AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)

Abstract

İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin ardından Soğuk Savaş dönemi ile ABD ve SSCB etrafında iki kutuplu yeni dünya düzeni kurulmuştur. Bu yeni sistem ile jeostratejik yapıda değişimler yaşanmıştır. Bu değişimlerden biri dünyada daha demokratik yönetim sistemlerinin kurulması olmuştur. Türkiye’de bu değişim 1946’da Demokrat Parti’nin (DP) kuruluşu ile gerçekleşmiştir. DP ile başlayan çok partili siyasi yaşam Türkiye’nin hem iç hem de dış politikasındaki değişimlerin habercisi olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında Avrupa merkezli yaşanan bu değişimde Türkiye, denge görevi üstlenen devlet konumunda yerini almıştır. 1946’da başlayan çok partili süreç 1950 yılına gelindiğinde 27 yıllık CHP yönetiminin yerine DP yönetiminin geçmesi ile Türkiye’yi yeni bir döneme sokmuştur. Bu yeni dönemde Başbakan Adnan Menderes tarafından kurulan hükümette Fuad Köprülü Dışişleri Bakanlığı görevi yapmıştır. Dünya çapında bir bilim insanı olan Fuad Köprülü, Atatürk döneminde TBMM’ye girerek siyasi hayata adım atmıştır. Ancak Köprülü’nün siyasi yaşamı DP ile daha çok anılmıştır. Bu durumda Köprülü’nün parti kurucularından biri olması ve DP’nin ilk Dışişleri Bakanı olması etkin rol oynamıştır. Köprülü, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan yeni dünya düzeninde Türk dış politikasının belirlenmesinde öncü isim olmuştur. Bakanlık yaptığı yıllarda Kore Savaşı ve bölgeye asker gönderilmesi, Türkiye’nin NATO’ya üye olması, Kıbrıs Meselesi gibi hem Türkiye hem dünya için çok önemli gelişmeler yaşanmıştır. Köprülü, 1956’da Dışişleri Bakanlığı’ndan 1957’de partisinden istifa etmiştir. Fuad Köprülü’nün DP Hükümetinde Dışişleri Bakanı olduğu 1950-1956 dönemi faaliyetleri bu çalışmanın konusudur. Amerikan basını, Türk basını, arşiv belgeleri, anı, araştırma ve tetkik eserlerin kullanıldığı bu çalışmada Türkiye’nin dış politikası Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü’nün 1950-1956 dönemindeki faaliyetleri Amerikan basınının Türkiye’deki gelişmeleri okurlarına aktarması üzerinden değerlendirilecektir.

Keywords

• Türkiye
• Dış Politika
• Amerikan Basını
• Demokrat Parti
• Fuad Köprülü

EVALUATION OF TURKEY'S FOREIGN POLICY DEVELOPMENTS IN THE LIGHT OF AMERICAN PRESS (1950-1956)

Abstract

After the end of the Second World War, a new two ways world order was established around the USA and the USSR with the Cold War period. With this new system, changes have been experienced in the geostrategic structure. One of these changes was the establishment of more democratic governance systems in the world. In Turkey, this change was realised with the establishment of the Democratic Party (DP) in 1946. The multi-party political life that started with the DP was the harbinger of changes in both Turkey's domestic and foreign policy. In the first half of the 20th century, Turkey took its place as a state that assumed the role of balance in this Europe-centred change. The multi-party process that started in 1946 brought Turkey into a new era with the replacement of the 27-year CHP rule by the DP rule in 1950. In this new period, Fuad Köprülü served as the Minister of Foreign Affairs in the government formed by Prime Minister Adnan Menderes. Fuad Köprülü, who was a world-class scientist, entered the Turkish Grand National Assembly during the Atatürk period and stepped into political life. However, Köprülü's political life was more associated with the DP. In this case, Köprülü's being one of the founders of the party and being the first Foreign Minister of the DP played an active role. Köprülü was a pioneer in determining Turkish foreign policy in the new world order established after the Second World War. During his years as Minister, there were very important developments for both Turkey and the world such as the Korean War and the deployment of troops to the region, Turkey's membership to NATO, and the Cyprus Issue. Köprülü resigned from the Ministry of Foreign Affairs in 1956 and from his party in 1957. The activities of Fuad Köprülü during the 1950-1956 period when he was the Minister of Foreign Affairs in the DP Government are the subject of this study. In this study, in which American press, Turkish press, archive documents, memoirs, research and analyses are used, Turkey's foreign policy will be evaluated through the activities of Foreign Minister Fuad Köprülü in the 1950-1956 period through the American press's coverage of the developments in Turkey.

