Research Article

Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama

Volume: 20 Number: 48 December 24, 2025
TR EN

Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama

Abstract

Bu araştırmanın amacı, kavram çarkı destekli öğretim yönteminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarıları ve yaratıcı düşünme becerileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Deney grubuna kavram çarkı ile yapılandırılmış etkinlikler uygulanırken, kontrol grubuna mevcut fen bilimleri müfredatı doğrultusunda geleneksel öğretim yöntemiyle ders verilmiştir. Araştırmada veriler, akademik başarı testi ve yaratıcı düşünme rubriği ile toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, deney grubundaki öğrencilerin akademik başarı ve yaratıcı düşünme düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur. Bulgular, kavram çarkı yönteminin hem kavramsal öğrenmeyi hem de üst düzey bilişsel becerileri geliştirme açısından etkili bir strateji olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenci merkezli, görsel ve yapılandırmacı uygulamaların öğrenme çıktılarında önemli farklar yarattığı görülmüştür.

Keywords

References

  1. Ausubel, D. P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. Holt, Rinehart and Winston.
  2. Ayyıldız, P., & Yılmaz, A. (2021). 'Moving the kaleidoscope' to see the effect of creative personality traits on creative thinking dispositions of pre-service teachers: The mediating effect of creative learning environments and teachers' creativity fostering behavior. Thinking Skills and Creativity, 41, 100879, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2021.100879
  3. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman/Times Books/ Henry Holt & Co. Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. High Ability Studies, 25(1), 53–69. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/13598139.2014.905247
  4. Bora, N. D., Çakıroğlu, J., & Tekkaya, C. (2006). Sinir sistemi konusunun kavram çarkı ile öğretimi. Eğitim ve Bilim, 31(141), 32-39. https://educationandscience.ted.org.tr/article/download/704/689/689
  5. Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. Harvard University Press.
  6. Buehl, D. (2017). Classroom strategies for interactive learning. International Literacy Association. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. Baskı). Pegem Akademi.
  7. Chi, M.T.H. (2009). Active-constructive-interactive: A conceptual framework for differentiating learning activities. Topics in Cognitive Science, 1(1), 73–105. https://doi.org/10.1111/j.1756-8765.2008.01005.x
  8. Civangönül, B. D. (2022). Yedinci sınıf “Saf Madde ve Karışımlar” ünitesine yönelik kavram testi geliştirilmesi ve kavram yanılgılarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 24, 2025

Submission Date

April 18, 2025

Acceptance Date

August 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 20 Number: 48

APA
Yılmaz, A. (2025). Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(48), 1537-1558. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100
AMA
1.Yılmaz A. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20(48):1537-1558. doi:10.35675/befdergi.1679100
Chicago
Yılmaz, Adem. 2025. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına Ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (48): 1537-58. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100.
EndNote
Yılmaz A (December 1, 2025) Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 48 1537–1558.
IEEE
[1]A. Yılmaz, “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 48, pp. 1537–1558, Dec. 2025, doi: 10.35675/befdergi.1679100.
ISNAD
Yılmaz, Adem. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına Ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20/48 (December 1, 2025): 1537-1558. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100.
JAMA
1.Yılmaz A. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20:1537–1558.
MLA
Yılmaz, Adem. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına Ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 48, Dec. 2025, pp. 1537-58, doi:10.35675/befdergi.1679100.
Vancouver
1.Adem Yılmaz. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;20(48):1537-58. doi:10.35675/befdergi.1679100