Research Article

Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi

Volume: 17 Number: 2 August 28, 2026
TR EN

Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi

Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ araçlarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi “İnsan ve Çevre” ünitesindeki kavramsal anlamalarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2024–2025 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında Rize ili Güneysu ilçesinde öğrenim gören on beş öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada tek grup ön test–son test basit deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen altı açık uçlu sorudan oluşan Kavramsal Anlama Testi uygulanmıştır. Çalışmanın uygulama süreci 5E öğrenme modeli esas alınarak planlanmış; öğrenciler öğrenme süreçlerinde ChatGPT, Invideo AI ve Canva Yapay Zekâ araçlarından yararlanmıştır. Elde edilen veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan rubrik doğrultusunda kodlanmış ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin son test puanlarının ön teste göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükseldiğini göstermektedir (p<.05). Özellikle geri dönüşüm, yeniden kullanım ve bilinçli tüketici kavramlarında belirgin gelişim sağlanırken öğrencilerin ön bilgilerinin görece yüksek olduğu enerji kaynakları konusunda ise gelişimin sınırlı düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca elektrik, su ve besin tasarrufu konularında da öğrencilerin kavramsal anlamalarında istatistiksel anlamda anlamlı bir ilerleme olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ araçlarının çevre eğitiminde kavramsal anlamayı güçlendirdiği ve kavram yanılgılarının giderilmesine katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, eğitimde yapay zeka araçlarının etkili bir şekilde uygulanması ve gelecekte araştırmacıların yapay zeka araçlarına ilişkin yapacakları çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, X Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 16/04/2025 tarihli ve E-81614018-050.04-2500018987 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

References

  1. Abraham, M. R., Grzybowski, E. B., Renner, J. W., & Marek, E. A. (1992). Understandings and misunderstandings of eighth graders of five chemistry concepts found in textbooks. Journal of research in science teaching, 29(2), 105-120. https://doi.org/10.1002/tea.3660290203
  2. Aggarwal, D., Sharma, D., & Saxena, A. B. (2023). Exploring the role of artificial intelligence for augmentation of adaptable sustainable education. Asian Journal of Advanced Research and Reports, 17(11), 179-184. https://doi.org/10.9734/ajarr/2023/v17i11563
  3. Akbulut, H. İ., Kale, İ. N., ve Sağır, Ş. (2024). Geri dönüşüm konusu ile ilgili ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 7(1), 12-25.
  4. Aktaş, D. (2021). “Geri dönüşüm” konusunun temel kavramlarına yönelik ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin bilişsel yapılarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
  5. Alhalangy, A. G. I., AbdAlgane, M.(2023). Exploring The Impact of AI on the EFL Context: A Case Study of Saudi Universities. Journal of Intercultural Communication, 23(2), 41-49. https://doi.org/10.36923/jicc.v23i2.125
  6. Alkan, A. (2015). Bitlis şehrinin çevre sorunları ve alınması gereken önlemler. Doğu Coğrafya Dergisi, 20(33), 11-36. https://doi.org/10.17295/dcd.07140
  7. Almasri, F. (2024). Exploring the impact of artificial intelligence in teaching and learning of science: A systematic review of empirical research. Research in Science Education, 54(5), 977-997. https://doi.org/10.1007/s11165-024-10176-3
  8. Arslan, E. ve Şenel Çoruhlu, T. (2024). Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin su tasarrufu hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2142-2164. https://dx.doi.org/ 10.17240/aibuefd.2024..-1429963.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management), Development of Environmental Education and Programs

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 26, 2026

Publication Date

August 28, 2026

Submission Date

April 1, 2026

Acceptance Date

August 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 2

APA
Arslan, E., & Şenel Çoruhlu, T. (2026). Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(2), 1954-1980. https://doi.org/10.51460/baebd.1921504
AMA
1.Arslan E, Şenel Çoruhlu T. Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi. WAJES. 2026;17(2):1954-1980. doi:10.51460/baebd.1921504
Chicago
Arslan, Emre, and Tülay Şenel Çoruhlu. 2026. “Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan Ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 (2): 1954-80. https://doi.org/10.51460/baebd.1921504.
EndNote
Arslan E, Şenel Çoruhlu T (August 1, 2026) Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17 2 1954–1980.
IEEE
[1]E. Arslan and T. Şenel Çoruhlu, “Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi”, WAJES, vol. 17, no. 2, pp. 1954–1980, Aug. 2026, doi: 10.51460/baebd.1921504.
ISNAD
Arslan, Emre - Şenel Çoruhlu, Tülay. “Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan Ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 17/2 (August 1, 2026): 1954-1980. https://doi.org/10.51460/baebd.1921504.
JAMA
1.Arslan E, Şenel Çoruhlu T. Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi. WAJES. 2026;17:1954–1980.
MLA
Arslan, Emre, and Tülay Şenel Çoruhlu. “Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan Ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 17, no. 2, Aug. 2026, pp. 1954-80, doi:10.51460/baebd.1921504.
Vancouver
1.Emre Arslan, Tülay Şenel Çoruhlu. Yapay Zekâ Araçlarının İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin İnsan ve Çevre Ünitesindeki Kavramsal Anlamalarına Etkisi. WAJES. 2026 Aug. 1;17(2):1954-80. doi:10.51460/baebd.1921504