Keywords

• Turkey,
• Foreign Policy
• American Press
• Democratic Party
• Fuad Köprülü

References

1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi, Kore,
2. BCA. 547. 44874-216231-84.
3. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü
4. BCA. 30.1.0.0/102.630.9.
5. BCA. 30.1.0.0/35.2.15.7.1-4.
6. BCA. 30.1.0.0/3.18.2.
7. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Kararlar Daire Başkanlığı BCA. 30.18.1.2/138.123.8
8. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Bakanlıklararası Tayin Daire Başkanlığı

9. BCA. 30.11.1.14/24.21.
10. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Siyasi Partiler
11. BCA. 490.1.00/572.2277/3.25.
12. BCA. 490.1.00.6.28.7.
13. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı Yassıada Mahkemesi Kararları
14. BCA.10.9.0.0/109.340.7.
15. BCA. 10.9.0.0/110.343.2.
16. Resmi Gazete, 19 Şubat 1952, S.8038.
17. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: IX, C.15, 30 Haziran 1950, s.310-312.
18. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem:7, C.17, Toplantı:2, 66. Birleşim, s.518-596.
19. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: IX, 56.Birleşim, C.20, 28 Şubat 1953, s.1375.
20. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: X, C.5, 5.Birleşim, s.807.
21. TBMM Tutanak Dergisi, 41. Birleşim, 18 Şubat 1952, s.325.
22. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: IX, C.28, 24 Şubat 1954, s.775.
23. TBMM Tutanak Dergisi, Dönem:X, 80. Birleşim, 12 Eylül 1955, C.1, s. 684-686.
24. TUİK (Türkiye İstatistik Kurumu) Milletvekili Genel Seçimleri 1923-2011, Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara 2012.
25. Ağaoğlu, Samet (1972), Demokrat Parti’nin Doğuşu ve Yükseliş Sebepleri, İstanbul: Baha Matbaası.
26. Ağaoğlu, Samet (2011). Aşina Yüzler, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
27. Akandere, Osman (1997), “Fuad Köprülü ve Demokrat Parti’nin Kurulmasındaki Rolü”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S.3, s.231-242.
28. Akman, Halil, Zeyrek, Suat (2013), “John Foster Dulles’in Ortadoğu Gezisi, Temaslar ve Tepkiler (11-28 Mayıs 1953)”, Avrasya İncelemeleri Dergisi, SII/2, s.262.
29. Akün, Ömer Faruk (2003), “Mehmed Fuad Köprülü”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XXVIII, Ankara 2003, s.470-472.
30. Albayrak, Mustafa (2004), Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960), Ankara: Phoneix Yayınları.
31. Armaoğlu, Fahir (2007), 20. Yüzyıl Siyasî Tarihi C.1-2:1914-1995, İstanbul: Alkım Yayınevi.
32. Asılsoy, Abdülkerim (2004), “Bir Siyasi Portre Denemesi: Fuad Köprülü”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, II/I,s.423-438.
33. Aydemir, Şevket Süreyya (2000), Menderes’in Dramı, İstanbul: Remzi Kitabevi.
34. Bağcı, Hüseyin (1990), Demokrat Parti Dönemi Dış Politikası, Ankara: İmge Yayınevi.
35. Bağcı, Hüseyin (2007), Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar, Ankara: ODTÜ Yayıncılık.
36. Başar, Fahameddin (2017), “Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü’nün Hayatı ve Eserleri Hakkında (1890-1966)”, Vefatının 50.Yılında Mehmed Fuad Köprülü, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
37. Berktay, Halil (1983), Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuad Köprülü, İstanbul: Kaynak Yayınları.
38. Burçak, Rıfkı Salim (1998), On Yılın Anıları (1950-1960), Ankara 1998.
39. Celep, Barış (2018), “Türkiye’ye Amerikan Askeri Yardım Kurulu (Jammat) ve Türkiye’deki Faaliyetleri”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul.
