Research Article

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ

Volume: 10 Number: 2 November 9, 2026
EN TR

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde kamu borcunun yapısal belirleyicilerini tespit etmeyi ve maliye politikasına yönelik ampirik kanıt üretmeyi amaçlamaktadır. Borç sürdürülebilirliği gelişmekte olan ülkelerde büyüme ve finansal istikrar açısından kritik olmakla birlikte, Türkiye için bütünleşik zaman serisi kanıtı sınırlıdır. 2013Q1–2023Q2 dönemine ait çeyrek dönemlik verilerle Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen ARDL sınır testi uygulanmış; borç servis oranı, reel faiz oranı, faiz dışı fazla oranı ve dış borç faiz ödemelerinin toplam borç oranı üzerindeki kısa ve uzun dönem ilişkileri tahmin edilmiştir. Uzun dönem katsayılarına göre borç servis oranındaki %1’lik artış borç oranında yaklaşık %0.27’lik bir azalışla, reel faiz oranındaki %1’lik artış ise yaklaşık %0.57’lik bir artışla ilişkilidir (p<0.05). Hata düzeltme katsayısı −0.267 (p=0.014) olup sapmaların her çeyrekte yaklaşık %26.7 oranında giderildiğini göstermektedir. Bulgular, reel faiz koşulları ve borç servis kapasitesinin borç sürdürülebilirliği açısından öncelikli politika alanları olduğuna işaret etmekte ve maliye-para politikası eşgüdümüne dair çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS), Hazine ve Maliye Bakanlığı ve IMF Global Debt Database kaynaklarından elde edilen kamuya açık, ikincil makroekonomik zaman serisi verileri kullanılmıştır. Çalışma insan ve/veya hayvan denekler, anket veya mülakat gibi birincil veri toplama yöntemleri içermediğinden etik kurul izni gerektirmeyen araştırmalardandır.

References

  1. Açar, F., & Yıldıran, M. (2025). Türkiye’de borç dinamiğinin açıklayıcıları. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(3), 1137–1158. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1780835
  2. Afonso, A., & Jalles, J. T. (2013). Growth and productivity: The role of government debt. International Review of Economics & Finance, 25(C), 384–407.
  3. Al Kharusi, S., & Ada, M. S. (2018). External debt and economic growth: The case of emerging economy. Journal of Economic Integration, 33(1), 1141–1157.
  4. Alesina, A., & Tabellini, G. (1990). A positive theory of fiscal deficits and government debt. The Review of Economic Studies, 57(3), 403–414.
  5. Bayraktar-Daştan, C. (2025). Türkiye’de kamu borç yükü ile gelir dağılımı ilişkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı. Sosyoekonomi, 33(63), 429–458. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2025.01.20
  6. Blanchard, O. (2019). Public debt and low interest rates. American Economic Review, 109(4), 1197–1229.
  7. Bohn, H. (1998). The behavior of U.S. public debt and deficits. The Quarterly Journal of Economics, 113(3), 949–963.
  8. Cecchetti, S. G., Mohanty, M. S., & Zampolli, F. (2011). The real effects of debt. BIS Working Papers No. 352. Bank for International Settlements.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Monetary-Banking

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 9, 2026

Submission Date

September 10, 2026

Acceptance Date

November 7, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 2

APA
Ceyhan, S., Ustundağ, E., & Peçe, M. A. (2026). TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, 10(2), 398-423. https://doi.org/10.46452/baksoder.2036897
AMA
1.Ceyhan S, Ustundağ E, Peçe MA. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ. USOBED. 2026;10(2):398-423. doi:10.46452/baksoder.2036897
Chicago
Ceyhan, Said, Emrah Ustundağ, and Mehmet Akif Peçe. 2026. “TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi 10 (2): 398-423. https://doi.org/10.46452/baksoder.2036897.
EndNote
Ceyhan S, Ustundağ E, Peçe MA (November 1, 2026) TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 10 2 398–423.
IEEE
[1]S. Ceyhan, E. Ustundağ, and M. A. Peçe, “TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ”, USOBED, vol. 10, no. 2, pp. 398–423, Nov. 2026, doi: 10.46452/baksoder.2036897.
ISNAD
Ceyhan, Said - Ustundağ, Emrah - Peçe, Mehmet Akif. “TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 10/2 (November 1, 2026): 398-423. https://doi.org/10.46452/baksoder.2036897.
JAMA
1.Ceyhan S, Ustundağ E, Peçe MA. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ. USOBED. 2026;10:398–423.
MLA
Ceyhan, Said, et al. “TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 2, Nov. 2026, pp. 398-23, doi:10.46452/baksoder.2036897.
Vancouver
1.Said Ceyhan, Emrah Ustundağ, Mehmet Akif Peçe. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BORÇ YÜKÜNÜ BELİRLEYEN FAKTÖRLER: ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA BİR ANALİZ. USOBED. 2026 Nov. 1;10(2):398-423. doi:10.46452/baksoder.2036897

All articles sent to the journal are checked by the plagiarism program before the evaluation process.

USOBED works under Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0). https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/

cc by nc sa 4.0 ile ilgili görsel sonucu