Analysis of Bilingual German-Turkish Story Books in Terms of Readability and Level Suitability

Year 2026, Volume: 21 Issue: 49, 55 - 74, 24.03.2026

Bayram Arıcı , Semra Köç

https://doi.org/10.35675/befdergi.1640368

https://izlik.org/JA23GL29AY

Abstract

Books, which have maintained their indispensability in language teaching with developing technology, are also effective in learning a second language. In this study, bilingual German-Turkish story books were examined in terms of readability and level and it was aimed to present recommendations to stakeholders. The object of this research, in which document analysis was used, was the bilingual German-Turkish story books titled “Domuz Çobanı, Çaydanlık, Kervan, Çakmak, Emperor’un Yeni Kıyafetleri, Eskizler: Kedinin Firarı and 20 Kısa Öykü”. In the selection of the German-Turkish story books examined in the study, appropriate sampling method was used among the sampling methods. Appropriate sampling is the method suitable for the researcher to study the participants and situations that are closest and easiest for him/her. The data were determined using document analysis and interpreted using content analysis. According to the findings, it was observed that the readability levels and language levels of the books differed. While Ateşman’s formula was used to calculate the readability level in the books, the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) was used to determine the language levels. It was concluded that the readability levels of the books were generally "easy" and the language levels in the books were mostly B2-C1 levels.

Keywords

Bilingualism , bilingual books , readability , Common European Framework of Reference for Languages.

İki Dilli Olarak Hazırlanan Almanca-Türkçe Hikâye Kitaplarının Okunabilirlik ve Seviyelere Uygunluk Bakımından İncelenmesi

https://izlik.org/JA23GL29AY

Abstract

Öz
Gelişen teknolojiyle birlikte dil öğretiminde vazgeçilmezliğini koruyan kitaplar ikinci dilin öğrenilmesinde de etkindir. Bu çalışmada iki dilli olarak hazırlanan Almanca-Türkçe hikâye kitapları okunabilirlik ve seviye bakımından incelenmiş ve paydaşlara öneriler sunulması amaçlanmıştır. Doküman analizinin kullanıldığı bu araştırmanın inceleme nesnesini iki dilli olarak hazırlanan Almanca-Türkçe “Domuz Çobanı, Çaydanlık, Kervan, Çakmak, İmparator’un Yeni Giysileri, Eskizler: Kedinin Firarı ve 20 Kısa Öykü” adlı hikâye kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada incelenen Almanca-Türkçe hikâye kitaplarının seçiminde, örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yoluna gidilmiştir. Uygun örnekleme, araştırmacının kendisine en yakın ve kolay olan katılımcıları ve durumları çalışması için uygun olan yöntemdir. Veriler doküman analizi kullanılarak tespit edilmiş ve içerik analiziyle yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre kitapların okunabilirlik düzeylerinin ve dil seviyelerinin farklılaştığı görülmüştür. Kitaplardaki okunabilirlik düzeyini hesaplamada Ateşman’ın formülü kullanılırken dil seviyelerinin tespit edilmesi için Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) kullanılmıştır. Kitapların okunabilirlik düzeylerinin genelde “kolay” olduğu, kitaplardaki dil seviyelerinin çoğunlukla B2-C1 seviyesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

İki dillilik , iki dilli kitaplar , okunabilirlik , Avrupa dilleri ortak çerçeve programı.

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul onaya gerektirmemektedir.

