Development of an Achievement Test for Science Laboratory Practices Course

Year 2026, Volume: 21 Issue: 49, 265 - 288, 24.03.2026

Şeyma Mayda , Zeynep Koyunlu Ünlü

https://doi.org/10.35675/befdergi.1731672

https://izlik.org/JA38KY38XA

Abstract

The aim of this study is to develop a valid and reliable achievement test for science laboratory practices course for preservice primary teachers. In this process, a question pool was prepared by scanning the relevant resources. The prepared questions were examined by field experts and necessary corrections were made on the questions. Participants in the study were 166 preservice primary teachers who were studying in the department of primary education of two universities located in the Central Anatolia Region of Türkiye and who had taken the Science Laboratory Practices course. Item analysis was conducted on the collected data and the difficulty and discrimination index of each item were calculated. As a result, the measurement reliability of the Science Laboratory Practices Course Achievement Test consisting of 19 items was calculated as 0.65. The prepared Science Laboratory Practices Course Achievement Test can be used in future studies.

Keywords

Achievement test , science , laboratory practices , preservice primary teachers

Fen Bilimleri Laboratuvar Uygulamaları Dersine Yönelik Başarı Testi Geliştirme

https://izlik.org/JA38KY38XA

Abstract

Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmeni adayları için fen bilimleri laboratuvar uygulamaları dersine yönelik geçerli ve güvenilir bir başarı testi geliştirmektir. Bu süreçte konu ile ilgili kaynaklar taranarak bir soru havuzu hazırlanmıştır. Hazırlanan sorular için uzman görüşüne başvurulmuş, gerekli görülen düzeltmeler yapılmıştır. Araştırmaya Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesinde yer alan iki üniversitenin eğitim fakültesi sınıf eğitimi ana bilim dalında öğrenim gören ve Fen Bilimleri Laboratuvar Uygulamaları dersini almış olan 166 öğretmen adayı katılmıştır. Toplanan veriler üzerinden madde analizi yapılmış, her bir maddenin güçlük ve ayırt edicilik indeksi hesaplanmıştır. Ayırt edicilik indeksi düşük olan 2 madde testten çıkarılmış, 4 madde üzerinde ise uzman görüşü alınarak düzenleme yapılmıştır. Sonuç olarak 19 maddeden oluşan Fen Bilimleri Laboratuvar Uygulamaları Dersine Yönelik Başarı Testinin ölçüm güvenirliği 0.65 olarak hesaplanmıştır. Hazırlanan Fen Bilimleri Laboratuvar Uygulamaları Dersine Yönelik Başarı Testi yapılacak araştırmalarda kullanılabilir.

Keywords

Başarı testi , fen bilimleri , laboratuvar uygulamaları , sınıf öğretmeni adayları

Ethical Statement

Bu araştırma kapsamında etik ilkelere uyulmuştur. Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu'ndan etik izin alınmıştır (Karar no: 03/29, Tarih: 18.05.2023)

Thanks

Bu araştırma birinci yazarın ikinci yazar danışmanlığında gerçekleştirdiği yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

