezde bulunan 894649 numaralı tezden üretilmiştir.
References
- Agbaria, Q. ve Mahamid, F. (2023). The association between parenting styles, maternal self-efficacy, and social and emotional adjustment among Arab preschool children. Psicologia: Reflexão e Crítica, 36(10). https://doi.org/10.1186/s41155-023-00252-4
- Alisinanoğlu, F. ve Ulutaş, İ. (2000). Çocuklarda kaygı ve bunu etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi, 145, 15-19.
- Aral, N., Kandır, A., ve Can Yaşar, M. (2011). Okul Öncesi Eğitimin Çocukların Gelişimine Etkisi. Morpa Kültür Yayınları.
- Arı, R. ve Tezel Şahin, F. (2011). Okul öncesi eğitimin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 271-285.
- Bacanlı, H. (2012). Sosyal Beceri Eğitimi (4. baskı), Pegem Akademi.
- Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887-907.
- Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology Monograph, 4(1, Pt.2), 1–103. https://doi.org/10.1037/h0030372
- Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56–95. https://doi.org/10.1177/0272431691111004
- Begde, Z. ve Özyürek, A. (2016). Öğretmen ve anne-baba tutumlarının okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerine etkisi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 204-232. https://doi.org/10.17539/aej.07642
- Bornstein, M. H. (2002). Handbook of parenting (Vol. 1, 2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
- Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
- Büyüköztürk, Ş. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi.
- Calp Ş., Karaman R. ve Çavuşoğlu F. (2018). İlkokulda akran ilişkileri: Farklı başarı düzeyindeki dördüncü sınıf öğrencileri arkadaş özerklik desteği hissediyor mu? Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 8 (1):237-265.
- Cohen, D. H. (1990). The development of play. New York: New York University Press.
- Çetinkaya N. (2016). 4-5 yaş arası okul öncesindeki çocukların sosyal-duygusal uyku ile anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiler (Kars ili örneği). Kafkas Üniversitesi, Kars.
- Çorapçı, F., Aksan, N., Arslan-Yalçın, D. ve Yağmurlu, B. (2010). Okul öncesi dönemde duygusal, davranışsal ve sosyal uyum taraması: Sosyal yetkinlik ve davranış değerlendirme-30 ölçeği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 17(2), 63-74.
- Demiriz, S. ve Öğretir, A. D. (2007). Alt ve Üst Sosyo-Ekonomik Düzeydeki 10 Yaş Çocuklarının Anne Tutumlarının İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 1(15),105-122.
- Denham, S. A. (1998). Emotional development in young children. Guilford Press.
- Dönmezer, İ. (2001). Ailede İletişim ve Etkileşim (3. Baskı). Sistem Yayıncılık.
- Durmuş, R. (2006). 3-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin kişilik özellikleri ile anne-baba tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul. Garip, S. (2010). 5-6 Yaş Döneminde, Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden Çocuğu Olan Eşlerin Çocuk Yetiştirme Stilleri ile Evlilik Uyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Gökçe, F. (2013). 5-6 Yaş Çocukların Sosyal-Duygusal Uyumları ile Annelerin Çocuk Yetiştirme Tutumlarının İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
- Gülay, H. (2011). Anne-Babaların Kabul Red Boyutlarının 5-6 Yaş Çocuklarının Sosyal Beceri Düzeyleri Üzerindeki Yordayıcı Rolü. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(2), 163-176.
- Güner, A. (2011). Okul öncesi çocuklar ve ebeveynlerinin bağlanma güvenlikleri ile çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Güneysu, S. (1986). Üniversite gençlerinin kendini kabul düzeyine ana-baba tutumlarının etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Günindi, Y. (2010). Anasınıfına Devam Eden Altı Yaş Çocuklarına Uygulanan Sosyal Uyum Beceri Eğitimi Programının Çocukların Sosyal Uyum Becerilerinin Gelişimine Etkisi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Güven, Y. ve Işık, B. (2006). Beş yaş çocukları için marmara sosyal duygusal uyum ölçeği’nin (MASDU-5 yaş) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(23), 125-142.