References

• Andersen, H. C. (2021). Domuz çobanı. Dorlion.
• Andersen, H. C. (2021). Çaydanlık. Dorlion.
• Andersen, H. C. (2023). Çakmak. Dorlion.
• Andersen, H. C. (2023). İmparator’un yeni giysileri. Dorlion.
• Arıcı, B. & Kırkkılıç, H. A. (2017). Yurt dışında görev yapan Türkçe ve Türk kültürü öğretmenlerinin Türkçe ve Türk kültürü derslerine ilişkin görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 41, 480-500. https://doi.org/10.16992/ASOS.12043
• Arıcı, B. (2021). Federal Almanya Bavyera ve Baden-Württemberg eyaletlerinde Türkçe ana dili öğretimi. Yurt Dışında Türkçe Ana Dili Öğretimi Politikalar ve Uygulamalar, 177.
• Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. A. Ü. TÖMER Dil Dergisi, 58, 71-74.
• Auburtin, V. (2023). Eskizler: Kedinin firarı ve 20 kısa öykü. Dorlion.
• Ayrancı, B., Mete, F. & Keskin, H. (2017). İki dilli Türk çocukları için Türkçe ve Türk kültürü kitaplarının şekil açısından değerlendirilmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 2, 15-55.
• Berg, K. E. & Latin, R. W. (2008). Essentials of research methods in health, physical education, exercise science and recreation (3rd ed.). Lippincott, Williams, Wilkins.
• Bican, G. (2017). İki dilliliğin tanımlanması: kuramsal tartışmalar ve güncel yaklaşımlar. Ana Dili Eğitimi Dergisi. 5(2), 353-366.
• Biçer, N. & Alan, Y. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan yeni Hitit 3 ve İstanbul c1+ ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1130-1139.
• Bora, A. & Arslan, M. A. (2021). Türkçe ders (5, 6, 7, 8) kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(1), 222-236.
• Bloomfield, L. (1933). Language. H. Holt and Company.
• Çeçen, M. A. & Aydemir, F. (2011). Okul öncesi hikâye kitaplarının okunabilirlik açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 185-194.
• Divrik, D. & Ceran, D. (2022). Mustafa Orakçı'nın ünlülerle bir gün serisinin okunabilirlik düzeyi açısından incelenmesi. Asya Studies, 6(19), 33-42. https://doi.org/10.31455/asya.1018747
• Ergin, M. (1985). Türk Dil Bilgisi. Bayrak.
• Erışık, H. (2021). Yabancılar için Türkçe okuma kitaplarının okunabilirliği: Türkçenin sesi Yunus Emre örneği. Journal of Sustainable Education Studies, 2(3), 1-14.
• Ernst-Slavit, G. & Mulhern, M. (2003). Bilingual books: promoting literacy and biliteracy in the second-language and mainstream classroom. Reading online, 7(2), 1-15.
• Etikan, I., Musa, S. A. & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American journal of theoretical and applied statistics, 5(1), 1-4.
• Glazer, M., Harris, K., Ceprano, M. A., Ost, D. & Gower, M. (2017). Creating bilingual books to facilitate second language learning. Journal of Inquiry and Action in Education, 8(2), 5.
• Güzel, A. (2010). İki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi (Almanya Örneği). Öncü Kitap.
• Hauff, W. (2023). Kervan. Dorlion.
• Hu, R., Chen, X. & Li, X. (2012). Exploring bilingual books with five chinese first graders: children’s responses and biliteracy development. Reading Horizons: A Journal of Literacy and Language Arts, 52(1), 4.
• Kavun, M. (2023). Yusuf Asal’ın patatesspor serisinde yer alan kitapların okunabilirliği. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 12(1), 178-193. https://doi.org/10.7884/teke.5679
• Kavun, M., & Maden, S. (2024). Türkiye'de okunabilirlik ile ilgili yayımlanmış makalelerin araştırma eğilimleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 18(48). https://doi.org/10.29329/mjer.2024.
• Kavun, M., & Maden, A. (2024). Türkiye'de okunabilirlik konusunda hazırlanan tezlerin araştırma eğilimi. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 9(2), 824-837. https://doi.org/10.32321/cutad.1501929
• Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-6.
• Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü. TDK Yayınları.
• Lune, H. & Berg, B.L. (2017). Qualitative research methods for the social sciences, Pearson Education, 182.
