Research Article

Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 21 Number: 50 June 22, 2026
EN TR

Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, üstün yetenekli çocuklara sahip ebeveynlerin ebeveyn yeterlilikleri, farkındalıkları ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri araştırmaktadır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında BİLSEM'e kayıtlı çocukların ebeveynleri olan 185 kişi (173 anne, 12 baba) ile gerçekleştirilmiştir. Spearman korelasyon analizi sonuçlarına göre, ebeveyn yeterlik düzeyleri ile farkındalık düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (rs=0.680, p<0.01) bulunmuş, yeterlik düzeyleri ile kaygı düzeyleri arasında ise hafif bir pozitif ilişki (rs=0.172, p<0.05) tespit edilmiştir. Ancak, farkındalık ile kaygı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (rs=-0.069, p>0.05). Ebeveyn yeterlik ve kaygı düzeylerinin yaş ve eğitim düzeyine göre farklılaşmadığı, ancak kadınların yeterlik düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0.008). Çalışma bulguları, ebeveyn yeterliklerinin farkındalık düzeylerini artırırken, kaygı düzeylerini de hafifçe etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, üstün yetenekli çocukların ebeveynlerinin psikososyal destek ihtiyaçlarına dair önemli ipuçları sunmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2023-GAP-Eğit-0004 numaralı BAP projesi kapsamında yapılmıştır.

Project Number

2023-GAP-Eğit-0004

Ethical Statement

Çalışmada herhangi bir etik ihlal söz konusu değildir. Etik kurul onayı ek olarak sunulmuştur.

Thanks

Editör ve hakemlere zamanları ve değerli görüşleri için şimdiden teşekkür ederim.

References

  1. Afat, N. (2013). Üstün zekalı çocukların ebeveynlerine yönelik geliştirilen aile eğitim programının etkililiğinin sınanması (Tez No. 350097) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi-İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  2. Afat, N., & Konik, A. K. (2018). Üstün zekalı çocuğu olan ebeveynlerin farkındalıkları: bir ölçek geliştirme çabası. Milli Eğitim Dergisi, 47(220), 79-104.
  3. Affrunti, N. W., & Ginsburg, G. S. (2012). Maternal overcontrol and child anxiety: the mediating role of perceived competence. Child Psychiatry & Human Development, 43, 102-112. https://doi.org/10.1007/s10578-011-0248-z
  4. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.
  5. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. Journal of Early Adolescence, 11(1), 56-95. https://doi.org/10.1177/0272431691111
  6. Belean, R. D., & Năstasă, L. E. (2017). The relationship between parental style, parental competence, and emotional intelligence. Bulletin of the Transilvania University of Brasov. Series VII, Social Sciences and Law, 10(2), 181-190.
  7. Bloom, B. S. (1985). Developing talent in young people. Ballantine Books.
  8. Bornstein, M. H. (2002). Parenting infants. In M. H. Bornstein (Ed.), Handbook of parenting: Vol. 1: Children and parenting (2nd ed., pp. 3-43). Mahwah.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Special Talented Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 22, 2026

Submission Date

June 18, 2024

Acceptance Date

September 28, 2024

Published in Issue

Year 2026 Volume: 21 Number: 50

APA
Leana Taşcılar, M. (2026). Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(50), 459-482. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345
AMA
1.Leana Taşcılar M. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21(50):459-482. doi:10.35675/befdergi.1502345
Chicago
Leana Taşcılar, Marilena. 2026. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık Ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (50): 459-82. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345.
EndNote
Leana Taşcılar M (June 1, 2026) Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 50 459–482.
IEEE
[1]M. Leana Taşcılar, “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 50, pp. 459–482, June 2026, doi: 10.35675/befdergi.1502345.
ISNAD
Leana Taşcılar, Marilena. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık Ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21/50 (June 1, 2026): 459-482. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345.
JAMA
1.Leana Taşcılar M. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21:459–482.
MLA
Leana Taşcılar, Marilena. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık Ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 50, June 2026, pp. 459-82, doi:10.35675/befdergi.1502345.
Vancouver
1.Marilena Leana Taşcılar. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026 Jun. 1;21(50):459-82. doi:10.35675/befdergi.1502345