- Grolnick, W. S. ve Ryan, R. M. (1989). Parenting styles and their effects on children's self-regulation and academic achievement. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1140-1148.
- Hoffman, M. L. (1988). The ethical problems of parenting and child rearing. In D. S. W. (Ed.), Handbook of child development (pp. 107-129). Wiley. Kandır, A. ve Alpan, U. Y. (2008). Okul öncesi dönemde sosyal-duygusal gelişime anne-baba davranışlarının etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 14(14), 33-38.
- Karabulut Demir, E. (2007). Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ). (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Karabulut Demir, E. ve Şendil, G. (2008). Ebeveyn tutum ölçeği (ETÖ), Türk Psikoloji Yazıları, 11 (21), 15-25.
- Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
- Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (27. basım). Nobel Yayın Dağıtım.
- Maccoby, E. E., ve Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In P. H. Mussen (Series Ed.) & E. M. Hetherington (Vol. Ed.), Handbook of Child Psychology: Vol. 4. Socialization, Personality, and Social Development (4th ed., pp. 1–101). Wiley, New York.
- McLoyd, V. C., Jayaratne, T. E., Ceballo, R., ve Borquez, J. (1994). Unemployment and work interruption among African American single mothers: Effects on parenting and adolescent socioemotional functioning. Child Development, 65(2), 562-589. https://doi.org/10.2307/1131402
- Oğuzkan, F. (1983). Eğitim terimleri sözlüğü. Emel Matbaacılık.
- Oktay, A. (1999). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon Yayıncılık.
- Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., Aydoğan, Y. vd. (2014). Okul öncesi çocuklar için sosyal beceri destek eğitimi öğretmen rehber kitabı (OSBEP). Fikriala Görsel İletişim Hizmetleri.
- Önder, A., ve Gülay Ogelman, H. (2011). Anaokuluna devam eden çocukların sosyal-duygusal uyumları ile annelerinin tutumları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 23–40.
- Özgan, H. ve Yel, S. (2016). Okul öncesi eğitimin çocukların gelişimi üzerindeki etkileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 147-156.
- Özgülük, G., (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında tam ve yarım günlük eğitim programlarına göre 5-6 yaş grubu çocuklarının sosyal ve duygusal gelişimlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Padem Göksu, G., ve Konaklı, T. (2012). Eğitim araştırmalarında örnekleme yöntemleri. Eğitim Bilimleri ve Uygulama Dergisi, 11(2), 47–59.
- Payton, J. W., Wardiaw, D. M., Graczyk, P. A., Bloodworth, M. R., Tompsett, C. J., ve Weissberg, R. P. (2000). Social and emotional learning: A framework for promoting mental health and reducing risk behavior in children and youth. Journal of School Health, 70, 179-185.
- Pekkarakaş, E. (2010). 3-6 Yaş Çocukların Babalarının Çocuk Yetiştirme Tutumları ile Eğitime Katılım Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
- San Bayhan, P. ve Artan, İ. (2012). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa Yayınevi.
- Sarı, E. (2007). Anasınıfına Devam Eden 5-6 Yaş Grubu Çocukların, Annelerinin Çocuk Yetiştirme Tutumlarının, Çocuğun Sosyal Uyum ve Becerilerine Etkisinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Sertelin, Ç. (2003). Ebeveyn tutumlarının sosyo-kültürel yapı ve aile fonksiyonları ile ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Şahin, D., Ocak Karabay, Ş. ve Demir, T. (2017). 5 Yaş Çocuklarının Sosyal Duygusal Uyumları ile süresinin Tutumları Arasındaki İlişki. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-14. Şahin Zeteroğlu, E. (2014). Altı yaşındaki çocukların anne baba tutumları ile çoklu zekâ alanları ve grup içi etkinlik düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.
