Araştırma Makalesi

Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 21 Sayı: 50 22 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, üstün yetenekli çocuklara sahip ebeveynlerin ebeveyn yeterlilikleri, farkındalıkları ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri araştırmaktadır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında BİLSEM'e kayıtlı çocukların ebeveynleri olan 185 kişi (173 anne, 12 baba) ile gerçekleştirilmiştir. Spearman korelasyon analizi sonuçlarına göre, ebeveyn yeterlik düzeyleri ile farkındalık düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (rs=0.680, p<0.01) bulunmuş, yeterlik düzeyleri ile kaygı düzeyleri arasında ise hafif bir pozitif ilişki (rs=0.172, p<0.05) tespit edilmiştir. Ancak, farkındalık ile kaygı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (rs=-0.069, p>0.05). Ebeveyn yeterlik ve kaygı düzeylerinin yaş ve eğitim düzeyine göre farklılaşmadığı, ancak kadınların yeterlik düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0.008). Çalışma bulguları, ebeveyn yeterliklerinin farkındalık düzeylerini artırırken, kaygı düzeylerini de hafifçe etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, üstün yetenekli çocukların ebeveynlerinin psikososyal destek ihtiyaçlarına dair önemli ipuçları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2023-GAP-Eğit-0004 numaralı BAP projesi kapsamında yapılmıştır.

Proje Numarası

2023-GAP-Eğit-0004

Etik Beyan

Çalışmada herhangi bir etik ihlal söz konusu değildir. Etik kurul onayı ek olarak sunulmuştur.

Teşekkür

Editör ve hakemlere zamanları ve değerli görüşleri için şimdiden teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Afat, N. (2013). Üstün zekalı çocukların ebeveynlerine yönelik geliştirilen aile eğitim programının etkililiğinin sınanması (Tez No. 350097) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi-İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  2. Afat, N., & Konik, A. K. (2018). Üstün zekalı çocuğu olan ebeveynlerin farkındalıkları: bir ölçek geliştirme çabası. Milli Eğitim Dergisi, 47(220), 79-104.
  3. Affrunti, N. W., & Ginsburg, G. S. (2012). Maternal overcontrol and child anxiety: the mediating role of perceived competence. Child Psychiatry & Human Development, 43, 102-112. https://doi.org/10.1007/s10578-011-0248-z
  4. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.
  5. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. Journal of Early Adolescence, 11(1), 56-95. https://doi.org/10.1177/0272431691111
  6. Belean, R. D., & Năstasă, L. E. (2017). The relationship between parental style, parental competence, and emotional intelligence. Bulletin of the Transilvania University of Brasov. Series VII, Social Sciences and Law, 10(2), 181-190.
  7. Bloom, B. S. (1985). Developing talent in young people. Ballantine Books.
  8. Bornstein, M. H. (2002). Parenting infants. In M. H. Bornstein (Ed.), Handbook of parenting: Vol. 1: Children and parenting (2nd ed., pp. 3-43). Mahwah.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Özel Yetenekli Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2024

Kabul Tarihi

28 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 50

Kaynak Göster

APA
Leana Taşcılar, M. (2026). Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(50), 459-482. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345
AMA
1.Leana Taşcılar M. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21(50):459-482. doi:10.35675/befdergi.1502345
Chicago
Leana Taşcılar, Marilena. 2026. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (50): 459-82. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345.
EndNote
Leana Taşcılar M (01 Haziran 2026) Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21 50 459–482.
IEEE
[1]M. Leana Taşcılar, “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 50, ss. 459–482, Haz. 2026, doi: 10.35675/befdergi.1502345.
ISNAD
Leana Taşcılar, Marilena. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 21/50 (01 Haziran 2026): 459-482. https://doi.org/10.35675/befdergi.1502345.
JAMA
1.Leana Taşcılar M. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;21:459–482.
MLA
Leana Taşcılar, Marilena. “Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 50, Haziran 2026, ss. 459-82, doi:10.35675/befdergi.1502345.
Vancouver
1.Marilena Leana Taşcılar. Üstün Yetenekli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yeterlilik, Farkındalık ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;21(50):459-82. doi:10.35675/befdergi.1502345