Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli
Abstract
Vaccinium myrtillus L. (çobanüzümü), zengin fitokimyasal bileşimi ve dikkat çekici biyolojik aktiviteleriyle bilinen yabani bir bitkidir. Bu çalışmada, V. myrtillus'un iki morfolojik varyantının farklı bitki kısımlarından (yaprak, meyve ve gövde) elde edilen metanol ekstrelerinin antioksidan kapasiteleri ve kimyasal profilleri açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Antioksidan aktiviteler, CUPRAC (Bakır İyonu İndirgeyici Antioksidan Kapasitesi) ve FRAP (Demir İndirgeyici Antioksidan Gücü) testleri kullanılarak belirlenirken, fonksiyonel grup karakterizasyonu FTIR-ATR spektroskopisi ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, antioksidan kapasitelerinin bitki kısmına ve varyantına bağlı olarak önemli ölçüde değiştiğini ortaya koymuştur. En yüksek antioksidan aktivite Yer Ligarbası’nın dal kısmında (CUPRAC'ta 268.40 mg troloks eşdeğeri (TE)/g; FRAP'ta 139.29 µmol Fe²⁺/g) gözlemlenirken, en düşük değerler yine yer ligarbasının meyvesinde kaydedilmiştir. CUPRAC ve FRAP testleri arasındaki tutarlı eğilim, iki elektron transferine dayalı yöntem arasında güçlü bir uyum olduğunu göstermiştir. FTIR spektrumları, O–H (~3400 cm-1), C–H (~2925 cm-1), aromatik C=C (~1600 cm-1) ve C–O (~1200–1000 cm-1) titreşimleri de dahil olmak üzere fenolik bileşiklere, flavonoitlere, karbonhidratlara ve organik asitlere karşılık gelen karakteristik bantlar göstermiştir. Antioksidan kapasite ile 3400, 1020 ve 1050 cm-1'deki FTIR bantları arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar belirlenmiştir; bu da hidroksil ve C–O içeren fenolik bileşiklerin antioksidan aktivitede önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir. Genel olarak, bulgular V. myrtillus'un antioksidan potansiyelinin fenolik bileşimiyle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu ve bitki kısmına ve morfolojik varyantına bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. FTIR analizleri, antioksidan aktivite ile ilişkili fenolik ve hidroksil içeren fonksiyonel grupların varlığını ortaya koymuş ve elde edilen CUPRAC ile FRAP sonuçlarını yapısal açıdan desteklemiştir.
Keywords
Supporting Institution
Ethical Statement
Thanks
References
- Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M., & Karademir, S. E. (2004). Novel total antioxidant capacity index for dietary polyphenols and vitamins C and E, using their cupric ion reducing capability in the presence of neocuproine: CUPRAC method. Journal of agricultural and food chemistry, 52(26), 7970-7981. https://doi.org/10.1021/jf048741x
- Ashour, O. M., Elberry, A. A., Alahdal, A. M., Al Mohamadi, A. M., Nagy, A. A., Abdel-Naim, A. B., Mohamadin, A. M. (2011). Protective effect of bilberry (Vaccinium myrtillus) against doxorubicin-induced oxidative cardiotoxicity in rats. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research, 17(4), BR110. https://doi.org/10.12659/MSM.881711
- Azmir, J., Zaidul, I. S. M., Rahman, M. M., Sharif, K. M., Mohamed, A., Sahena, F., ... & Omar, A. K. (2013). Techniques for extraction of bioactive compounds from plant materials: A review. Journal of food engineering, 117(4), 426-436.
- Bardakçı, B., & Seçilmiş, H. (2006). Isparta bölgesindeki gül yağinin kimyasal içeriğinin GC-MS ve FTIR spektroskopisi tekniği ile incelenmesi. Süleyman Demirel University Faculty of Arts and Science Journal of Science, 1(1), 64-69. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2013.01.014
- Barnes, M., Sulé-Suso, J., Millett, J., & Roach, P. (2023). Fourier transform infrared spectroscopy as a non-destructive method for analysing herbarium specimens. Biology Letters, 19(3). https://doi.org/10.1098/rsbl.2022.0546
- Batinić, P., Jovanović, A. A., Rajab Elferjane, M., Čutović, N., Milošević, M., Marinković, A., & Bugarski, B. (2023). Comparison of maceration and ultrasound-assisted extraction of antioxidant compounds from Vaccinium myrtillus L. Paper presented at the Proceedings-VIII International Congress" Engineering, Environment and Materials in Process Industry", EEM 2023, March 20-23 2023, Jahorina.
- Benzie, I. F., & Strain, J. J. (1996). The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of “antioxidant power”: the FRAP assay. Analytical biochemistry, 239(1), 70-76. https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
- Ceriello, A., & Genovese, S. (2016). Atherogenicity of postprandial hyperglycemia and lipotoxicity. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders, 17(1), 111-116. https://doi.org/10.1007/s11154-016-9341-8
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Forest Botany
Journal Section
Research Article
Authors
Burak Bayrak
*
0000-0001-6550-6916
Türkiye
Publication Date
August 15, 2026
Submission Date
May 8, 2026
Acceptance Date
August 9, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 28 Number: 2