40. Celep, Barış (2020), Türkiye’ye Amerikan Askeri Yardım Kurulu (Jammat) ve Türkiye’deki Faaliyetleri, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2000.
41. Çakmak, Zafer (2008), “Venizelos’un Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne Aday Göstermesi”, Erdem Dergisi, S.52, s.91-110.
42. Çalışoğlu, Murat (2009), Mehmed Fuad Köprülü’nün Siyasi Hayatı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
43. Demir, Şerif (2021), Türkiye’nin Kore Savaşı’na Katılması ve NATO’ya Üye Olması, Kuruluşundan Darbeye Demokrat Parti (1946-1960), Ed. Dilşen İnce Erdoğan, İsmail Hakkı Demircioğlu, Serpil Seda Şimşek, İstanbul: Yeditepe Yayınları, s.983-1022.
44. Eroğul, Cem (1990), Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, Ankara: İmge Kitabevi.
45. Eroğlu, Cem (2003), Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, Ankara: İmge Kitabevi.
46. Eğribel, Ertan (1995), “Fuad Köprülü’nün Tarihçiliği”, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, III/4, s.49-60.
47. Gönlübol, Mehmet, Ülman, Haluk (1996), “Soğuk Savaş ve Türkiye”, Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1995), Ankara: Siyasal Kitabevi.
48. Güneş, Hasan Hüseyin (2011), “Bir Üstad-ı Alem: Mehmet Fuad Köprülü”, Tarih Okulu, S.11, s.103-119.
49. Goloğlu, Mahmut (1982), Demokrasiye Geçiş 1946-1950, İstanbul: Kaynak Yayınları.
50. Gönlübol, Mehmet, Ülman, Haluk (1996), “İkinci Dünya Savaşından Sonra Türk Dış Politikası 1945-1965”, Olaylarla Türk Dış Politikası 1919-1995, Ankara: Siyasal Kitabevi.
51. Güneş, İhsan (1995), Türk Parlamento Tarihi, Ankara: TBMM Vakfı Yayınları.
52. Gürel, Şükrü Sina Gürel (1985), Kıbrıs Tarihi (1878-1960), İstanbul: Kaynak Yayınları.
53. Güven, Dilek (2005), Cumhuriyet Dönemi Azınlık Politikaları ve Stratejileri Bağlamında 6- 7 Eylül Olayları, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
54. Güvenç, Serhat (2010), “ABD Askeri Yardımı ve Türk Ordusunun Dönüşümü: 1942-1960”, Türkiye’de Ordu, Devlet ve Güvenlik Siyaseti, Ed. İsmet Akça ve Evren Balta Paker, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
55. Irmak, Özge (2009), “Adnan Menderes’in Yurt Dışı Gezileri”, İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
56. İnan, Süleyman (2006), Muhalefet Yıllarında Adnan Menderes, Ankara: Liberte Yayınları.
57. İnce Erdoğan, Dilşen (2021), “Demokrat Parti’nin Kuruluşu ve Kurucuları (7 Ocak 1946)”, Kuruluşundan Darbeye Demokrat Parti (1946-1960) C.1, İstanbul: Yeditepe Yayınları.
58. İnce Erdoğan, Dilşen, Berber Babalık Banu (2021), “Dışişleri Bakanı Mehmed Fuad Köprülü ve Türk Dış Politikası (22 Mayıs 1950-20 Haziran 1956)”, İpek Kumaşa Yazılmış Bir Ömürdü Tarih: Prof. Dr. Serap Yılmaz’a Armağan, Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları No:85.
59. Kılıçbay, Mehmet Ali (2017), “Annales Okulu ve Fernand Braudel”, Dünyada Tarihçilik, Ankara: Pegem Akademi.
60. Kodal, Tahir (2021), “Sıkıntılı Yıllar (1954-1957)”, Kuruluşundan Darbeye Demokrat Parti (1946-1960) C.2, İstanbul: Yeditepe Yayınları, s.695-826.
