Research Article

Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi

Volume: 24 Number: 2 June 30, 2023
EN TR

Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi

Abstract

Amaç: Bu araştırma, yetişkin bireylerin yatakta uyumadan önce elektronik cihaz kullanımının kronotip, gündüz uykululuk ve yaşam kalitesi ile ilişkisini incelenmek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Betimleyici tipteki araştırmanın evrenini Türkiye’deki 18 yaş üzeri bireyler oluşturmuştur. Araştırma olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak 15.12.202115.06.2022 tarihleri arasında 2368 yetişkin ile yürütülmüştür. Veriler “Kişisel Bilgi Formu, Münih Kronotip Anketi, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %78,5’i Ara, %11,8’i Akşamcıl ve %9,7’si Sabahçıl kronotip; %29,2’sinin ≥ 10 Epworth Uykululuk puanı olduğu; Yaşam Kalitesi Ölçeği’nin Fiziksel Sağlık Bileşeni puan ortalamasının 51,36±19,90 ve Zihinsel Sağlık Bileşeni puan ortalamasının 53,11±20,23 olduğu bulunmuştur. Gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi ile Kronotip tipi arasında negatif yönde düşük; Epworth Uykululuk Ölçeği arasında pozitif yönde düşük düzeyde korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi artışının geç bir kronotip ile ilişkili olduğu ve gündüz uykululuğun arttığı; ayrıca gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi arttıkça yaşam kalitesinin azaldığı belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. 1. Espie CA. Uyku ve Uykusuzluk Sorunları: Yaşanmış Örnekler, Pratik Öneriler, Uygulamalar. 1. Baskı, Kuraldışı Yayıncılık, 2018: 3-5
  2. 2. Combertaldi SL, Ort A, Cordi M. et al. Pre-sleep social media use does not strongly disturb sleep: a sleep laboratory study in healthy young participants. Sleep Med 2021; 87:191-202. doi: 10.1016/j.sleep.2021.09.009.Epub 2021 Sep 20.
  3. 3. Lin S-Y, Chung KKH. Chronotype and trait self-control as unique predictors of sleep quality in Chinese adults: The mediating effects of sleep hygiene habits and bedtime media use. PLoS ONE 2022; 17(4): e0266874. doi:10.1371/ journal. pone.0266874
  4. 4. Amanpour A, Kahraman S, Çınar B, Çelik F. Mavi ışık maruziyetinin sirkadiyen ritim ve beslenme üzerindeki etkisi. CBU-SBED 2021; 8(3): 566-573
  5. 5.Manoogian E, Panda S. Circadian rhythms, time-restricted feeding, and healthy aging. Ageing Res Rev 2017; 39: 59-67.
  6. 6.Vitale JA, Weydahl A. Chronotype, physical activity, and sport performance: A systematic review. Sports Med 2017; 47(9): 1859-1868. doi: 10.1007/s40279-017-0741-z.
  7. 7.Balta B, Özcan GG, Sari M. Kronotip ve çocukluk çağı psikiyatrik bozuklukları. Turk J Child Adolesc Ment Health 2021; 28(2): 69-78. doi: 10.4274/tjcamh.galenos.2021.57441
  8. 8.Suh S, Yang HC, Kim N, et al. Chronotype differences in health behaviors and health-related quality of life: A population-based study among aged and older adults. Behavioral Sleep Medicine 2017; 15(5): 361-376.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychiatry

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2023

Submission Date

July 10, 2022

Acceptance Date

August 25, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 2

APA
Karasu, F., Polat, F., & Ayar, D. (2023). Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi, 24(2), 123-132. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142977
AMA
1.Karasu F, Polat F, Ayar D. Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi. 2023;24(2):123-132. doi:10.51982/bagimli.1142977
Chicago
Karasu, Fatma, Filiz Polat, and Duygu Ayar. 2023. “Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk Ve Yaşam Kalitesi Ile İlişkisi”. Bağımlılık Dergisi 24 (2): 123-32. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142977.
EndNote
Karasu F, Polat F, Ayar D (June 1, 2023) Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi 24 2 123–132.
IEEE
[1]F. Karasu, F. Polat, and D. Ayar, “Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi”, Bağımlılık Dergisi, vol. 24, no. 2, pp. 123–132, June 2023, doi: 10.51982/bagimli.1142977.
ISNAD
Karasu, Fatma - Polat, Filiz - Ayar, Duygu. “Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk Ve Yaşam Kalitesi Ile İlişkisi”. Bağımlılık Dergisi 24/2 (June 1, 2023): 123-132. https://doi.org/10.51982/bagimli.1142977.
JAMA
1.Karasu F, Polat F, Ayar D. Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi. 2023;24:123–132.
MLA
Karasu, Fatma, et al. “Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk Ve Yaşam Kalitesi Ile İlişkisi”. Bağımlılık Dergisi, vol. 24, no. 2, June 2023, pp. 123-32, doi:10.51982/bagimli.1142977.
Vancouver
1.Fatma Karasu, Filiz Polat, Duygu Ayar. Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi. 2023 Jun. 1;24(2):123-32. doi:10.51982/bagimli.1142977

Cited By