Araştırma Makalesi

Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama

Cilt: 20 Sayı: 48 24 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama

Öz

Bu araştırmanın amacı, kavram çarkı destekli öğretim yönteminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarıları ve yaratıcı düşünme becerileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Deney grubuna kavram çarkı ile yapılandırılmış etkinlikler uygulanırken, kontrol grubuna mevcut fen bilimleri müfredatı doğrultusunda geleneksel öğretim yöntemiyle ders verilmiştir. Araştırmada veriler, akademik başarı testi ve yaratıcı düşünme rubriği ile toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, deney grubundaki öğrencilerin akademik başarı ve yaratıcı düşünme düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur. Bulgular, kavram çarkı yönteminin hem kavramsal öğrenmeyi hem de üst düzey bilişsel becerileri geliştirme açısından etkili bir strateji olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenci merkezli, görsel ve yapılandırmacı uygulamaların öğrenme çıktılarında önemli farklar yarattığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ausubel, D. P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. Holt, Rinehart and Winston.
  2. Ayyıldız, P., & Yılmaz, A. (2021). 'Moving the kaleidoscope' to see the effect of creative personality traits on creative thinking dispositions of pre-service teachers: The mediating effect of creative learning environments and teachers' creativity fostering behavior. Thinking Skills and Creativity, 41, 100879, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2021.100879
  3. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman/Times Books/ Henry Holt & Co. Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. High Ability Studies, 25(1), 53–69. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/13598139.2014.905247
  4. Bora, N. D., Çakıroğlu, J., & Tekkaya, C. (2006). Sinir sistemi konusunun kavram çarkı ile öğretimi. Eğitim ve Bilim, 31(141), 32-39. https://educationandscience.ted.org.tr/article/download/704/689/689
  5. Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. Harvard University Press.
  6. Buehl, D. (2017). Classroom strategies for interactive learning. International Literacy Association. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. Baskı). Pegem Akademi.
  7. Chi, M.T.H. (2009). Active-constructive-interactive: A conceptual framework for differentiating learning activities. Topics in Cognitive Science, 1(1), 73–105. https://doi.org/10.1111/j.1756-8765.2008.01005.x
  8. Civangönül, B. D. (2022). Yedinci sınıf “Saf Madde ve Karışımlar” ünitesine yönelik kavram testi geliştirilmesi ve kavram yanılgılarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Nisan 2025

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, A. (2025). Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(48), 1537-1558. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100
AMA
1.Yılmaz A. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20(48):1537-1558. doi:10.35675/befdergi.1679100
Chicago
Yılmaz, Adem. 2025. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (48): 1537-58. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100.
EndNote
Yılmaz A (01 Aralık 2025) Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 48 1537–1558.
IEEE
[1]A. Yılmaz, “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 48, ss. 1537–1558, Ara. 2025, doi: 10.35675/befdergi.1679100.
ISNAD
Yılmaz, Adem. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20/48 (01 Aralık 2025): 1537-1558. https://doi.org/10.35675/befdergi.1679100.
JAMA
1.Yılmaz A. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20:1537–1558.
MLA
Yılmaz, Adem. “Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 20, sy 48, Aralık 2025, ss. 1537-58, doi:10.35675/befdergi.1679100.
Vancouver
1.Adem Yılmaz. Fen Bilimleri Eğitiminde Kavram Çarkı Kullanımının Ortaokul 7.Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına ve Yaratıcılık Becerilerine Etkisi: Deneysel Uygulama. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2025;20(48):1537-58. doi:10.35675/befdergi.1679100