Research Article

ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI

Volume: 10 Number: 1 June 24, 2026
TR EN

ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI

Abstract

Dijital teknolojilerin çalışma yaşamında yaygınlaşması çalışanların sürekli bağlantılı kalmasına ve iş ile özel yaşam arasındaki sınırların giderek belirsizleşmesine yol açmaktadır. Bu durum çalışanların işten psikolojik olarak ayrışmasını zorlaştırmakta ve dijital teknoloji kullanımının bilinçli biçimde sınırlandırılmasını ifade eden dijital detoks uygulamalarını önemli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, örgütlerde dijital teknoloji kullanımının sınırlandırılmasına yönelik davranış ve uygulamaları ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu doğrultuda Örgütsel Dijital Detoks Ölçeği geliştirilmiş ve ölçeğin psikometrik özellikleri test edilmiştir. Araştırma verileri çalışanlardan elde edilmiş ve ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin kurumsal destek, öz kontrol ve kişisel sınır olmak üzere üç boyuttan ve toplam 12 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans %51,765 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları üç faktörlü yapının kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd=2,251; RMSEA=0,056; CFI=0,942; GFI=0,961). Ayrıca ölçeğin genel güvenilirlik katsayısının 0,743 olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular geliştirilen ölçeğin örgütsel dijital detoks davranışını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Çalışmanın örgütlerde dijital teknoloji kullanımının yönetilmesine yönelik araştırmalara katkı sağlaması ve çalışanların dijital sınırlarının anlaşılmasına yönelik gelecekteki çalışmalara metodolojik bir temel oluşturması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. Altassan, M. A. (2025). Digital detox policies: Leadership strategies for a hyperconnected world. WSEAS Transactions on Environment and Development, 21, 332–356. https://doi.org/10.37394/232015.2025.21.31
  2. Ayyagari, R., Grover, V., & Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831–858. https://doi.org/10.2307/41409963
  3. Barber, L. K., & Santuzzi, A. M. (2015). Please respond ASAP: Workplace telepressure and employee recovery. Journal of Occupational Health Psychology, 20(2), 172–189. https://doi.org/10.1037/a0038278
  4. Biricik, Z. (2022). Yeni iletişim teknolojileri ile değişen çocukluk kültürü: dijital çocukluk. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi,108-124. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1125228
  5. Cha, S. S., & Seo, B.-K. (2025). Digital Disconnection Psychology: Impact on Workplace Wellbeing and Productivity. Journal of Wellbeing Management and Applied Psychology, 8(2), 39–47. https://doi.org/10.13106/JWMAP.
  6. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. Psychology press.
  7. Coyne, P., & Woodruff, S. J. (2023). Taking a break: The effects of partaking in a two-week social media digital detox on problematic smartphone and social media use. Behavioral Sciences, 13(12), 1004. https://doi.org/10.3390/bs13121004
  8. Delebe, A., & Hazar, Z. (2022). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyinin bazı fiziksel parametrelere ve akademik başarıya göre incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 55-68. https://doi.org/10.33689/spormetre.1061035

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Organisational Behaviour

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 24, 2026

Submission Date

April 21, 2026

Acceptance Date

June 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Durak, H. S. (2026). ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(1), 243-268. https://doi.org/10.46452/baksoder.1935219
AMA
1.Durak HS. ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI. USOBED. 2026;10(1):243-268. doi:10.46452/baksoder.1935219
Chicago
Durak, Hasan Saltuk. 2026. “ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi 10 (1): 243-68. https://doi.org/10.46452/baksoder.1935219.
EndNote
Durak HS (June 1, 2026) ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 10 1 243–268.
IEEE
[1]H. S. Durak, “ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI”, USOBED, vol. 10, no. 1, pp. 243–268, June 2026, doi: 10.46452/baksoder.1935219.
ISNAD
Durak, Hasan Saltuk. “ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 10/1 (June 1, 2026): 243-268. https://doi.org/10.46452/baksoder.1935219.
JAMA
1.Durak HS. ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI. USOBED. 2026;10:243–268.
MLA
Durak, Hasan Saltuk. “ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 1, June 2026, pp. 243-68, doi:10.46452/baksoder.1935219.
Vancouver
1.Hasan Saltuk Durak. ÖRGÜTSEL DİJİTAL DETOKS ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE DOĞRULANMASI. USOBED. 2026 Jun. 1;10(1):243-68. doi:10.46452/baksoder.1935219

All articles sent to the journal are checked by the plagiarism program before the evaluation process.

USOBED works under Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0). https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/

cc by nc sa 4.0 ile ilgili görsel sonucu