Öğretmenlerin Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) Kullanımına İlişkin Beklentilerinin KANO Modeli ile Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) platformuna yönelik öğretmen beklentileri Kano modeli ile analiz edilmiştir. Betimsel tarama yöntemi kullanılan ve iki aşamada gerçekleşen çalışmada ilk olarak Karabük’te görev yapan 8 öğretmenle yapılan görüşmeler sonucunda gereksinim maddeleri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise 400 öğretmene uygulanan anketle veriler toplanmıştır. Analiz sonucunda 16 gereksinimden 13’ü Doğrusal/Beklenen, 2’si Temel/Olmazsa Olmaz, 1’i ise Fark Yaratmayan kategoride sınıflandırılmıştır. Eğitimlerin kategorilere ayrılması ve öğretmenler arası iletişim temel gereksinimler olarak öne çıkarken, hatırlatma özelliği fark yaratmayan gereksinim olarak bulunmuştur. Mobil uyumluluk, eğitimlerin görsel ve işitsel materyallerle desteklenmesi ve güncel konulara yönelik eğitimler ise en yüksek memnuniyet katsayısına sahip doğrusal gereksinimlerdir. Bulgular, öğretmen beklentilerinin karşılanmasının katılım isteğini ve motivasyonu artırarak ÖBA’nın işlevselliğini ve MEB’in sunduğu eğitimlerin etkililiğini artırabileceği yönündedir.

Keywords

• Öğretmen bilişim ağı.
• Kano modeli.
• beklenti.

The Evaluation Of Teachers' Expectations Regarding The Use Of Teacher Information Using KANO Model

Abstract

This study analyzed teacher expectations regarding the Teacher Information Network (ÖBA) platform, affiliated with the Ministry of National Education, using the Kano model. Using a descriptive survey method, the study first identified requirements through interviews with eight teachers working in Karabük. Subsequently, the research was conducted with a sample of 400 teachers through a structured survey. The results show that 13 of the 16 requirements were classified as Linear/Expected, two as Essential/Must-Have, and one as No Difference. The categorization of training and communication among teachers was identified as essential requirements, while reminders were found to be insignificant. Mobile compatibility, supporting education with visual and auditory materials, and training on current topics were the linear requirements with the highest satisfaction rates. The findings indicate that meeting teachers' expectations will increase participation and motivation, thereby enhancing the functionality of the OBA and the effectiveness of the training provided by the Ministry of National Education.

Keywords

• teacher information networks.
• Kano model.
• expectation.

References

1. Adıgüzel, S., ve Uğurlu, A. (2021). Sınıf Öğretmenlerinin Uzaktan Eğitim Uygulamalarına İlişkin Görüşleri. 19. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu (USOS 2021)
2. Arabacı, S., ve Kardaş, F. (2022). Öğretmenlerin uzaktan eğitim algısı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 41, 166-174. https://doi.org/10.31590/ejosat.1095132
3. Aydın, İ. (2021). Kamu ve özel sektörde hizmet içi eğitim el kitabı. Pegem Akademi.
4. Bailom, F., Hinterhuber, H. H., Matzler, K., and Sauerwein, E. (1996). Das Kano-Modell der Kundenzufriedenheit. Marketing: Zeitschrift Für Forschung Und Praxis, 18(2), 117–126. http://www.jstor.org/stable/41918493
5. Baran, F. (2008). Millî Eğitim Bakanlığı’nın uzaktan hizmetiçi eğitim yöntemiyle bilgisayar eğitimi uygulamasına ilişkin öğretmen görüş ve önerileri. (Yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye.
6. Bektaş, H., ve Kablan, Z. (2023). Uzaktan eğitim yoluyla yürütülen mesleki gelişim faaliyetlerine yönelik öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-22.
7. Berger, C., Blauth, R., and Boger, D. (1993). Kano’s methods for understanding customer-defined quality. Center for Quality Management Journal, 2(4), 3–36.
8. Demirbağ, Ş., ve Çavdar, E. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Akıllı Telefonlar ile ilgili Gereksinimlerinin Kano Modeli ile Analizi, Çankırı Karatekin Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 1-28

