Research Article

Doğal Boyarmadde İle Kağıt Hamuru Boyamada Organik ve İnorganik Mordan Etkisi

Volume: 27 Number: 2 August 30, 2025
EN TR

Doğal Boyarmadde İle Kağıt Hamuru Boyamada Organik ve İnorganik Mordan Etkisi

Öz

Bu çalışmada doğal boyar madde eldesi için kızılçam kabuğu kullanılmıştır. Kabuk temininde tomruk üretimi için yeni kesilmiş bir ağacın atıl bırakılan kabuğu kullanılmıştır. Boyar madde eldesi için saf su ve kızılçam kabuğu soxhlet ekstraksiyon cihazında 4 saat süre boyunca ve 30dakika aralıklarla karıştırılıp kaynatılmış sonunda karışım soğutulup süzülmüştür. Elde edilen çözelti boyar madde olarak kullanılmıştır. Deney planında Kontrol 1 (K1) amaçlı üretilen kağıtlarda boyar madde ve mordan kullanılmamıştır. Kontrol 2 (K2), Konrtol 3 (K3) ve Kont-rol 4 (K4) kağıtlarında mordan kullanılmamış olup, sadece boyar madde kullanılmıştır. Mordanlı kağıtlarda şap ve üzüm sirkesi ayrı ayrı kullanılmıştır. Çalışmada kağıt üretiminde okaliptüs odunundan Kraft yöntemi ile elde edilmiş, ağartılmış odun hamuru kullanılmıştır. Değerlerin ölçümünde kolorimetrik ölçümden (CIEL*a*b* sistemi) yararlanılmıştır. Boyar maddenin ışığa karşı dayanıklılığını ölçmek için belirli sürelerde UV ışığına maruz bırakıl-mıştır. Uygulanan işlemler sonucunda boyar madde tutunması bakımından mordanlar karşılaştırıldığında, üzüm sirkesi kullanımının şap kullanımından daha güçlü etki gösterdiği sonucuna varılmıştır. Kırmızıdan maviye ve sarıdan mavi renklere doğru hareketler kıyaslandığında ise şap mordanının üzüm sirkesine oranla renk geçiş hızı-nın daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kağıt boyama süreçlerinde doğal boyaların kullanımına yönelik eğilim günümüzde artış göstermektedir. Özellikle gıda boyama ve oyuncak boyama gibi hassasiyet gerektiren sektörlerde doğal boya kullanımı zorunlu hale getirilmiş ve sentetik ürünlerin kullanımı yasaklanmıştır. Bu durum, doğal boyaların güvenilirlik ve sağlık açısından üstünlüğünü vurgulamaktadır. Sentetik boyaların yaygın olarak kullanıl-dığı bir diğer alan ise okul öncesi çocukların kullandığı kağıt ve karton ürünleri sektörüdür. Doğal boyar madde üretimine verilen önemin artırılması ve üretimin yaygınlaştırılması halinde, bu alanda da önemli bir dönüşüm potansiyeli bulunmaktadır. Doğal boyar maddelerin anti-alerjen ve antimikrobiyal özellikleri sayesinde çocuk sağlığının korunmasına önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akgün, M., Becerir, B. ve Alpay, H.R. (2007). Assessment of Color Strength and Color Difference Values of Polyester Fabrics Containing Continuous Weft Yarns After Abrasion. Fibers and Polymers, 8(5): 495-500.
  2. Akgün, M., Becerir, B. ve Alpay, H.R. (2008). Assessment of Color Strength and Chroma Value Sof Polyester Fabrics Having Different Cover Factors After Abrasion. Textile Research Journal, 78(3): 264-271.
  3. Akgün, M., Alpay H., R. ve Becerir B. (2012). Kumaş Yapısal Parametreleri İle Reflektans değerleri Arasındaki İlişkile-rin Değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 17(1): 93-106.
  4. Akyol, E., & Çakar Sevim, P. (2023). Dyes Used for Colouring Manuscripts and Their Effect on Cellulose Degrada-tion. Restaurator. International Journal for the Preservation of Library and Archival Mate-rial, 44(4), 345-360.
  5. Bebekli, M. (1998). Doğal Kaynaklardan Boyar Madde İzolesi ve Pratikte Kullanılabilirliğinin İncelenmesi(Yüksek Lİsans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Adana, 105 s.
  6. Çakar, P., & Akyol, E. (2022). The Effects of Natural Dye and Iron Gall Ink on Degradation Kinetics of Cellulose by Accelerated Ageing. Studies in Conservation, 67(6), 381-388.
  7. Eser, F. ve Önal, A. (2015). Dyeing of Wool and Cotton with Extract of the Nettle (Urtica dioica L.) Leaves. Journal of Natural Fibers, 12(3): 222-231.
  8. Etters, J.N. (1997). Influence of Fabric Surface Effect on Color Depth and Hue of Garment-dyed. Textile. Am. Dyest. Rep., 86(5): 15–18.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forest Products Chemistry

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 22, 2025

Publication Date

August 30, 2025

Submission Date

February 14, 2025

Acceptance Date

August 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 2

APA
Keşmer, C. (2025). Doğal Boyarmadde İle Kağıt Hamuru Boyamada Organik ve İnorganik Mordan Etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 27(2), 239-250. https://doi.org/10.24011/barofd.1639991

 

Journal of Bartin Faculty of Forestry Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Fax: +90 (378) 223 5077, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr