İmam Cüveynî'nin "el-Burhân" Adlı Eserinde Usûlî Terim
- Emir Formülü Modeli
Bu araştırma, İmam Cüveynî'nin (İmâmü'l-Harameyn) "el-Burhân fî Usûli'l-Fıkh" adlı eserindeki usûlî terimleri incelemeyi ve emir formülünü uygulamalı bir model olarak ele almayı amaçlamaktadır. Emir formülü, şer‘î teklifin temelini oluşturur ve doğru anlaşılması, din alimleri için ahkam çıkarmada hayati önem taşır. Çalışma, Cüveynî'nin emir formülü kavramını nasıl ele aldığını analiz etmekte, yorumlarını ve pratik uygulamalarını eserdeki metinleri istikra ederek (tümevarımsal olarak) ortaya koymaktadır. Metodolojik olarak metin analizi ve eleştirel yaklaşımlar kullanılmakta, aynı zamanda diğer usûlî eserler ve fıkıh kaynakları da örnekler ve pratik uygulamalar için incelenmektedir. Bu çalışmanın önemi, Cüveynî'nin terimlerinin incelenmesinin İslâm fıkhına zenginlik katacak olması ve bu terimlerin doğru anlaşılmasının, her çağda Müslümanların karşılaştığı yeni meselelere yenilikçi çözümler sunma potansiyeli taşımasıdır.
This research aims to study the Usuli (principles of Islamic jurisprudence) terminology of Imam Al-Juwayni (Imam al-Haramayn) through his book "Al-Burhan fi Usul al-Fiqh," with a particular focus on the imperative form (ṣīghat al-amr) as a practical model. The imperative form is a fundamental basis for legal injunctions (taklīf sharʿī), and its precise understanding is essential for Islamic scholars in deriving rulings. The study provides an analysis of the concept of the imperative form as presented by Al-Juwayni, reviewing his interpretation and practical applications through an inductive examination of his book's texts. Its methodology relies on textual and critical analysis, in addition to reviewing other Usuli works and jurisprudential sources. The significance of this work lies in the fact that studying Al-Juwayni's terminology contributes to enriching Islamic jurisprudence, and its accurate comprehension can open new horizons for providing innovative solutions to contemporary Muslim issues in every era.
يهدف هذا البحث إلى دراسة المصطلح الأصولي عند الإمام الجويني (إمام الحرمين) من خلال كتابه "البرهان في أصول الفقه"، مع التركيز على صيغة الأمر كنموذج تطبيقي، تُعد صيغة الأمر أساسًا للتكليف الشرعي، وفهمها الدقيق ضروري لعلماء الشريعة في استنباط الأحكام. يُقدم البحث تحليلًا لمفهوم صيغة الأمر كما وردت عند الجويني، ويستعرض كيفية تفسيره لها وتطبيقاتها العملية من خلال رؤية استقرائية لنصوص كتابه. ويعتمد في منهجيته على التحليل النصي والنقدي، بالإضافة إلى مراجعة المؤلفات الأصولية الأخرى والمصادر الفقهية، كما تكمن أهمية هذا العمل في أن دراسة مصطلحات الجويني تُساهم في إثراء الفقه الإسلامي، وفهمها الدقيق ويُمكن أن يفتح آفاقًا لتقديم حلول مبتكرة لقضايا المسلم المستجدة في كل عصر.
| Primary Language | Arabic |
|---|---|
| Subjects | Islamic Law, Islamic Studies (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | August 6, 2025 |
| Acceptance Date | October 19, 2025 |
| Publication Date | December 24, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 5 Issue: 2 |