9. Ekiz, S., ve Göksel, N. (2023). MEB Uzaktan eğitim platformlarında sunulan hizmet içi eğitimler hakkında öğretmen görüşleri. Journal of Original Studies, 4(2), 61-83.
10. Erdinç, İ. (2023). Öba üzerinden gerçekleştirilen uzaktan hizmet içi eğitim faaliyetlerine yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı. Bursa, Türkiye.
11. Eygü, H., ve Karaman, S. (2015). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Memnuniyet Algıları Üzerine Bir Araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 36-59. https://izlik.org/JA79ME95KZ
12. Fidan, M., ve Cura Yeleğen, H. (2022). Öğretmenlerin dijital yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve dijital yeterlik gereksinimleri. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 150-170. https://doi.org/10.12984/egeefd.1075367
13. İpkoparan, B., ve Akbaba, A. (2019). Turizm alanında kano modeli kullanılarak yapılmış akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(7), 373-386.
14. Kano, N., Seraku, N., Takahashi, F., and Tsuji, S. (1984). Attractive quality and must-be quality. Journal of Japan Society for Quality Control, 14, 39-48.
15. Kaya, E. (2025). Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitime Yönelik Deneyimlerinin Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(24). DOI:10.29129/inujgse.1727982
16. Köksel, A. (2014). A methodology to measure customer expectatıons by usıng kano’s model. Master’s Thesis Işık University. Industrial Engineering. İstanbul, Türkiye
17. Köktaş, S., ve Ağalday, B. (2023). MEB Tarafından Uzaktan Eğitimle Yapılan Hizmet İçi Eğitimlerin Öğretmenlerin Mesleki Gelişimlerine Etkisinin İncelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(24), 131-151.
18. Limon, İ. (2014). Yüz yüze ve uzaktan hizmet içi eğitim faaliyetlerine yönelik öğretmen algıları (Sakarya ili örneği). (Yüksek lisans tezi). Sakarya üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Sakarya, Türkiye.
19. Matzler, K. and Hinterhuber, H.H. (1998), How to Make Product Development Projects More Successful by İntegrating Kano'sModel of Customer Satisfaction into Quality Function Deployment, Technovation, 18(1), 25-38.
20. Millî Eğitim Bakanlığı. (2022). Hizmet içi eğitim faaliyetleri kılavuzu güncellendi. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Ankara. Erişim adresi: https://oygm.meb.gov.tr/www/hizmet-ici-egitim-faaliyetleri-kilavuzu-guncellendi/icerik/1028
21. Park, Y., and Jung, H. (2019). Quality Improvement Priorities for Cosmetic Medical Service Using Kano Model and Potential Customer Satisfaction Improvement Index. Journal of Society of Korea Industrial and Systems Engineering. The Society of Korea Industrial and Systems Engineering. https://doi.org/10.11627/jkise.2019.42.3.176
22. Parlak, E., Sakarya, M., ve Durukan Tok, F. (2023). Yönetici ve öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin görüşleri: Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) platformu örneği. Journal of Sustainable Educational Studies (JSES), 4(2), 101-112.
23. Rotar, L. J., and Kozar, M. (2017). The use of the KANO model to enhance customer satisfaction. Organizacija, 50(4), 339.
24. Sauerwein E., Bailom F., Matzler K. and Hinterhuber H. H. (1996). The Kano Model: How to Delight Your Customers, Journal of Product and Brand Management, 5, 6-18.
25. Tekin, O. (2020). Uzaktan eğitim kullanılan hizmet içi eğitim programlarına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16(1), 20-35. doi: 10.17244/eku.643224
26. Uyurdağ, N., ve Çerçi, S. (2023). Öğrencilerin e-öğrenmeye ilişkin memnuniyeti: Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu örneği. Sağlık Ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 5(1), 18–25. https://doi.org/10.33308/2687248X.202351296
27. Yang, C. C. (2007). The refined Kano’s model and its application. Total Quality Management & Business Excellence, 16(10), 1127–1137. https://doi.org/10.1080/14783360500235850
28. Yılmaz, E. (2020). Ürün geliştirme süreçlerinde kano modeli sınıflandırma yöntemleri seçimi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 842-859. https://doi.org/10.29106/fesa.834274