61. Köprülü, Orhan Fuat, Fuat Köprülü, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, No:839.
62. Kuzgun, Meral (2020), “Amerikan Basınında Demokrat Parti, Başbakan Adnan Menderes ve Türk Amerikan İlişkileri Üzerine Bazı Notlar (1950-1955)”, Gazi Akademik Bakış, C.14, S.27, s.309-239.
63. Lewis, Bernard (1984), Modern Türkiye’nin Doğuşu, Ankara: Türk Tarih Kurumu, Ankara.
64. Lüleci, Taner (2023), “Fuat Köprülü ve Aydın Taneri’nin Türkiye’nin Demokratikleşme Çabalarına İlişkin Düşünceleri”, Belgi Dergisi, S.26, 199-209.
65. Nadi, Nadir (1979). Perde Aralığından, İstanbul: Çağdaş Yayınları.
66. Neziroğlu, İrfan, Yılmaz, Tuncer (2013). Hükûmetler-Programlar ve Genel Görüşme Kurulları, II, (22 Nisan 1950-20 Kasım 1961), Ankara: TBMM Basımevi.
67. Özcan, Gencer (2016), “Ellili Yıllarda Dış Politika”, Türkiye’nin 1950’li Yılları, İstanbul: İletişim Yayınları.
68. Özkaya Duman, Olcay, Birsel, Hakan (2012), “Demokrat Parti Dönemi Türk Dış Politikası ve Bu Politikanın Dinamiklerine Etki Eden Dış Gelişmeler”, Atatürk Dergisi, C.1, S.1, s.299-318.
69. Soysal, İsmail (2000), Türkiye’nin Uluslararası Siyasal Bağıtları C.II (1945-1990), Ankara: Türk Tarih Kurumu.
70. Timur, Taner (1991), Türkiye’de Çok Partili Hayata Geçiş, İstanbul: İletişim Yayınları.
71. Toker, Metin (1990), Demokrasimizin İsmet Paşalı Yılları 1944-1973, Tek Partiden Çok Partiye, Ankara: Bilgi Yayınları.
72. Toprak, Zafer (1986), “Türkiye’de Çağdaş Tarihçilik (1908-1970)”, Türkiye’de Sosyal Bilim Araştırmalarının Gelişimi, Der. Sevil Atauz, Ankara: Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayını.
73. Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar I, Ed. Baskın Oran, İstanbul: İletişim Yayınları.
74. Uçarol, Rifat (1995), Siyasi Tarih (1789-1994), İstanbul: Filiz Kitabevi.
75. Uslu, Nasuh (2016), Çatlak İttifak:1947’den Günümüze Türk-Amerikan İlişkileri, Ankara: Nobel Yayıncılık.
76. Yalman, Ahmet Emin Yalman (1970), Yakın Tarihte Görüp Geçirdiklerim 1945-1970, C.IV, İstanbul: Yenilik Basımevi.
77. Yücel, Serhan (2001), Demokrat Parti, İstanbul: Ülke Kitapevi.
78. Akşam, 26 Temmuz 1950.
79. Akşam, 19 Şubat 1952.
80. Akşam, 21 Şubat 1952.
81. Akşam, “Amerika Hükümetinin Beyanatı”,17 Mayıs 1950, s.1
82. Akşam, “Meclis Başkanlığı”,17 Mayıs 1950, s.2.
83. Akşam, “Fuat Köprülü’nün Beyanatı”,17 Mayıs 1950, s. 2.
84. Akşam, 31 Mayıs 1950.
85. Akşam, “Fuat Köprülü Başbakanlık İçin En Kuvvetli Namzet Addolunuyor”, 17 Mayıs 1950, s.1.
86. Akşam, “Yeni Bir Diplomasi Zihniyeti Lazım- Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü’nün Beyanatı”, 31 Mayıs 1950, s.2.