References

• Alkan, F. & Erdem, E. (2012). Laboratuvar becerilerine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22-31.
• Anagün, Ş. S., & Duban, N. (2016). Fen bilimleri öğretimi. Anı Yayıncılık. Anılan, B. (2016). Laboratuvar kullanımı. In Ş. S. Anagün & N. Duban (Ed.), Fen bilimleri öğretimi (2. Baskı, s. 341 -380). Anı Yayıncılık.
• Atılgan, H., Kan, A., & Aydin, B. (2025). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (H. Atılgan, Ed.). Anı Yayıncılık.
• Ayas, A., Çepni, S., Johnson, D., & Turgut, M. F. (2000). Fen bilgisi öğretimi. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Balbağ, M. Z., & Karaer, G. (2018). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretiminde karşılaştıkları sorunlar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 28-46. https://doi.org/10.24315/trkefd.364015
• Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: klasik test teorisi ve uygulaması. ÖSYM Yayınları.
• Bayrak, R. (2012). İlköğretim öğrencilerinin fen laboratuvar uygulamalarına karşı tutumlarının incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), 119-132.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2022) Bilimsel araştırma yöntemleri, Pegem Akademi.
• Çepni, S., & Ayvacı, H. Ş. (2005). Laboratuvar destekli fen ve teknoloji öğretimi. S. Çepni (Ed.), Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi (4. Baskı, s. 167-195) içinde. Pegem A Yayıncılık.
• Dolapcioglu, S., & Subası, M. (2022). The relationship between scientific process skills and science achievement: a meta-analysis study. Journal of Science Learning, 5(2), 363-372.
• Dökme, İ., Doğan, A., & Yılmaz, M. (2010). Fen öğretimi laboratuvar uygulamaları I-II. Palme Yayıncılık.
• Erbaş, S., Şimşek, N., & Çınar, Y. (2005). Fen bilgisi laboratuvarı ve uygulamaları. Paradigma Akademi, Nobel Yayın Dağıtım.
• Ersoy, E., & Bayraktar, G. (2018). İlkokul 4. sınıf matematik dersi “ondalık gösterim” alt öğrenme alanına ilişkin başarı testi geliştirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 240-266.
• Gericke, N., Högström, P., & Wallin, J. (2022). A systematic review of research on laboratory work in secondary school. Studies in Science Education, 59(2), 245–285. https://doi.org/10.1080/03057267.2022.2090125
• Gök, B., & Bıkmaz Bilgen, Ö. (2022). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Lisans Yayıncılık.
• Gültekin, M. (2023). Fen laboratuvarı konulu tezlerin sistematik literatür incelemesi (Tez No. 796089) [Yüksek lisans tezi, Yozgat Bozok Üniversitesi-Yozgat]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
• Hançer, M. G. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının temel laboratuvar fen bilgilerinin ölçülmesine yönelik başarı testi geliştirilmesi (Tez No. 559056) [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi-Malatya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
• Hastürk, H. G. (2018). Fen bilimleri laboratuvarının genel amaçları ve laboratuvarda uyulması gereken genel kurallar. Teorik bilgilerin ışığında fen bilimleri laboratuvar uygulamaları. Pegem Yayıncılık.
• Hofstein, A., & Lunetta, V. N. (2004). The laboratory in science education: Foundations for the twenty‐first century. Science Education, 88(1), 28–54.
• IBM Corp. (2019). IBM SPSS Statistics for Windows (Version 26.0) [Computer software]. IBM Corp. Kaptan, F. (1998). Fen bilgisi öğretimi. Ankara. Anı Yayıncılık.
• Karagöz, Y. (2017). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım.
• Kim, T. K. (2015). T test as a parametric statistic. Korean Journal of Anesthesiology, 68(6), 540-546. https://doi.org/10.4097/kjae.2015.68.6.540
• Lazarowitz, R., & Tamir, P. (1994). The effects of laboratory instruction on students' attitudes toward science and their achievements in science. Research in Science and Technological Education, 12(1), 1-13.
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2013). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Pallant, J. (2007). SPSS survival manual-A step by step guide to data analysis using SPSS for windows (3rd ed.). Open University Press.
• Pegem Yayıncılık. (2023). KPSS ÖABT fen bilimleri konu anlatımlı. Pegem Akademi.
• Saidi, S. S., & Siew, N. M. (2019). Assessing students’ understanding of the measures of central tendency and attitude towards statistics in rural secondary schools. International Electronic Journal of Mathematics Education, 14(1), 73-86. https://doi.org/10.12973/iejme/3968
• Şimşir, N., Ünal, A., & Yerlikaya, Z. (2018). Yapılandırmacı yaklaşım ve bilimsel süreç becerilerine dayalı geliştirilen laboratuvar etkinliklerinin öğrenci başarısı üzerine etkisi. Kastamonu Education Journal, 26(2), 499-507. https://doi.org/10.24106/kefdergi.389812
• Tekin, H. (2010). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (20. Baskı). Yargı Yayınevi.
• Temiz, B. K., Taşar, M. F., & Tan, M. (2006). Bilimsel süreç becerileri testi geliştirme: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 377-408.
• Turgut, M. F. (1990). Eğitimde ölçme değerlendirme metotları. Saydam Matbaacılık.
• Uluman, M. (2023). A review of achievement test development in Türkiye regarding the achievement test development process. Journal of Human and Social Sciences, 6(2), 377-405.
• Uyulgan, M. A., & Akkuzu, N. (2019). Öğretmen adayları için laboratuvar güvenliğine yönelik başarı testi geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 44(197), 191-212. https://doi.org/10.15390/EB.2019.7930
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, M., & Huyugüzel Çavaş, P. (2007). İlköğretim öğrencileri için fen kaygısı ölçeği geliştirme çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 8(2), 15-32.
• Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/