- Şentürk, S. (2007). 5-6 yaş çocukların çalışan ve çalışmayan annelerinin çocuk yetiştirme tutumları ile bu çocukların sosyal-duygusal uyum düzeylerinin karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Tezel Şahin, F. ve Özyürek, A. (2008).5-6 Yaş Grubu Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Demografik Özelliklerinin Çocuk Yetiştirme Tutumlarına Etkisinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 395-414.
- Ucur, Z. E. (2005). Farklı aile tutumlarının okulöncesi dönem 5 yaş çocuklarının bilişsel performans düzeylerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
- Ünsal, F. Ö. (2010). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların sosyal duygusal uyumları ile davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- West, S. G., Finch, J. F. ve Curran, P. J. (1995). Structural equation modeling: Concepts, issues and applications SAGE Publications. Thousand Oaks, CA.
- Yapıcı, Ş. ve Yapıcı, M. (2010). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Anı Yayıncılık.
- Yaşar Ekici, F. (2015). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların sosyal becerileri ile aile özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(02), 9.
- Yavuzer, H. (2007). Çocuk eğitimi el kitabı (24. basım). Remzi Kitabevi.
- Yılmaz, B., ve Yağmurlu, B. (2013). Çocukların sosyal yetkinlikleri ile annelerin ebeveynlik stilleri ve duygusal sosyalizasyon davranışları arasındaki ilişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 28(71), 55–67.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Child Development Education |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Project Number | Yöktezde bulunan 894649 numaralı tezden üretilmiştir. |
| Submission Date | December 3, 2025 |
| Acceptance Date | April 13, 2026 |
| Early Pub Date | April 19, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.51460/baebd.1833686 |
| IZ | https://izlik.org/JA62MW25KF |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: Advanced Online Publication |
Aim & Scope
Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü tarafından çıkarılan "BATI ANADOLU EĞİTİM BİLİMLERİ DERGİSİ (BAEBD)" Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 3 defa Türkçe veya İngilizce dillerinde yayınlanan açık erişimli bilimsel hakemli bir dergidir.
BAEB dergisi, eğitim bilimleri alanı ile ilgili uygulama veya kuram çalışmalarını güçlü araştırma tasarımları ile değerlendiren nitelikli çalışmaları yayınlamaktadır. Bu nedenle dergide, özellikle ilgili alanyazının geçmiş ve günümüz ile ilişkisini kurabilen, güncel eğitim ihtiyaçlarımızı takip edip çözümler üretebilen, deneysel, ilişkisel veya kuramsal nitelikli çalışmaların yayınlanması amaçlanmaktadır. Böylece, okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, lise, yükseköğretim ve hayat boyu öğrenme kademelerinde eğitimin gelişmesine katkı sağlanması beklenmektedir.
BAEBD eğitim teknolojileri, öğretmen yetiştirme, matematik, fen, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, okul dışı eğitim, doğa eğitimi, vb. alanlarda çalışmaları kabul etmektedir. Hedef kitlesi eğitim bilimleri alanında çalışma yapan bilim insanları, eğitimciler, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim sektörüne yönelik ürün ve hizmet veren kişi ve kuruluşlardır.
Author Guidelines
BAŞVURU EKLERİ: 1-Benzerlik Raporu
2-Etik Kurul Belgesi / Etik Kurul Başvurusuna Gerek Yoktur Yazısı
3-Telif Hakkı Devir Formu
Ethical Principles and Publication Policy
BAEBD, 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;
1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.
2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.
3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini isteyecektir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.
YAYIN ETİĞİ VE KÖTÜYE KULLANIM BİLDİRGESİ (COPE)
Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük. Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik. Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları. Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı. Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik Kaygılar. Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.
Hakemlerin görevleri
Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.
Yazarların Sorumlulukları
Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.
Price Policy
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi makale başvurusu, değerlendirmesi ve yayımı için hiçbir ücret almamaktadır.