87. Akşam, “Profesör Mebuslar”,27 Eylül 1941.
88. Akşam, 27 Temmuz 1950.
89. Alton Evening Telegraph, “Army Newspaper in Korea”.
90. Anderson Daily Bulletion, “Turkey May Join Atlantic Alliance”, 16 August 1950, p.1.
91. Austin American Statesman, “Turk-Iraq Pact Stirs Middle Esat”, 28 February 1955, p. 12.
92. Athol Daily News, Italy, Turkey in Accord on Defense”, 2 February 1955, p. 1.
93. Battle Creek Enquirer, “Turkey is Described as Mid-East Bulwark”, 6 August 1950, p. 32.
94. Buffalo Evening News, “Reception Follows Signing of Balkan Military Pact”, 18 August 1954, p. 45.
95. Chattanooga Daily Times, “Inonu Trailing in Turkish Vote”, 15 May 1950, p. 11.
96. Chattanooga Daily Times, “Will Sign Pact Today”, 9 August 1954, p. 1.
97. Cincinanti Enquire, “Turkey’s Suprise”, 8 September 1955, p. 4.
98. Chippewa Herald Telegram, “Turkey Must Enter Alliance”, 16 August 1950, p. 3.
99. Corpus Christi Caller Times, “Three Power Defense Pact May Be Formed”, 27 January 1953, p. 9.
100. Corpus Christi Caller Times, “Balkan Ministers Discuss Alliance”9 August 1954, p. 1.
101. Corpus Christi Times, “Tito Hints Formal Pact With Greece and Turkey”, 23 January 1953, p. 28.
102. Cumhuriyet, 27 Mayıs 1953.
103. Cumhuriyet, “Menderes Dün Papa ile Görüştü”, 2 Şubat 1955, s.1.
104. Daily Press, “East Mediterranean Defense System Reported Agreed on”, 25 February 1951, p. 10.
105. Daily Press, “Inonu”15 May 1950, p. 11.
106. Daily Press, “East Mediterranean Defense System Reported Agreed On”, 25 February 1951, p. 10.
107. Daily Press, “Turkey Will Act Only if in NATO”, 21 July 1951, p. 7.
108. Daily News, “Turkey Asks Pact Role for Self, Greece”,8 August 1950, p. 1.
109. Deseret News, “Turks Seek Place In Atlantic Pact”, 16 August 1950, p. 3.
110. Disaster”,12 August 1950, p. 1.
111. El Paso Herald Post, “Turks Have Army For Allied Defense”, 28 February 1952, p. 38.
112. Evening Star, “Eisenhower Holds Talks With Eden and Koprulu”, 21 March 1952, p. 47.
113. Fort Worth Star Telegram, “Democrats of Turkey See Victory”, 15 May 1950, p. 2.
114. Herald and Review, “Says Turkey Vital in Atlantic Alliance”, 17 August 1950, p. 1.
115. Independent, “Turks Offer U.N.4500 Troops for Korean War”, 26 July 1950, p. 1.
116. Indonesian Parliament Meets”, 16 August 1950, p. 3.
117. Irond Daily Globe, “Entry Into Alliance Absolutely Necessary”, 16 August 1950, p. 10.
118. Journal Gazette and Times Courier, “Believe Tito Moves Toward Pact With Turkey, Greece”, 23 January 1953, p. 1.
119. Lawton Morning Press, “Yugoslavia, Greece, Turkey Sign Military Alliance Pact”,10 August 1954, p. 7.
120. Lubbock Morning Avalanche, “UN Offered 4.500 Troops By Turkey”, 26 July 1950, p. 1.
121. Lubbock Morning Avalanche, “Turkey Regains Mideast Leadership By Treaty With Iraq”,28 February 1955, p. 29.
122. Messenger Inguirer, “British Stiffen Stand On Cyprus Enosis”, 17 February 1955, p. 2.
123. Milliyet, 27 Mayıs 1953.
