Research Article

Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma

Volume: 28 Number: 53 June 12, 2025
EN TR

Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma

Abstract

Bu çalışma, 2015-2024 döneminde Borsa İstanbul’da işlem gören 177 işletme için nakit dönüş süresinin (NDS) kârlılık üzerindeki etkisini sektör farklılıkları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda altı kârlılık göstergesini (net kâr marjı, faaliyet kâr marjı, faiz ve vergi öncesi kâr marjı, faiz vergi ve amortisman öncesi kâr marjı, brüt kâr marjı, vergi öncesi kâr marjı) içeren panel veri modelleri tahmin edilmiştir. Analize dahil edilen şirketler toplam 6 ana sektör ile 19 alt sektörü kapsamaktadır. Bulgular, NDS – kârlılık ilişkisinin sektörler açısından farklılaştığını göstermektedir. Oteller ve lokantalar sektöründe NDS, tüm kârlılık göstergelerine anlamlı biçimde negatif etki ederken, madencilik ve taş ocakçılığı ile toptan ve perakende ticaret sektörlerinde NDS, kârlılık göstergelerinden bir kısmına pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etki etmektedir. Teknoloji sektöründe ise NDS’nin yalnızca vergi öncesi kâr marjına negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. İmalat, inşaat ve bayındırlık sektörlerinde ise ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuçlar, işletme sermayesi yönetiminde tek boyutlu kârlılık dengesinin yeterli olmadığını, sektöre özgü talep, stok ve finansman koşullarını dikkate alan stratejilerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Araştırma, literatürde tek sektör odaklı çalışmalara kıyasla daha geniş bir sektörel perspektif sunarak Türkiye bağlamında NDS-kârlılık ilişkisine ampirik katkı sağlamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer almaktadır.

References

  1. Akyüz, K. C., Yıldırım, İ., Akyüz, İ., Ersen, N. ve Aydın, A. (2019). Kağıt ve kağıt ürünleri sanayi alanında faaliyet gösteren firmaların nakit dönüş süreleri analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 21(2), 445-457.
  2. Apan, M., İslamoğlu, M. ve Bozkurt, O. (2021). Nakit dönüş süresi ve karlılık: Borsa İstanbul ticaret Endeksi’ndeki firmalar üzerine ekonometrik bir analiz. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(1), 20-38.
  3. Asteriou, D., & Kadzutu, R. (2025). The effects of non‐trade non‐rent barriers on intra‐Africa trade. Economics & Politics, 37(1), 224-242.
  4. Aydın, N., Başar, M. ve Çoşkun, M. (2021). Finansal yönetim (6. Baskı). Detay Yayıncılık.
  5. Aytekin, S. ve Güler, S. (2014). Nakit dönüş süresi ve karlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesi: BIST Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi Endeksi’nde (XTAST) ampirik bir uygulama. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(8), 79-98.
  6. Beyazgül, M., Günay F., Dalak, S. ve Karadeniz, E. (2018). Yiyecek ve içecek şirketlerinin nakit dönüşüm sürelerinin analizi: Türkiye-İngiltere-Amerika Birleşik Devletleri karşılaştırması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 334-351.
  7. Breitung, J. (2000). The local power of some unit root tests for panel data. B. Baltagi (Ed.), Nonstationary panels, panel cointegration, and dynamic panels, advances in econometrics içinde (ss. 161-178) JAI. Amsterdam. https://doi.org/10.1016/S0731-9053(00)15006-6
  8. Brown, M.B. ve Forsythe, A.B. (1974). The Small Sample Behavior of Some Statistics Which Test the Equality of Several Means. Technometrics, 16, 129-132. https://doi.org/10.1080/00401706.1974.10489158

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Financial Markets and Institutions

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 11, 2025

Publication Date

June 12, 2025

Submission Date

January 23, 2025

Acceptance Date

June 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 28 Number: 53

APA
Mirgen, Ç. (2025). Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(53), 247-263. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1625928
AMA
1.Mirgen Ç. Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma. BAUNSOBED. 2025;28(53):247-263. doi:10.31795/baunsobed.1625928
Chicago
Mirgen, Çağatay. 2025. “Nakit Yönetiminin Kârlılık üzerindeki Etkisi: BIST Sektör Endeksleri üzerine Bir Araştırma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (53): 247-63. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1625928.
EndNote
Mirgen Ç (June 1, 2025) Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 53 247–263.
IEEE
[1]Ç. Mirgen, “Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma”, BAUNSOBED, vol. 28, no. 53, pp. 247–263, June 2025, doi: 10.31795/baunsobed.1625928.
ISNAD
Mirgen, Çağatay. “Nakit Yönetiminin Kârlılık üzerindeki Etkisi: BIST Sektör Endeksleri üzerine Bir Araştırma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/53 (June 1, 2025): 247-263. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1625928.
JAMA
1.Mirgen Ç. Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma. BAUNSOBED. 2025;28:247–263.
MLA
Mirgen, Çağatay. “Nakit Yönetiminin Kârlılık üzerindeki Etkisi: BIST Sektör Endeksleri üzerine Bir Araştırma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 53, June 2025, pp. 247-63, doi:10.31795/baunsobed.1625928.
Vancouver
1.Çağatay Mirgen. Nakit yönetiminin kârlılık üzerindeki etkisi: BIST sektör endeksleri üzerine bir araştırma. BAUNSOBED. 2025 Jun. 1;28(53):247-63. doi:10.31795/baunsobed.1625928

Cited By

Baun SOBED