• Mert, O., Albayrak, F. & Serin, N. (2013). Çeviri çocuk kitaplarının kültür aktarımı açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(3), 58-73.
• Miçooğulları, M. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel unsurların kullanımı: Anadolu hikâyeleri dizisi örneği. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(1), 43-63.
• Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2.bs.). Sage.
• Millî Eğitim Bakanlığı (2020). Diller İçin Avrupa ortak öneriler çerçevesi. Öğrenim, öğretim ve değerlendirme. MEB. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/04144518_CEFR_TR.pdf.
• Millî Eğitim Bakanlığı (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı. MEB. https://piktes.gov.tr/linkler/turkce_dil_programi.pdf.
• Morgan, H. (2022). Conducting a qualitative document analysis. The Qualitative Report, 27(1), 64-77.
• N. N. Hidayati (2019). Rethinking the quality of children’s bilingual story books. Al-Asasiyya: Journal of Basic Education 4(1), p.46-60.
• Ocak, G. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Özçetin, K. & Karakuş, N. (2020). 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik yönünden incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi. 5 (1), 175-190.
• Özdemir, G. & Baş, B. (2022). İki dilli çocuk kitaplarının Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretim programı temaları açısından incelenmesi: TEDA projesi örneği. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(4), 803-816.
• Özyer, N. (2015). Almanya’da Türk çocukları için yayımlanan iki dilli okuma kitapları. Türk Dili. 864.pdf. https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/864.pdf.
• Pinker, S. (1994). The language instinct: How the mind creates language. Morrow.
• Adityas, M. T. (2018). Procedures for developing bilingual children storybook based on caring character. Ahmad Dahlan Journal of English Studies, 6(1), 1-8. http://dx.doi.org/10.26555/adjes.v6i1.12669.
• Syafutri, T. & Sujarwati, I. (2021). An analysis of ideology in translation on bilingual story book for children. Jadila: Journal of Development and Innovation in Language and Literature Education, 2(2), 180-199. https://doi.org/10.52690/jadila.v2i2.198
• Semingson, P., Pole, K. & Tommerdahl, J. (2014). Using bilingual books to enhance literacy around the world. European Scientific Journal. 132.
• Şimşek, Y. & Çinpolat, E. (2021). Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarının okunabilirlik özellikleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 233-250.
• Tuna, S. & Asutay, H. (2022). Göçmen çocukların edebiyatı: Öteki kavramının izinde Almanya ve Bulgaristan örneğinde çocuk kitaplarına genel bir bakış. KARE, (14), 135-151. https://doi.org/10.38060/kare.1142203
• Turan, D. (2016). İki dilli çocuk kitaplarında kültürel aktarım Dedem Korkut boy boyladı adlı eserin Almanca çevirisinde Türk kültürünün yansıtılması. International Journal of Language Academy, 4(13), 205-218.
• Türkiye Maarif Vakfı (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı. İstanbul. https://turkiyemaarif.org/uploads/editions/files/16436c12901a55.pdf.
• Türkiye Maarif Vakfı. (2022). Geleceğine gülümse. https://turkiyemaarif.org/uploads/editions/files/164367906b41dd.pdf.
• Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. Multilingual.
• Wach, E. & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief, 13, 1-11.
• Widyaningrum, A. (2012). Bilingual children story book: a functional linguistic perspective of learning English. Dinamika Bahasa dan Budaya, 7(1), 43-54.
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemi. Seçkin Yayınları.
• Yunus Emre Enstitüsü (2024). https://www.yee.org.tr/tr/kurumsal/yunus-emre-enstitusu.
• Zhang, Z. (2017). The effects of reading bilingual books on vocabulary learning. [Master's Thesis, The University of Western Ontario-Canada]. Zorbaz, K. Z. & Köroğlu, M. (2016). Gazi TÖMER yabancılar için Türkçe öğretim setindeki metinlerin kelime-cümle uzunlukları ve okunabilirlik düzeyleri. Turkish Studies. 11(3), 2509-2524.