124. Morristown Gazette Mail, “Greeks in Anti-British Protesto on Cyprus Role”, 9 July 1952, p.6.
125. Peninsula Daily News, “Mediterranean Planned”, 26 February 1951, p. 1.
126. Portland Press Herald, “Turkey Would Enter East Defense Plans”, 21 July 1951, p. 4.
127. Press of Atlantic City, “Turk, Greek, Yugoslavian Pact Signed”, 1 March 1953, p. 1.
128. Press Telegram, “Leader Says Turkey Must Join Alliance”, 16 August 1950, p. 5.
129. Press Telegram, “Turks to Aid in Mediterranean”, 26 February 1951, p. 11.
130. Richmond Times Dispatch, “Turkey Stipulates Terms for Joining Defense Program”, p. 1.
131. Richmand Times Dispatch, “ Turkey, Iraq Agree to Sign Defense Pact”, 13 January 955, p. 9.
132. Spokane Chronicle, “Deffense System Planned”,26 February 1951, p. 21.
133. Spokane Chronicle, “Turkey Believed Needed in Pact”, 16 August 1950, p. 10.
134. Springfield Leader and Press, “Turks Regain Lost Power”, 28 February 1955, p. 3.
135. Standart Speaker, “Turkey, Iraq Defense Pact”, 13 January 1955, p. 8.
136. Stillwatwer News Pres, “New Situation is Created in Middle East”, 28 February 1955, p. 3.
137. Syracuse herald Journal, “Defence Pact Underway”, 26 February 1951, p. 11.
138. St Joseph News Press, “Defense Rol For Turkey”, 26 February 1951, p. 26.
139. St Joseph News Press, “Tito Takes Step to Form Defense Pact With Turkey, Greece”, 23 January 1953, p. 3.
140. St Joseph News Press, “Turk Reveals Defense Plan”, 25 February 1951, p. 4.
141. St Loois Post Dispatch, “Turkey Wants Its Powerful Forces Taken Europe’s Army at Once”, 27 February 1952, p. 17.
142. Than Any Other Nation”, 27 February 1952, p. 1.
143. The Baltimore Sun, “Inonu’s Party Far Behind in Turkish Vote”, p. 1.
144. The Bee, “Italy, Turkey To Tighten Defense Lines”, 2.02.1955, p. 5.
145. The Birmingham Post, “Britain and the Future of Cyprus”, 6 August 1952, p. 3.
146. The Boston Daily Globe, “Turkey Would Help Defend Middle East on Partnership Basis”, 21 July 1951, p. 2.
147. The Buffalo News, Dulles Praises Turkey”, 27 May 1953, p. 2.
148. The Caharlotte Observer, “Turkish Voters Sweep Regime out of Office”, 15 May 1950.
149. The Columbus Ledger, “Turks, Greeks Study Yugoslav Defense Pact”, 29 January 1953, p. 22.
150. The Columbus News, “Views and Reviews”, 16 August 1950, p. 7.
151. The Concord Daily Monitor, “Italy, Turkey Pledge Tighter Defense Line”, 2 February 1955, p. 1.
152. The Courier Journal, “Inonu Believed Loser in Turkish Elections”, 15 May 1950, p. 3.
153. The Daily Record, “Defense Pact Talks Ended”, 30 January 1953, p. 12.
154. The Grand Rapids Press, “Turk Reports Middle East Pact Planned”, 26 February 1951, p.1.
155. The Guardian, “The Future Cyprus”, 9 July 1952, p. 6.
156. The Idaho Statesman, “Turkey Offers 4500 Troops For Korea War”, 26 July 1950, p. 1.
157. The Jersey Journal, “Turkey, Greece and Yugoslavia-Three Balkan Nations Sign Defense Alliance”, 9 August 1954, p. 6.
