Araştırma Makalesi

Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi

Öz

Amaç: Bu araştırma, yetişkin bireylerin yatakta uyumadan önce elektronik cihaz kullanımının kronotip, gündüz uykululuk ve yaşam kalitesi ile ilişkisini incelenmek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Betimleyici tipteki araştırmanın evrenini Türkiye’deki 18 yaş üzeri bireyler oluşturmuştur. Araştırma olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak 15.12.202115.06.2022 tarihleri arasında 2368 yetişkin ile yürütülmüştür. Veriler “Kişisel Bilgi Formu, Münih Kronotip Anketi, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %78,5’i Ara, %11,8’i Akşamcıl ve %9,7’si Sabahçıl kronotip; %29,2’sinin ≥ 10 Epworth Uykululuk puanı olduğu; Yaşam Kalitesi Ölçeği’nin Fiziksel Sağlık Bileşeni puan ortalamasının 51,36±19,90 ve Zihinsel Sağlık Bileşeni puan ortalamasının 53,11±20,23 olduğu bulunmuştur. Gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi ile Kronotip tipi arasında negatif yönde düşük; Epworth Uykululuk Ölçeği arasında pozitif yönde düşük düzeyde korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi artışının geç bir kronotip ile ilişkili olduğu ve gündüz uykululuğun arttığı; ayrıca gece yatmadan önce elektronik cihaz kullanım süresi arttıkça yaşam kalitesinin azaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Espie CA. Uyku ve Uykusuzluk Sorunları: Yaşanmış Örnekler, Pratik Öneriler, Uygulamalar. 1. Baskı, Kuraldışı Yayıncılık, 2018: 3-5
  2. 2. Combertaldi SL, Ort A, Cordi M. et al. Pre-sleep social media use does not strongly disturb sleep: a sleep laboratory study in healthy young participants. Sleep Med 2021; 87:191-202. doi: 10.1016/j.sleep.2021.09.009.Epub 2021 Sep 20.
  3. 3. Lin S-Y, Chung KKH. Chronotype and trait self-control as unique predictors of sleep quality in Chinese adults: The mediating effects of sleep hygiene habits and bedtime media use. PLoS ONE 2022; 17(4): e0266874. doi:10.1371/ journal. pone.0266874
  4. 4. Amanpour A, Kahraman S, Çınar B, Çelik F. Mavi ışık maruziyetinin sirkadiyen ritim ve beslenme üzerindeki etkisi. CBU-SBED 2021; 8(3): 566-573
  5. 5.Manoogian E, Panda S. Circadian rhythms, time-restricted feeding, and healthy aging. Ageing Res Rev 2017; 39: 59-67.
  6. 6.Vitale JA, Weydahl A. Chronotype, physical activity, and sport performance: A systematic review. Sports Med 2017; 47(9): 1859-1868. doi: 10.1007/s40279-017-0741-z.
  7. 7.Balta B, Özcan GG, Sari M. Kronotip ve çocukluk çağı psikiyatrik bozuklukları. Turk J Child Adolesc Ment Health 2021; 28(2): 69-78. doi: 10.4274/tjcamh.galenos.2021.57441
  8. 8.Suh S, Yang HC, Kim N, et al. Chronotype differences in health behaviors and health-related quality of life: A population-based study among aged and older adults. Behavioral Sleep Medicine 2017; 15(5): 361-376.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

10 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

AMA
1.Karasu F, Polat F, Ayar D. Yetişkinlerde Yatakta Uyumadan Önce Elektronik Cihaz Kullanımının Kronotip, Gündüz Uykululuk ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Bağımlılık Dergisi. 2023;24(2):123-132. doi:10.51982/bagimli.1142977

Cited By