Research Article

Türkiye'de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz

Volume: 26 Number: 49-1 October 29, 2023
EN TR

Türkiye'de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz

Abstract

Yaklaşık yüz yıllık süreçte, değişen devlet anlayışıyla birlikte kamu harcamaları reel olarak önemli ölçüde artmıştır. Sanayi devrimi sonrası yaşanan toplumsal dönüşüm, sosyal refah devleti anlayışının belirginleşmesi ve devletin ekonomiye müdahalesinin artması gibi pek çok faktörün etkisiyle artan kamu harcamalarının finanse edilebilmesi için yeni kamu geliri kaynaklarının bulunması gerekmiştir. En genel haliyle; toplumsal refahın en önemli parçalarından biri olan sosyal güvenlik hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, söz konusu hizmetlerin sunumunun finanse edilmesi için başvurulan kaynağa sosyal parafiskal gelirler adı verilmektedir. Sosyal parafiskal gelirler, geleneksel kamu gelirlerinden farklı olarak bütçede yer almazlar. Ancak sosyal parafiskal gelirlerin yetersizliği başta bütçe olmak üzere kamu ekonomisini doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Sosyal parafiskallerin en çok etkilediği iktisadi büyüklüklerden biri de işsizliktir. Doğrudan emek faktörü üzerinden ekonomik ve sosyal hayatı etkileyen sosyal parafiskaller, işgücü maliyetiyle yakından ilişkilidir. İstihdam üzerinden alınan vergiler ve sosyal parafiskaller işgücü maliyetinin önemli birer belirleyicisidir ve istihdam üzerinde ciddi etkiye sahiptir. Yıllar itibariyle çalışma hayatının hukuki altyapısının oluşması, önemi ve hacmi giderek artan sosyal parafiskal gelirlerin, en önemli ekonomik sorunlardan biri olan işsizlik üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve anlaşılması sorunun çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu nedenle çalışmada, 1980-2021 dönemi için Türkiye’de sosyal parafiskallerin işsizliğe olan etkileri “Kesirli Frekanslı Fourier Otoregresif Gecikmesi Dağıtılmış Eşbütünleşme Testi” kullanılarak gösterilmeye çalışılmıştır. Analiz neticesinde sosyal parafiskallerle işsizlik oranı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Keywords

References

  1. Aaron, H. J. (1982). Economic effects of social security. Brookings Institution.
  2. Akdoğan, A. (1999). Kamu maliyesi, (7. Bs). Gazi Kitabevi.
  3. Aljebrin, M. A. (2012). Labor demand and economic growth in Saudi Arabia. American Journal of Business and Management. 1(4). 271–277. http://worldscholars.org/index.php/ajbm/article/view/216/pdf.
  4. Banerjee, P., Arčabić, V., ve Lee, H. (2017). Fourier ADL cointegration test to approximate smooth breaks with new evidence from crude oil market. Economic Modelling. 67. 114–124. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.11.004.
  5. Barr, N. (1992). Economic theory and the welfare state: A survey and interpretation. Journal of Economic Literature. Vol. 30. No. 2.
  6. Bulut, M. (2023). Bir karadelik göstergesi olarak Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapılan bütçe transferleri. Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi. 3 (1), 50-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ussmad/issue/78986/1282039.
  7. Buyrukoğlu, S. ve Küpeli, E. I. (2021). Vergi takozu ve işsizlik arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Politik Ekonomik Kuram. 5 (2). 197-208. DOI: 10.30586/pek.1003185.
  8. Campoy-Muñoz, P., Flores, M.A., Delgado, M.D., ve Hewings, G.J. (2016). Effects of a reduction in employers' social security contributions: Evidence from Spain. Working Papers 2016-001. Universidad Loyola Andalucía, Department of Economics.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy of Treasury

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 29, 2023

Publication Date

October 29, 2023

Submission Date

August 29, 2023

Acceptance Date

October 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 26 Number: 49-1

APA
Işık, S. (2023). Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49-1), 209-223. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1351925
AMA
1.Işık S. Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz. BAUNSOBED. 2023;26(49-1):209-223. doi:10.31795/baunsobed.1351925
Chicago
Işık, Serkan. 2023. “Türkiye’de Sosyal Parafiskal Gelirlerin Işsizliğe Etkileri: Cumhuriyetin Yakın Dönemine Yönelik Ampirik Bir Analiz”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (49-1): 209-23. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1351925.
EndNote
Işık S (October 1, 2023) Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 49-1 209–223.
IEEE
[1]S. Işık, “Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz”, BAUNSOBED, vol. 26, no. 49-1, pp. 209–223, Oct. 2023, doi: 10.31795/baunsobed.1351925.
ISNAD
Işık, Serkan. “Türkiye’de Sosyal Parafiskal Gelirlerin Işsizliğe Etkileri: Cumhuriyetin Yakın Dönemine Yönelik Ampirik Bir Analiz”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/49-1 (October 1, 2023): 209-223. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1351925.
JAMA
1.Işık S. Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz. BAUNSOBED. 2023;26:209–223.
MLA
Işık, Serkan. “Türkiye’de Sosyal Parafiskal Gelirlerin Işsizliğe Etkileri: Cumhuriyetin Yakın Dönemine Yönelik Ampirik Bir Analiz”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 26, no. 49-1, Oct. 2023, pp. 209-23, doi:10.31795/baunsobed.1351925.
Vancouver
1.Serkan Işık. Türkiye’de sosyal parafiskal gelirlerin işsizliğe etkileri: Cumhuriyetin yakın dönemine yönelik ampirik bir analiz. BAUNSOBED. 2023 Oct. 1;26(49-1):209-23. doi:10.31795/baunsobed.1351925

Baun SOBED