158. The Journal Times, “Turkey Wants Entry in N.Atlantic Pact”, 16 August 1950, p. 7.
159. The Kansas City Times, “Upset in Turkey”, 15 May 1950, p.12.
160. The Kansas City Star, “Balkan Treaty is Set”, 8 August 1954, p. 21.
161. The Kokomo Tribune, “Urges Turkey to Enter Alliance”, 16 August 1950, p. 10.
162. The La Crosse Tribüne, “Wants Turkey in Pact”, 16 August 1950, p. 1.
163. The Miami Herald, Turkey Joins Defense Talks”, 27 February 1951, p. 10.
164. The Morning News, “Inonu Regime Appears Beaten ın Turkish Voiting”, 15 May 1950, p. 1.
165. The News Journal, “Tito Believed Favoring Pact”, 23 January 1953, p. 16.
166. The Spokesman Review , “Upset İndicated in Turkish Vote” 15 May 1950, p. 2.
167. The Odessa American, “Turkey Ready to Make Bigger Defense Offer”, 27 February 1952, p. 1.
168. The Sacramento Bee, “Tito Defense Pact With Greeks, Turks is Indicated”, 23 January 1953, p. 1.
169. The Sunday Oregonian, “Balkan Neighbors Sign Joint Defense Treaty”, 1 March 1953, p. 2.
170. The Taylirville Daily Breeze Courier, “Tito Appears To Be Ready For Defense Treaty”, 23 January 1953, p. 1.
171. The Tipton Daily Tribune, “World Warned to Take Dynemic Action to Stave Communist”.
172. The Town Talk, “Immediate Turkish Aid For European Defense Available”, 27 February 1952, p. 1.
173. The Miami Herald, “Yugoslavia, Greece, Turkey Treaty”, 1 March 1953, p. 6.
174. The Roanoke Times, “Pact Signed By Three Nations”, 1 March 1953, p. 1.
175. The Springfield News Leader, “3 Nations Sign Army Alliance”, 10 August 1954, page 14.
176. The Herald Journal, “Dulles Seeks Fact BehindMiddle East Political Mess”, 11 May 1953, p. 3.
177. The Sacramento Union, 31 January 1955, p. 2.
178. The Saginaw News, “Turkey is Near East Leader Again”, 28 February 1955, p. 10.
179. The Minneapolis Star, “Cyprus Situation is an Explosive Puzzle”, 26 September 1955, p. 16.
180. The New Republic, “Britain And The Rebellious Greeks Of Cyprus” 12 September 1955, p. 9.
181. The Wichita Beacon, “Turkey Offers NATO Force of 30 Divisions, Could Aid More Immediately.
182. Tucson Citizen, “Says Turks Must Join North Atlantic Group”, 17 August 1950, page 4.
183. Tulsa World, “Dulles Lauds Turkey”, 27 May 1953, p. 29.
184. Ulus, “Dört İmza ile Verilen Bir Önerge Oy Birliği ile Reddedildi”, 13 Haziran 1945, s.1.
185. Vatan, “Açık Konuşalım”, 25 Ağustos 1945.
186. Waco Tribune Herald, Balkan Defense Pact is Signed”, 1 March 1953, p. 8.
187. Wisconsin State Journal, “3 Balkan Nations Sign Arms Pact”, 10 August 1954, p. 2.
188. Yeni Sabah, “Fuat Köprülü 6-7 Eylül Olayları’nı Açıkladı”, 5 Haziran 1960.
189. Zafer, “DP Zafer Yolunda”, 15 Mayıs 1950.
190. Zafer, “Kore’de Harp Şiddetlendi”, 30 Haziran 1950, s.1.
191. Zafer, “Kore Meselesi Hakkında-Köprülü ile Trigve Lie Arasında Telgraflar”, 3 Temmuz 1950, s.1.
192. Zafer, 28 Ağustos 1955.
193. Zafer, 23 Mayıs 1950.
194. Akandere, Osman, “Dörtlü Takrir”, Atatürk Ansiklopedisi, https://yeni.ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/1199/Dörtlü-Takrir Erişim Tarihi:17.02.2025.
195. İnce Erdoğan, Dilşen, “Türkiye-Amerika İlişkileri (1919-1938)”, Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/430/Türkiye-Amerika-İlişkileri-(1919-1938) Erişim Tarihi:17.03.2025.
196. Köprülüzade Fuat Bey, Türk Edebiyatına Umumi Bir Bakış, I.Türk Tarih Kongresi 6 Temmuz 1932, s.308-320. https://ttk.gov.tr/i-turk-tarih-kongresi-02-11-temmuz-1932-ankara/ Erişim Tarihi:17.02.2025.
197. Yakut, Kemal, “Mehmed Fuad Köprülü (1890-1966)”, Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/mehmed-fuad-koprulu-1890-1966/ Erişim Tarihi: 16.01.2025.
198. https://www.mfa.gov.tr/sayin-prof_-fuat-koprulu_nun-ozgecmisi.tr.mfa Erişim Tarihi: 12.02.2025.