Araştırma Makalesi

Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli

Cilt: 28 Sayı: 2 15 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli

Öz

Vaccinium myrtillus L. (yaban mersini), zengin fitokimyasal bileşimi ve dikkat çekici biyolojik aktiviteleriyle bilinen yabani bir bitkidir. Bu çalışmada, V. myrtillus'un iki morfolojik varyantının farklı bitki kısımlarından (yaprak, meyve ve gövde) elde edilen metanolik ekstreler antioksidan kapasiteleri ve kimyasal profilleri açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Antioksidan aktiviteler, CUPRAC (Bakır İyonu İndirgeyici Antioksidan Kapasitesi) ve FRAP (Demir İndirgeyici Antioksidan Gücü) testleri kullanılarak belirlenirken, fonksiyonel grup karakterizasyonu FTIR-ATR spektroskopisi ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, antioksidan kapasitelerinin bitki kısmına ve varyantına bağlı olarak önemli ölçüde değiştiğini ortaya koymuştur. En yüksek antioksidan aktivite Yer Ligarbası’nın dal kısmında (CUPRAC'ta 268.40 mg troloks eşdeğeri (TE)/g; FRAP'ta 139.29 mg TE/g) gözlemlenirken, en düşük değerler yine yer ligarbasının meyvesinde kaydedilmiştir. CUPRAC ve FRAP testleri arasındaki tutarlı eğilim, iki elektron transferine dayalı yöntem arasında güçlü bir uyum olduğunu göstermiştir. FTIR spektrumları, O–H (~3400 cm⁻¹), C–H (~2925 cm⁻¹), aromatik C=C (~1600 cm⁻¹) ve C–O (~1200–1000 cm⁻¹) titreşimleri de dahil olmak üzere fenolik bileşiklere, flavonoitlere, karbonhidratlara ve organik asitlere karşılık gelen karakteristik bantlar göstermiştir. Antioksidan kapasite ile 3400, 1020 ve 1050 cm⁻¹'deki FTIR bantları arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar belirlenmiştir; bu da hidroksil ve C–O içeren fenolik bileşiklerin antioksidan aktivitede önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir. Genel olarak, bulgular V. myrtillus'un antioksidan potansiyelinin fenolik bileşimiyle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu ve bitki kısmına ve morfolojik varyantına bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Ek olarak, FTIR spektroskopisinin bitki ekstrelerinin kimyasal profilini ve antioksidan potansiyelini değerlendirmek için hızlı ve etkili bir tamamlayıcı araç olduğu doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir finansman alınmamıştır.

Etik Beyan

Etik beyan gerekmemektedir.

Teşekkür

Yazar, bu çalışmada kullanılan bitki ekstrelerini sağladıkları için Yuca ve arkadaşlarına minnettar olduklarını belirtirler; bu ekstreler daha önce yayınlanmış araştırmalarında hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M., & Karademir, S. E. (2004). Novel total antioxidant capacity index for dietary polyphenols and vitamins C and E, using their cupric ion reducing capability in the presence of neocuproine: CUPRAC method. Journal of agricultural and food chemistry, 52(26), 7970-7981. https://doi.org/10.1021/jf048741x
  2. Ashour, O. M., Elberry, A. A., Alahdal, A. M., Al Mohamadi, A. M., Nagy, A. A., Abdel-Naim, A. B., Mohamadin, A. M. (2011). Protective effect of bilberry (Vaccinium myrtillus) against doxorubicin-induced oxidative cardiotoxicity in rats. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research, 17(4), BR110. https://doi.org/10.12659/MSM.881711
  3. Azmir, J., Zaidul, I. S. M., Rahman, M. M., Sharif, K. M., Mohamed, A., Sahena, F., ... & Omar, A. K. (2013). Techniques for extraction of bioactive compounds from plant materials: A review. Journal of food engineering, 117(4), 426-436.
  4. Bardakçı, B., & Seçilmiş, H. (2006). Isparta bölgesindeki gül yağinin kimyasal içeriğinin GC-MS ve FTIR spektroskopisi tekniği ile incelenmesi. Süleyman Demirel University Faculty of Arts and Science Journal of Science, 1(1), 64-69. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2013.01.014
  5. Barnes, M., Sulé-Suso, J., Millett, J., & Roach, P. (2023). Fourier transform infrared spectroscopy as a non-destructive method for analysing herbarium specimens. Biology Letters, 19(3). https://doi.org/10.1098/rsbl.2022.0546
  6. Batinić, P., Jovanović, A. A., Rajab Elferjane, M., Čutović, N., Milošević, M., Marinković, A., & Bugarski, B. (2023). Comparison of maceration and ultrasound-assisted extraction of antioxidant compounds from Vaccinium myrtillus L. Paper presented at the Proceedings-VIII International Congress" Engineering, Environment and Materials in Process Industry", EEM 2023, March 20-23 2023, Jahorina.
  7. Benzie, I. F., & Strain, J. J. (1996). The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of “antioxidant power”: the FRAP assay. Analytical biochemistry, 239(1), 70-76. https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
  8. Ceriello, A., & Genovese, S. (2016). Atherogenicity of postprandial hyperglycemia and lipotoxicity. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders, 17(1), 111-116. https://doi.org/10.1007/s11154-016-9341-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Botaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bayrak, B. (2026). Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 28(2), 248-258. https://doi.org/10.24011/barofd.1946822
AMA
1.Bayrak B. Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2026;28(2):248-258. doi:10.24011/barofd.1946822
Chicago
Bayrak, Burak. 2026. “Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 28 (2): 248-58. https://doi.org/10.24011/barofd.1946822.
EndNote
Bayrak B (01 Ağustos 2026) Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 28 2 248–258.
IEEE
[1]B. Bayrak, “Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 2, ss. 248–258, Ağu. 2026, doi: 10.24011/barofd.1946822.
ISNAD
Bayrak, Burak. “Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 28/2 (01 Ağustos 2026): 248-258. https://doi.org/10.24011/barofd.1946822.
JAMA
1.Bayrak B. Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2026;28:248–258.
MLA
Bayrak, Burak. “Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 2, Ağustos 2026, ss. 248-5, doi:10.24011/barofd.1946822.
Vancouver
1.Burak Bayrak. Vaccinium myrtillus’un İki Morfolojik Varyantının Karşılaştırmalı FTIR Profillemesi ve Antioksidan Potansiyeli. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 01 Ağustos 2026;28(2):248-5. doi:10.24011/barofd.1946822

Bartın Orman Fakültesi Dergisi (BAROFD)  Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-SA 4.0) ile lisanslanmıştır. 
 

Bartın Orman Fakültesi Dergisi Editör Kurulu

Bartın Üniversitesi, Orman Fakültesi, Dekanlık Kapı No: 106, Ağdacı Kampüsü, 74100 Bartın-Türkiye.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr